Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның Христиандық Демократтар партиясы – 1995 жылы құрылған, христиандық және әлеуметтік консервативті саяси партия. Ол 1996 жылғы жалпы сайлауға Христиандық Мұра партиясымен бірігіп, Христиандық Коалицияның құрамында қатысты. 1998 жылы партия атауын "Future New Zealand" деп өзгертіп, 1999 жылғы сайлауда бақ сынады. 2000 жылы "Бірлескен партиямен" коалиция құрып, "Бірлескен болашақ Жаңа Зеландия" болып, 2002 жылғы сайлауға қатысты. Келесі жылы бұл коалиция толыққанды бірігуге ұласты.
The Christian Democrat Party of New Zealand was a Christian socially conservative political party established in 1995. It contested the 1996 general election as part of the Christian Coalition with the Christian Heritage Party. It changed its name to Future New Zealand in 1998 and contested the 1999 election. It formed a coalition with the United Party as United Future New Zealand in 2000 and contested the 2002 election. The coalition became a full merger the following year.
Құрылтай және христиандық коалиция
Христиан-демократтар партиясын Ұлттық партияның депутаты Грейм Ли құрды. Ли парламенттегі консервативті депутаттардың бірі ретінде танымал болды және Фран Уайльдтың гомосексуалистік заң реформасына қарсылық көрсетуде белсенділік танытты. Христиан мұрасы партиясы құрылғанда, Ли бастапқыда оған қосылудан бас тартты, себебі ол Ұлттық партияның ішінде жұмыс істеудің тиімдірек деп ойлады. Бірақ кейіннен, Кабинет отырысындағы өз лауазымын жоғалтқаннан кейін, Ли Ұлттық партиядан кетуге шешім қабылдады. Лиді Христиан мұрасы партиясына қосылуға шақыруға әрекеттер жасалғанмен, ол Христиан мұрасы партиясының көптеген саясатына келіспеді. Оның орнына ол "Біріккен прогрессивті партия" деп аталатын жаңа топ құрды. Біріккен прогрессивті партияны Христиан мұрасымен біріктіруге жасалған сәтсіз әрекеттен кейін, ол 1995 жылдың 17 мамырында "Христиан демократтары" деген жаңа атпен қайта құрылды. Христиан-демократтар мен Христиан мұрасы арасындағы келіссөздер жалғасты, көптеген адамдар христиан консервативті қозғалыстың табысқа жетуі үшін біртұтас күш болуы керек деп сенді. Дегенмен, екі партияның саясатында маңызды айырмашылықтар болды. Бір үлкен мәселе – Христиан мұрасының "конфессиялық" сипаты, яғни партияға тек христиандар ғана мүше бола алатын еді. Грейм Ли және Христиан демократтары керісінше, өз партияларын "ұстанымдарға негізделген" деп жариялап, негізгі христиандық моральдық көзқарасты бөлісетін кез келген адамның (нағыз христиан болсын болмасын) қатысуына мүмкіндік беруді жөн көрді. Екі партия тағы да бірқатар мәселелерде келіспеді, мұнда Христиан демократтары Христиан мұрасынан көбінесе жайлырақ көзқарас ұстанды. Ақырында, екі партия 1996 жылғы сайлауға біртұтас блок ретінде қатысуға келісті. Осының нәтижесінде 1996 жылдың 29 наурызында Христиандық коалиция жарияланды. Алайда, коалицияның барлық өмір сүрген кезеңі бойында екі партия арасында шиеленіс сақталды – Христиан демократтары Христиан мұрасын экстремизм мен икемсіздікке айыптады, ал Христиан мұрасы Христиан демократтарын христиандық моральдан бұрын саяси тәжірибеге басымдық беруде кінәлады. Коалиция 4,33% дауыс жинады, бұл парламентке өтуге қажетті 5%-тан сәл кем, және одан кейін көп ұзамай тарап кетті, екі тарап та бір-бірін коалицияның жетістігіне кедергі келтіргені үшін айыптады.
