Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз ақсұлтаны (1438–1503)
French noble (1438–1503)
Пётр II, Бурбон герцогы (1 желтоқсан 1438 – 10 қазан 1503, Моулинс қаласында) – Бурбон герцогы Карл I мен Бургундиялық Агнесстің ұлы, Бурбон әулетінің мүшесі. Ол және оның әйелі Анна Франция королі Карл VIII ересек болмаған кезде регенттер ретінде билік етті.
Peter II, Duke of Bourbon (1 December 1438 – 10 October 1503 in Moulins), was the son of Charles I, Duke of Bourbon, and Agnes of Burgundy, and a member of the House of Bourbon. He and his wife Anne of France ruled as regents during the minority of Charles VIII of France.
Өмір, неке және патшаның ықыласы
Пётр корольдің адал және қабілетті подданныйы болғандықтан, Людовик XI Бурбон әулетінің "ыңғайлылығы мен қарапайымдылығын" көрсету арқылы оның құрметіне ие болды. Алғашқыда ол Орлеан герцогы Людовик (болашақ Людовик XII) әпкесі Мари д'Орлеанға құда түсуге тиіс болған; алайда Людовик XI Франциядағы ең ірі екі феодалдық үйдің одақтасуын болдырмақшы болғандықтан, бұл келісімді бұзды және екі әулетті де тәжге жақындату үшін шаралар қабылдады. Пётр мен корольдің үлкен қызы Аннаның арасында неке ұйымдастырылды (сондай-ақ Луи Орлеан мен Аннаның кіші қарындасы Жоанның арасында да неке болды); король осылайша Пётрдің ағасы, Бурбон герцогы Жан II-ні Пётрге Божу (Бёжоле) феодалын беруге мәжбүр етті, сонымен қатар оған патшалық кеңесінде орын берді. Пётр мен Анна 1473 жылғы 3 қарашада үйленді.
A loyal and capable subject of the crown, Peter earned the grudging respect of Louis XI through his demonstration of the Bourbon family's "meekness and humility". Initially he was betrothed to Marie d'Orleans, sister of Louis, Duke of Orleans (the future Louis XII); Louis XI, who wanted to prevent such an alliance between two of the greatest feudal houses in France, broke the engagement, and took measures to bind both families closer to the crown. A marriage between Peter and the King's elder daughter, Anne, was arranged (as was another marriage between Louis of Orleans and Anne's younger sister, Joan); as a mark of his favour, the King forced Peter's older brother John II, Duke of Bourbon to grant the Bourbon fief of Beaujeu (Beaujolais) to Peter, who was also given a seat on the royal council. Peter and Anne were married on 3 November 1473.
Франция регенті және Бурбон герцогы
1483 жылы Людовик XI қайтыс болған кезде Пётр корольдік қызметкерлердің арасында патшаның билігі тұсында үнемі жақсы қарым-қатынаста болған санаулы адамдардың бірі болды. Людовик XI өлім төсегінде жаңа король Карл VIII-ге қамқорлық етуді Пётрге тапсырды. Пётр мен оның әйелі Анна дереу міндеттерін орындап, регенттік үкіметтің басшылары ретінде бекінуге кірісті. Бірақ көп ұзамай король таққа отырғызылып, регенттік үкіметтің қажеттілігі жойылды. Он үш жастағы король патшалықты жеке басқаруға кірісті, бірақ шындығында Божу жұбының басшылығымен. Анна Францияны басқаруға көмектескен Пётр мен оның әйелі 1488 жылға қарай Бурбон аймағында өздерінің билік базасын нығайта бастады. Анна Гьен гравинясы болса, Пётр Клермон мен Ла-Марш графтары және Божоның иесі еді. Алайда, оның үлкен ағасы Иоанн II-нің қайтысы және одан кейін келесі үлкен ағасы Карл II-нің отбасылық құқықтарынан бас тартуы Бурбон мұрасын (Бурбон және Овернь герцогтықтары, Форц және Иль-ан-Жордан графтықтары) Пётрдің қолына жеткізді. Жаңа герцог пен герцогиня Бурбон бұл иеліктеріне қосымша, 1488 жылдың желтоқсанында Бурбон-Лансиді, ал 1489 жылдың маусымында Арманьяктан Карладес пен Муратты алды, олардың орнына Иль-ан-Жорданды берді. Бұл иеліктер король тарапынан толыққанды құқықпен берілді – олар таққа қайта оралмайды және Бурбон мұрасының келесі мұрагерлеріне, Монпенсье Бурбондарына өтуге міндетті емес. Герцог пен герцогиня оларды кімге қаласа, соған қалдыра алатын болды. 