Кіріспе

Оахуда орналасқан мемориалдық парк, Гавайи, АҚШ
Жапониядағы түпнұсқа ғибадатхана

Байодо Ин ғибадатханасы (平等院テンプル, Byōdōin Tenpuru) – Гавайидегі Оаху аралындағы ғибадатханалар мемориалдық саябағында орналасқан, діни ағымға бөлінбеген буддалық ғибадатхана. Ол 1968 жылдың тамызында Гавайиге алғашқы жапон иммигранттарының 100 жылдығын еске алу үшін салынды. Ғибадатхана Жапонияның Киото префектурасындағы Удзи қаласындағы 900 жылдық буддалық ғибадатхананың көшірмесі болып табылады. Көпшілік пікірге қарамастан, бұл толыққанды буддалық ғибадатхана емес, себебі онда тұрақты монахтар қауымы немесе белсенді діншілер жоқ. Байодо Ин ғибадатханасының ішінде Амитабха Будданың бейнесі салынған 5 метрлік ағаштан жасалған Лотос Буддасының мүсіні орналасқан. Байодо Ин ғибадатханасына әлемнің түкпір-түкпірінен мыңдаған жандар келіп, құлшылық етеді. Ол барлық дінді ұстанатын адамдарды өз дәстүрлеріне қатысуға шақырады. Ғибадатхана аумағы құлшылықтан басқа, тойлар мен кеңсе жиналыстары үшін де пайдаланылады.

Ежелгі Жапония

Байодо Ин ғибадатханасы – Киотоның көне қаласының жанында орналасқан Бүкіләлемдік мұраға жататын Байодоның кіші көшірмесі. Бұл ғибадатхананы Хэйан дәуірінде 1052 жылы Фудзивара но Йоримичи негіздеген. Ол Вайрокана мүсінімен әйгілі болды. Мүсін жоғалып, 1053 жылы жапон шебері Жочо жасаған ұлттық қазына – Амитабханың үлкен ағаштан жасалған мүсінімен ауыстырылды. Амитабха мүсіні Амитабханың таза жері Сухаватинің көркем бейнесі болып табылатын Феникс залының (鳳凰堂) ортасында тұр. Бұл ғимараттың аты екі фэнхуан құсының ғибадатхана төбесінде қанаттарын жайғандығына байланысты ағылшын тілінде "Феникс залы" деп аталады. Амитабханың төңірегінде 52 бодисаттваның ағаштан жасалған мүсіндері жүзіп тұрған бұлттарда билеп, музыкалық аспаптарда ойнап тұр. 2001-2007 жылдары ғибадатхана Жапонияның ежелгі мұрасын сақтау рухында қайта жаңартылды.

Қазіргі Гавайи

Байодо ғибадатханасы 1968 жылы Храмдар аңғарындағы қазіргі орналасқан жерінде, Гавайиге жапон мәдениетінің келуінің жүз жылдығын тойлау үшін негізінен бетоннан салынды (алғашқы нұсқасы ағаштан, шегелерсіз). Оны Гавай штатының аумақтық кезеңінде жапондықтардың құқықтарын қорғауға атсалысқандығы үшін жапон қауымының құрметіне ие болған губернатор Джон А. Бернс бағыштады. Жапон иммигранттары Гавай Корольдігіне, кейін Гавай территориясына қант қамысы мен ананас плантацияларында жұмыс істеу үшін келді. Олар қытайлықтармен, филиппиндықтармен, корейліктермен, жергілікті гавайиліктермен және португалдықтармен бірге жұмыс істеді.

Ғибадатханалар аңғарының мемориалдық паркі

Ғибадатханалар аңғарының мемориалдық саябағы, онда Байодо ғибадатханасы орналасқан, Мәсіхтің құдайға сыйынған азаптарын бейнелейтін үлкен католик мүсіндерін, Құдай ананы, түрлі католик қасиеттілерін, сондай-ақ Гавайидегі ең беделді адамдардың бірнеше мазарларын және крипттерін қамтиды. Ғибадатханалар аңғарындағы мазарларға жерленгендердің арасында ең танымал – Гавайи кәсіпкері және мемлекет қайраткері Уолтер Ф. Диллингэм. Бір кезде Филиппиннің бұрынғы президенті Фердинанд Э. Маркос Байодо Ин ғибадатханасын көріп тұрған жеке мазарда жерленген болатын. Бұл мемориалдық саябақта мыңдаған буддист, синтоист, протестант және католик тұрғындары жерленген. Оны 1963 жылы Пол Трусдейл құрған.

Танымал мәдениетте

"Hawaii Five O" және "Magnum, P.I." телесериалдарында ғибадатхана сюжетке қатыстырылған бірнеше бөлімдер болды. Ғибадатхана мен оның төңірегі ABC телеарнасының "Lost" сериалының бір бөлімінде Оңтүстік Кореяның орнына, ал "seaQuest DSV" сериалының бір бөлімінде Президенттік резиденция ретінде пайдаланылды. Сондай-ақ, ғибадатхана 2001 жылғы "Перл-Харбор" фильмінде Жапониядағы "Бёдо-ин" ғибадатханасының көшірмесі ретінде, сондай-ақ тағы бірнеше фильмдерде қолданылған.