The Christian Democrats were founded by Graeme Lee, a National Party MP. Lee had a reputation as one of the more conservative MPs in Parliament, and was particularly active in opposing Fran Wilde's homosexual law reform bill. When the Christian Heritage Party, a strongly conservative group, was established, Lee initially rejected it, believing that it was better to work from within the National Party. Later, however, when he lost his ministerial rank in a Cabinet reshuffle, Lee decided to leave National. Although there were attempts to have him join Christian Heritage, Lee disagreed with many Christian Heritage policies. He instead established a group called the United Progressive Party. After a failed attempt to merge the United Progressive Party with Christian Heritage, it was relaunched on 17 May 1995 under the name "Christian Democrats". Talks between the Christian Democrats and Christian Heritage continued, with many people believing that a united front was the only way for the Christian conservative movement to be successful. There were, however, significant policy differences between the two parties. One major problem was Christian Heritage's "confessional" nature, which meant that only Christians could join the party. Graeme Lee and the Christian Democrats, by contrast, preferred to make their party "values based", saying that anyone who shared the basic Christian moral outlook (whether actually Christian or not) should be able to participate. The two parties also disagreed on a number of other points, with the Christian Democrats generally being more moderate than Christian Heritage. Eventually, however, the two parties agreed to contest the 1996 election as a single bloc. The resultant Christian Coalition was announced on 29 March 1996. Throughout the existence of the Coalition, however, there were tensions between the two parties – the Christian Democrats accused Christian Heritage of extremism and inflexibility, while Christian Heritage accused the Christian Democrats of putting political pragmatism before Christian morality. The Coalition received 4.33% of the votes, a little short of the 5% which would have given it seats in Parliament, and it collapsed soon afterwards, with both sides accusing each other of having held the Coalition back.
Болашақ Жаңа Зеландия және Біріккен Болашақ
Коалиция құлағаннан кейін көп ұзамай Грейм Ли христиан-демократтардың басшысы лауазымынан кетіп қалды, өйткені Коалиция сәтті болмаған жағдайда зейнетке шығуға бұрын шешім қабылдаған еді. Біраз уақыттан кейін Антони Уолтон партияның жаңа басшысы болып сайланды. Уолтон партияны христиандық мұраның конфессионализмінен одан да алысқа жылжытты, партияның ашық діни сипатынан бас тартып, кеңірек "құндылықтарға негізделген" платформаны қабылдады. 1998 жылдың қараша айында партия өзінің атын "Болашақ Жаңа Зеландия" деп өзгертті және 1999 жылғы сайлауда қатысып, дауыстардың 1,12% -ын алып, бірде-бір орынға ие болмады. 2000 жылдың қараша айында "Болашақ Жаңа Зеландия" Біріккен партиямен бірігіп, "Біріккен Болашақ Жаңа Зеландия" коалициясын құрды және 2002 жылғы сайлауға осы күйінде қатысты. Біріккен партиялар парламентте сегіз орын жеңіп алды. 2003 жылы коалиция толыққанды бірігуге ұласты. Христиан-демократтардың негізін қалаушыларының тек біреуі – Мюррей Смит "Біріккен Болашақ" депутаты болды, сондықтан қазіргі партияда қанша христиан-демократтар қалды деген пікірталас туды. Пікірталастың бір жағы "Біріккен Болашақ" партиясының депутаттары Ларри Балдок, Берни Огилви және Пол Адамс евангелистік ұйымдармен, мысалы, "Жастар миссиясымен", Оклендтегі Мастерс институты және "Қалалық әсер" шіркеуімен байланыста болды деп мәлімдейді. Олар христиан-демократтар болмаса да, парламентке кірмес бұрын консервативті христиандық саяси белсенділер және қоғамдық қайраткерлер болған. "Біріккен Болашақ" партиясы қайта-қайта парламентте әлеуметтік либералды заңдарға қарсы дауыс берді немесе әлеуметтік консервативті жеке мүшелер ұсынған заң жобаларын қолдады. Олардың ішінде олар қарсылық білдірген 2003 жылғы жыныстық қызметті реформалау