Кіріспе

Польшада туған британдық-канадтық саяхатшы Моррис Абрахам Коэн (шын аты Мозек Абрам Миачин; 3 тамыз 1887 – 7 қыркүйек 1970), көбінесе "Екі тапаншалы Коэн" деп танылған, еврей тегін жатқызып, Польшада туған британдық және канадалық авантюрист, Сунь Ятсеннің жеке көмекшісі және Қытай Ұлттық революциялық армиясының генерал-майоры болды.

Алғашқы жылдар

Коэн 1887 жылы 3 тамызда Польшаның Конгресс ауданында, Раджанов қаласында православиелік еврей отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Йозеф Лейб Миальчин, дөңгелекші, ал анасы Шейндель Липшиц. 1889 жылы отбасы Англияға көшіп келіп, Шығыс Лондонға қоныс аударды, онда Йозеф тоқыма фабрикасында жұмыс істеді. Олар отбасы атын Коэн деп айту оңайға ауыстырды, ал Абрахам Моррис пен Моише деп аталды. Коэн британдық астананың театрларын, көшелерін, базарларын, тамақтарын және бокс алаңдарын еврейлердің еркін мектебінен гөрі жақсы көретін, ал 1900 жылы сәуірде ол "кісі ұрлауға тырысқан деп күдікті адам" ретінде тұтқындалды. Сот оны Лорд Ротшильд сияқтылар еуропалық жігіттерге қамқорлық жасау және оқыту үшін құрған Хейс өндірістік мектебіне жіберді. Ол 1905 жылы босатылды, ал Коэннің ата-анасы жас Морристі Канаданың батысына жаңа әлемнің таза ауасы мен ашық жазықтары оның жолдарын түзетеді деген үмітпен жөнелтті. Коэн бастапқыда Саскачеванның Уайтвуд қаласына жақын жердегі фермада жұмыс істеді. Ол жерді өңдеп, мал баққан, қарумен атуды және карта ойнауды үйренген. Ол осылай бір жыл бойы істеді, содан кейін батыс провинцияларда жүріп, карнавалдық, құмар ойыншы, карта кескіш, қалтақшы, суфьер және табысты жылжымайтын мүлік агенті ретінде өмір сүруді бастады. Оның кейбір әрекеттері оны түрмеге қамауға алды, әсіресе ол он алты жасқа толмаған қызбен жыныстық қатынаста болғандығы үшін Виннипегте қамауға алынды. Коэн сондай-ақ Канаданың Тынық мұхит теміржолында жұмыс істеуге келген қытайлық жер аударылғандармен достық қарым-қатынас орнатты. Ол сол жердегі бауырластардың қарым-қатынасын жақсы көріп, тамақ ішкенді жақсы көретін. Коэннің Лондонның бұзылма көшелеріндегі жаттығулары пайдалы болды, ол ұрыны нокауттап, оны көшеге лақтырып жіберді. Мұндай әрекет бұрын-соңды болмаған. ХХ ғасырдың басында Канадада қытайлық адамға көмекке келген ақ адамдар аз болды. Алайда еврей болғандықтан, Коэн қытайлықтардың әлсіздігіне қызығатын. Ол қоғамнан шеттетіліп, шеттетіліп қалудың не екенін жақсы білген. Дэниел С. Леви, "Екі қарулы Коэн: өмірбаян" кітабының авторы. Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Эдмонтонда Коэн өзінің ұзақ және әртүрлі әскери мансабын қытай қауымының мүшелерін жалдап, оларды Канададағы доктор Сунь Ят сеньорының өкілді ұйымы атынан бұрғылау мен мылтық соғыста оқытты.

Фильм

Франк Капраның "Генерал Йеннің ащы шайы" (1933) фильмінде генералдың батыс кеңесшісі "Джонс" кейіпкері Коэнге ұқсауы мүмкін. Фильм Грейс Заринг Стоунның 1920 жылдары Кантон қаласында өмір сүрген, сол аттас кітабы негізінде түсірілген. 1990 жылдардың басында Стоунның қызымен сұхбаттасқанда, ол анасы мен Коэннің жолы қиылысқанын нақты білмейтінін айтты. Бірақ сол қаладағы батыс қоғамы салыстырмалы түрде жабық болғандықтан, Стоунның кем дегенде Коэн туралы естігені мүмкін екенін айтты. "Генерал таңертең қайтыс болды" (1936) фильмі Коэннан шабыттанды, онда Гари Купер Қытайдағы ирланд-американдық оқиғашының рөлін ойнады. Кевин Костнердің қатысуымен түсірілген канадалық "Қару сатушы" (1983) фильмі де Коэннан шабыт алды.