Кіріспе
Калапана – Гавайидің Гонолулу қаласынан шыққан американдық поп-рок тобы. Олар «Naturally» және «The Hurt» әндерімен әйгілі.
Ерте тарихы (1973 1986)
1973 жылы балалық шақтағы достары Д.Дж. Пратт пен Малани Билью Рейнбоу Виллада Cecilio & Kapono үшін кастингке қатысты. Билью Гавайидегі Каидегі Оар Хауста жеке орындаушы болды, ал Пратт Чакстың (Chuck’s) in Sunlight клубында Кёрк Томпсонмен бірге төменгі қабатта өнер көрсетті. Олар Пратттың әкесінің гаражында Маки Фейримен, Оар Хаустағы тағы бір жеке орындаушымен кездесті. Олар әндер жазып, репетиция жасады және бір кезде Калапана атауының мағынасын талқылады. «Калапана» сөзінің тікелей аудармасы – «өсіп тұрған ақша». Томпсон бұл атаудың «музыканың соққысы» деген мағынаны білдіретінін айтты, бірақ ол топ үшін «Көгершін» (Dove) деген атауды ұнатты. Пратт оның «қара құмды» білдіретінін ойлады. Дегенмен, олар өздерін Калапана деп атады және алғашқы концертін Гавайидегі Чакс Кайда өткізді. Калапана Гонолулудегі The Toppe Ada Shoppe клубында тұрақты топқа айналды. Олар Earth, Wind & Fire, Batdorf & Rodney, The Moody Blues, Sly & The Family Stone және Cecilio & Kapono концерттеріне жеңілдеме берушілер болды. 1975 жылы топ өзінің дебюттік, аттас альбомын – Kalapana шығарды, онда Джеки Келсо саксофон мен флейтада, Билл Перри бас-гитарада және Ларри Браун барабанда ойнады. Альбом Гавайи мен Жапонияда үлкен жетістікке жетті. Олардың екінші альбомы Kalapana II 1976 жылдың соңында жарық көрді. Топ 1976 жылдың 25-27 маусымы аралығында Уайкики Шеллде үш концерттік іс-шара өткізді, оған 25 000 адам қатысты. Калапана бірнеше Nani сыйлығын жеңіп алды, бұл Na Hoku Hanohano сыйлықтарының алдағысы болды. Олар төрт номинацияға ие болды және «Дуэт немесе топтың үздік орындауы» және «Ең жақсы ер адам вокалисі» (Фейри үшін) сыйлықтарын алды, ол жыл соңына қарай жеке мансапқа көшті. Пратт, Билью және Томпсон қалғанда, топқа бас-гитарист және вокалист Рэнди Алоя (кеткен Фейридің орнына), саксофон мен ағаш үскі аспаптарда ойнайтын Майкл Пауло және барабаншы Альвин Фежаранг қосылды. Топтың үшінші альбомы Kalapana III 1977 жылдың соңында жарық көрді. Сол жылдың басында Калапана «Home Grown» альбомы жобасына қатысушыларды іріктеуге көмектесті. Калапананың төртінші альбомы «Many Classic Moments», негізінен Гари Капоның сол аттас серфинг фильмінің саундтрегі, 1978 жылы жарық көрді. Альбомның отандық нұсқасында сегіз Kalapana трекі болды, ал жапондық нұсқасы Дэвид Уитли жазған қосымша оркестрлік музыкамен бірге 22 тректен тұратын екі дискіден тұрды. Kalapana Жапонияда үлкен танымалдылыққа ие болғандықтан, топ онда үнемі гастрольдік сапарлар жасады, оған клавишашы және гитарист Кимо Корнвелл (бұрынғы Beowolf және кейін Hiroshima тобының мүшесі) қосылды. 1978 жылы шыққан концерттік альбом In Concert тек Жапонияда ғана жарық көрді. Альбом шыққаннан кейін Кирк Томпсон продюсер ретінде жеке мансабын жалғастыру үшін топтан кетіп қалды. Жазушы, аранжировщик және продюсер ретінде оның алғашқы жобасы, жаңа гавайилік Lemuria тобының аттас (және жалғыз) альбомы 1979 жылы жарық көрді. Калапана 1979 жылы Northbound альбомымен алты мүшелі құрамда жұмысын жалғастырды. Рэнди Алоя альбом шыққаннан кейін көп ұзамай топтан кетіп қалды, ал Малани Билью мен Майкл Пауло альбомның гастрольдік кезеңі аяқталғаннан кейін шығып кетті. 1980 жылы DJ Пратт пен Альвин Фежаранг Калапана ретінде жұмысын жалғастырып, Hold On және Japan Jam Live концерттік альбомын шығарды, екеуі де тек Жапонияда ғана жарық көрді. Содан кейін топ уақытша тоқтап қалды. 1982 жылдың 26 желтоқсанында Билью, Фейри, Томпсон, Фежаранг, Пауло және Алоя Уайкики Шеллде Гавайи гитарисі Джон Рапоза Пратттың орнына "Kalapana Live Reunion" концертін өткізді. Калапана содан кейін бірнеше жыл бойы тоқтап тұрды, ал әртүрлі мүшелер жеке жобалармен айналысты.