1491 жылдың 10 мамырында олар, ақыры, өз мұрагерлерін, қыздары Сюзаннаны дүниеге әкелді (Аннаның 1476 жылы ерте жүктілігі болған, бірақ осы оқиға туралы әртүрлі мәліметтер бар: біреулер баланың түсік тастағанын немесе өлі туғанын айтады, ал енді біреулер тірі ұл туғанын хабарлайды, ол 1488 жылы Бурбон герцогтығының мұрагері ретінде Клермон графы атанды, 22 жасында 1498 жылы қайтыс болып, Оверньдегі Сувини аббаттығында жерленді). 1491 жылға қарай Бурбонның патшалық билікке ықпалы төмендеді; Карл VIII енді ересек болғандықтан, отбасының қамқорлығын қабылдауға құштар емес еді. Анна мен Пётрдің ең жақсы кеңесіне қарамастан, Карл Австрияның Маргаритасымен жасаған некесінен бас тартып, Бретань герцогинясы Аннаға үйленуге шешім қабылдады; содан кейін ол Маргаританың құдайына, Артуа мен Франш-Контеге оның құдайына қайтарды. Олар Карлдың Италияға жасаған апатты жорықтарының алдын да ала алмады, бірақ оның бірнеше рет болмаған кезде Францияны басқару олардың міндеті болды. Екеуі де Карл VIII билігінің соңына дейін сарайдағы маңызды тұлғалар болып қала берді, бірақ олардың билігі шектелді. Карл VIII қайтыс болғаннан кейін және Людовик XII таққа отырғаннан кейін Пётр сарай саясатынан көтеріліп, қалған өмірін отбасына, әсіресе қызы Сюзаннаға арнады.
At the time of Louis XI's death in 1483, Peter was one of the few royal servants to have remained consistently in favour during the King's reign, and it was to him that Louis, on his deathbed, granted guardianship over the new King, Charles VIII. Peter and his wife Anne immediately took up their duties, and began to position themselves as leaders of a regency government. The King was soon crowned, ending the need for a regency government. The thirteen year old king undertook personal rule of the kingdom, ostensibly on his own, but in reality guided by the Beaujeu couple. Having assisted Anne in the governing of France, by 1488 Peter and his wife were building up a power base of their own in the Bourbonnais. Anne was already Countess of Gien, and Peter was Count of Clermont and La Marche, as well as Lord of Beaujeu; but the death of his eldest brother, John II, and the subsequent enforced renunciation of the family rights by his next eldest brother, Charles II, delivered the Bourbon inheritance (the Duchies of Bourbon and Auvergne, and the Counties of Forez and l'Isle en Jordain) into Peter's hands. The new Duke and Duchess of Bourbon then proceeded to add to these domains, adding Bourbon Lancy in December 1488, and trading l'Isle en Jordain with the Armagnacs in June 1489 for Carlades and Murat. These domains were granted to them by the King in absolute right – they would not revert to the crown, and were not obligated to pass to the next heirs to the Bourbon inheritance, the Bourbon Montpensiers – the Duke and Duchess could bequeath them to whomsoever they wished. On 10 May 1491, the pair finally acquired an heir of their own, a daughter, Suzanne (Anne had an earlier pregnancy in 1476, but about this existed contradictory accounts: some say the baby was miscarried or been stillborn, but others reported that a living son was born, Charles, styled Count of Clermont in 1488 as was customary for the heir of the Duchy of Bourbon, who died aged 22 in 1498 and was buried in the Abbey of Souvigny, Auvergne). By 1491, the Bourbon influence over the crown was waning; Charles VIII was an adult now, unwilling to accept tutelage from his family. Against the better judgement of Anne and Peter, Charles chose to renounce his unconsummated marriage to Margaret of Austria, and instead marry Anne, Duchess of Brittany; he then went against them by returning Margaret's dowry – Artois and Franche Comté – to her brother, Philip the Handsome. Nor were either able to prevent Charles' disastrous Italian expeditions, although both were left in control of France on several of his absences. Both continued to be major figures in the court for the rest of Charles VIII's reign, but restricted in power. After Charles VIII's death, and the accession of Louis XII, Peter largely retired from court politics and devoted his few remaining years to his family, being particularly devoted to his daughter Suzanne.
