Кіріспе

Француз математигі Пьер Оссиан Бонне (22 желтоқсан 1819, Монпелье – 22 маусым 1892, Париж) – француз математигі. Ол беттердің дифференциалдық геометриясына, соның ішінде Гаусс-Бонне теоремасына маңызды үлес қосты.

Алғашқы жылдар

Пьер Бонне Монпельедегі колледжді бітірді. 1838 жылы Париждегі Политехникалық мектепке қабылданды. Ол сондай-ақ Ұлттық көпірлер мен жолдар мектебінде оқыды.

Орта жастары

Мектепті бітірген соң оған инженерлік лауазым ұсынылды. Бірақ Бонне математиканы оқыту және зерттеу саласында мансап құруға шешім қабылдады. Боннетің қаржы жағдайы қиын болғандықтан, инженерлік лауазымнан бас тарту оңай болған жоқ. 1844 жылы Эколь Политехниктегі қызметке өтініш беру үшін жеке сабақтар беріп ақша табуға мәжбүр болды. Бұған дейін, 1843 жылы, Бонне оң мүшелерден тұратын қатарлардың жуықтасуы туралы мақала жазған еді. 1849 жылы сериялар туралы жазған тағы бір еңбегі үшін Брюссель академиясының сыйлығына ие болды. Дегенмен, сериялар туралы осы екі мақаланың арасында Бонне 1844 жылы дифференциалдық геометрия саласындағы жұмысын бастады. 1862 жылы Бонне Бионың орнына Ғылым академиясына сайланды, бұл лауазым үшін Бормен бәсекелесіп жеңіске жетті. 1868 жылдан бастап Бонне Чейзге Политехникалық мектепте көмектесті, үш жылдан кейін ол оқу директоры болды. Осы лауазымнан өзге ол Ecole Normale Supérieure-де де сабақ берді. 1878 жылы Бонне Ле-Веррьенің орнына Сорбоннадағы кафедраны иеленді, ал 1883 жылы Лиувилльден кейін Ұзындықтар бюросының мүшесі аталды. Бонне дифференциалдық геометрия саласында маңызды еңбек етті, бұл тақырыпты Францияда Серре, Френе, Бертран және Пуэсо да зерттеді. Ол қисықтық тұжырымдамасына зор үлес қосты. Атап айтқанда, ол Гаусс қисығының бетін интегралдау арқылы беттің Эйлер сипаттамасымен және оның шекарасының геодезиялық қисығының сызықтық интегралымен байланысты формула жариялады; бұл нәтиже қазір Гаусс-Бонне теоремасы деп белгілі. Гаусс бұл маңызды нәтижеге қатысты ерекше жағдайды бұрын ашқаны мәлім, бірақ оны жарияламаған. Фердинанд Миндингтен тәуелсіз, Бонне бет иілген кезде Гаусс қисығының инвариантты екенін көрсетті. 1844 және 1867 жылдар аралығында ол беттердің дифференциалдық геометриясы туралы бірнеше мақала жариялады. 1859 жылы ол Париж академиясының Бас жүлдесіне маңызды естелік тапсырды. Қазіргі терминологияда, жүлде берілген Риманн метрикасы ("сызық элементі") бар беттің Евклидтік 3 кеңістігіндегі барлық мүмкін жергілікті изометриялық енгізілуін анықтағаны үшін ұсынылды.