Ураган және Пони каньоны (1986 - 1999)
1986 жылы «Калапана» тобы Билиу, Фери және Пратттан басқа, Гейлорд Холомалиа (сахнадағы аспаптар) және Кенджи Сано (электр бас) қатысымен қайта құрылып, сәтті оралу альбомын – «Hurricane» жазды. «Калапана» альбомын Вайкикидегі «Rascals» дискотекасында өткен таныстырылым кешінде ұсынды. Шақыру қағаздары альбомнан әндермен бірге жіберілді, ал іс-шара орнында гүлдер мен футболкалар таратты. «Hurricane» концертіне топ костюм киді. «Living Without You» әнін орындағанда, топ ақ түсті смокингтер мен қызыл барқыт галстуктар киді. Кенджи, Макки, Малани және диджей концерт кезінде хореографиялық қойылымдар көрсетті, ал Гейлорд сахнадағы аспаптарда топты үйлестірді. 1987 жылы «Калапана» «Lava Rock» альбомын шығарды және Жапониядан келген музыканттар – «Hiroshima» мен «Anri» тобымен бірге өнер көрсетті. «Калапана» Гонолулудағы «Hard Rock Cafe» кафесінің салтанатты ашылуында өнер көрсетті. Олар Филиппинде екі концертте, 10 000 адамдық толық залдарда өнер көрсетті, Жапония, АҚШ-тың батыс жағалауы, Таити, Самоа, Гуам, Сайпан және басқа аралдарда гастрольдік сапарлар жасады. «Lava Rock» концертінің толық метражды бейнежазбасы Вайкики Шеллде түсірілді. «Калапана» Жапонияда Аль Джарроудың тобында болған Майкл Пауломен және «Chicago» тобының барабаншысы Трис Имбоденмен бірге гастрольде болды. Содан кейін «Калапана» «Pony Canyon Records» компаниясымен бес альбомдық келісімшартқа қол қойды. 1997 жылы «Калапана» «Captain Santa Island Music» альбомының Гавайи нұсқасын шығарды, ал оған халықаралық радио диджейі Камасами Конг линерлік жазбаларын қосты. Соңғы кезде «Kalapana» Жапонияда «The Very Best of Kalapana» атты жинақ альбомын, онда жиырма ән болды, шығарды. Маки Фери есірткіге қарсы күресіп, есірткіге тәуелділіктен емдеу бағдарламаларынан өтіп, қайталанулардан кейін түрмеге кесілді. 1999 жылдың 20 ақпанында Фери түрмедегі жатын бөлмесінде өз-өзіне қысқа жол ашты. Феридің проблемалары мен соңынан болған өзіне қол жұмсауы есірткіге тәуелділіктің, психикалық денсаулықтың және емдеу қажеттілігінің мәселелеріне назар аударды.