Бурбон герцогтігінің мұрагерлігі
Ер бала қалдырмай, Бурбон герцогтігінің келесі мұрагері Сюзанна болды. Пётр мен Аннаның соңғы жылдары бір-біріне қарсы келуі Сюзанна мен Бурбон аймақтарының болашағы туралы мәселеде болды. Карл VIII қайтыс болғаннан кейін және одан да сақтандырақты Людовик XII таққа отырғанда, Сюзаннаға мұрасын қорғау үшін күйеуі қажет болды, себебі оның мұрасын тәж және Монпенсьелер дауға салуы мүмкін еді. Герцог пен герцогиня бастапқыда келесі Бурбон мұрагері Луи де Бурбон Монпенсьені күйеу баласы ретінде қарастырған; бірақ ол Людовик XII-нің Сюзаннаның мұрагерлік құқықтарын растаған патенттік хаттарын (Людовик XII таққа отырғанда Бурбонның қолдауын алу үшін алынған) сынап, Пётрді қатты ренжітті. Содан кейін Пётр Сюзаннаны Людовик XII-нің сүйіктісі, Аленсон герцогы Карл IV-ке ұзатты, оның герцогтықты корольдік басқыншылықтан және Монпенсьелердің талаптарынан қорғауы мүмкін еді. Бұл келісімшарт 1501 жылдың 21 наурызында Моулинсте қол қойылды, сол кезде Шарль 11 жаста, ал Сюзанна 9 жаста болды. Алайда, бұл неке аяқталмас бұрын Пётр қызбадан қайтыс болды. Осыдан кейін Анна Сюзаннаны келесі Бурбон мұрагері Чарльз де Бурбон Монпенсьеге (Луи де Бурбон Монпенсье бір жыл бұрын қайтыс болған) үйлендіруге ұйымдастырды, осылайша Бурбон мұрасы үшін мұрагерлік даудың алдын алып, жас жұп оны бірлесіп мұраға алды.
Without surviving male issue, the next heir to the Bourbon Duchy was Suzanne. It was in the question of the future of Suzanne and the Bourbon territories that Peter and Anne found themselves opposing each another in his final years. With Charles VIII dead and the more cautious Louis XII on the throne, Suzanne needed a husband to support her in her inheritance, which risked being disputed by the crown and the Montpensiers. The Duke and Duchess had initially groomed the next Bourbon heir, Louis of Bourbon Montpensier, as a son in law; but he mortally offended Peter by condemning letters patent of Louis XII which confirmed Suzanne's rights of inheritance (having been wrung from him as the price of Bourbon support upon his accession). Peter then decided to betroth Suzanne to Charles IV, Duke of Alençon, a favourite of Louis XII, and so likely to protect the duchy against royal encroachment and Montpensier challenges. This contract was signed on 21 March 1501 at Moulins, Charles being 11, Suzanne 9. Before this marriage could be completed, however, Peter died of a fever. Following this, Anne arranged for Suzanne to marry the next Bourbon heir male, Charles of Bourbon Montpensier (Louis of Bourbon Montpensier having died the year before), thereby averting a succession dispute over the Bourbon inheritance, which the young pair inherited jointly.