Фериден кейінгі кезең (1999 ж. және одан кейінгі)
1999 жылдың жазында Калапана FM Nagoya жазғы науқанына арналған FM Nagoya жинақтау CD-сінің атау әнін – "Love Under the Sun" шығарды. Сонымен қатар, олар Оаху аймағында өткен желкенді қайықтар жарысы – Асахи Супер Кубогының тақырып әнін жазды. Екі жазба да жапондық музыкант және продюсер Тэцуя Комуроның Гавайидегі TK Disc Studios студиясында жасалды. 2002 жылдың қараша айында топ Blue Album студиялық альбомын жарыққа шығарды. Аталған альбомның екі әнінде Морис Беганың вокалы естіледі. Арнайы қатысқан әртістер: "Ten Years After" (авторы – Комуро) әніне бэк-вокалды Chant тобы, "Another Lonely Night" әніне Chicago тобынан Tris Imboden, саксофонда Майкл Пауло, барабанда Паулин Уилсон және Гарин Поляху қатысты. Джеймс Студер CD-нің барлық бөлімінде аранжировкалармен және клавишалармен көзге түседі. Калапана Жапония мен Батыс жағалауында гастрольдік концерттер мен жазбалар жасауды жалғастыруда. Pony Canyon лейблында бүгінгі күнге дейін шыққан альбомдар: "Back In Your Heart Again", "Kalapana Sings Southern All Stars" және "Walk Upon the Water". Төртінші LP – "Full Moon Tonight" 1995 жылдың маусымында Жапониядағы ханшалық тойына орай жарық көрді және "Hawaiian Wedding Song" әнінің R&B стиліндегі жаңа нұсқасын қамтыды. Олардың Pony Canyon Records-та шығарған соңғы альбомы – "Captain Santa Island Music", Жапониядағы сәнді киім бренді үшін жазылған әндерден тұрады. Әрбір альбомда Калапананың классикалық туындыларының жаңа аранжировкалары мен жаңадан жазылған әндері бар. Калапана 2011 жылы Гавай академиясының жазу өнері саласындағы өмірлік жетістіктер сыйлығына ие болды. Сыйлықты алғандар: Билью, Фери (қайтыс болғаннан кейін), Пратт, Томпсон, Фежаранг, Пауло, Алоя, Холомалия және Сано. 2016 жылдың 20 қарашасында Калапана Гонолулудегі жасөспірімдер симфониясымен бірге концерт берді. Сахнада Билью, Пратт, Холомалия, Алоя (бас-гитара), Джон Валентин (гитара), Гарин Поляху (добыл) және Тодд Юкумото (саксофон) болды. 2018 жылдың 27 желтоқсанында Малани Билью Кауаи аралында жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол 69 жаста еді. Билью Калапана тобының бастапқы қатысушыларының бірі және ән жазуға үлкен үлес қосты. Оның туындылары: "Naturally", "You Make It Hard", "Dorothy Louise", "(For You) I’d Chase a Rainbow", "Girl" және "Many Classic Moments". 2021 жылдың 7 қыркүйегінде DJ Пратт үйінде жауапсыз күйде табылған күйде қайтыс болды. Ол 67 жаста еді. Пратт Калапана тобының құрамындағы жұмысы үшін екі рет "Na Hoku Hanohano" сыйлығын алды. Студиялық инженер ретіндегі еңбегі үшін тағы үш сыйлыққа ие болды.
Abattoir Records компаниясына қарсы сот іс-әрекеті
Калапананың алғашқы жазбалары бастапқыда Лос-Анджелесте орналасқан және Эд Гайға тиесілі Abattoir Records лейблінде жарық көрді. Бірақ Гай ешқашан авторлық төлемдерді жасаған жоқ, және топ шамамен қырық жыл бойы Гайдан ештеңе алмады. 2017 жылдың маусым айында, топтың алғашқы мүшелері (Феридің ұлы және мұрагері Себастьянмен бірге) Гайға қарсы Лос-Анджелестегі федералды сотқа 1970-ші жылдардың ортасындағы келісімдерді жою туралы талап арыз берді. Сот ісі тез шешілді, және Гай барлық құқықтарын, соның ішінде барлық музыкалық басылым құқықтарын топқа қайтарды. Осының нәтижесінде, 2018 жылдың 30 қарашасында Manifesto Records арқылы жеті альбомдық, сегіз CD жинағы The Original Album Collection және бір CD "үздіктер жинағы" Black Sand: The Best of Kalapana жарық көрді.