туралы заң, 2004 жылғы балаларға күтім туралы заң, 2004 жылғы азаматтық одақ туралы заң, 2005 жылғы қатынастар (заңдық сілтемелер) туралы заң және 2004 жылғы қадір-қасиетпен өмір сүру туралы заң бар. Мюррей Смит аборт жасатудан бұрын ата-ананың хабардар етуін талап ететін, бірақ қабылданбаған жеке мүшелер ұсынған заң жобасын демеушілік етті. Консервативті католик болғанымен, Гордон Коупленд жезөкшелік заңын реформалау туралы заңға қарсы пікірлерінің негізі ретінде Қоғамдық стандарттарды жақсарту және Жаңа Зеландияда өмір сүру құқығын қорғау сияқты ұйымдардың жұмысын жиі келтірді және 7 желтоқсан 2005 жылы Жаңа Зеландияның 48-ші Парламентіне бір жынысты некеге тыйым салуға бағытталған әрекетті ұсынды. 2006 жылдың ақпан айында Коупленд 48-ші Парламентке абортқа қарсы жеке мүшелер ұсынған сайлауға қарсы "Контрацепция, стерилизация және аборт (хабардар етуге келісім)" заң жобасын ұсынды. Бұл заң жобасы әйелдердің туылмаған баласын түсік жасатуға келісім беруін қамтамасыз етеді.
Shortly after the Coalition collapsed, Graeme Lee stepped down as leader of the Christian Democrats, having decided some time earlier to retire if the Coalition was not successful. After a considerable period of time, Anthony Walton was selected as the party's new leader. Walton took the party even further away from the confessionalism of Christian Heritage, abandoning the explicitly religious nature of the party in favour of a broader "values based" platform. It changed its name to Future New Zealand in November 1998 and contested the 1999 election, gaining 1.12% of the votes and no seats. Future New Zealand joined with the United Party to form a coalition known as United Future New Zealand in November 2000 and contested the 2002 election as such. The joint parties polled strongly, gaining eight seats in Parliament. The coalition became a full merger in 2003. Only one founding member of the Christian Democrats, Murray Smith, became a United Future MP, so there has been debate as to how much of the Christian Democrats remained in the modern party. One side of this debate argues that United Future list MPs Larry Baldock, Bernie Ogilvy and Paul Adams all had involvement with evangelical organisations, such as Youth with a Mission, the Masters Institute in Auckland, and City Impact Church, and while they may not have been Christian Democrats, they were conservative Christian political activists and community figures before their entry to Parliament. Over and over again, United Future voted against socially liberal legislation in Parliament, or else supported socially conservative private members bills. These included the Prostitution Law Reform Act 2003, Care of Children Act 2004, Civil Union Act 2004, Relationships (Statutory References) Act 2005 and Death With Dignity Bill 2004, which they opposed. Murray Smith sponsored an unsuccessful private members bill which would have required parental notification before an abortion could be performed, which did not pass. Although a conservative Catholic, Gordon Copeland has frequently cited the work of organisations such as the Society for Promotion of Community Standards and Right to Life New Zealand as a basis for comments against the Prostitution Law Reform Act, and himself introduced an attempt to ban same sex marriage into the 48th New Zealand Parliament on 7 December 2005. In February 2006, Copeland submitted an anti abortion private members ballot bill into the 48th Parliament, entitled the Contraception, Sterilisation and Abortion (Informed Consent) Bill. This bill would ensure that women give informed consent before undergoing an abortion of their unborn child.
Сайлау нәтижесі
Сайлау Партия Дауыс саны Партия дауысының % Жеңілген орын саны Үкімет/оппозиция? 1996 Христиандық коалиция 89,716 4,33 Парламентте жоқ 1999 Болашақ NZ 23,033 1,12 Парламентте жоқ 2002 Біріккен Болашақ 135,918 6,69 Еңбекшілер басқаратын үкіметті қолдау 2005 Біріккен Болашақ 60,860 2,67% Еңбекшілер басқаратын үкіметті қолдау 2008 Біріккен Болашақ 20,497 0,87% Ұлттық үкіметті қолдау 2011 Біріккен Болашақ 13,443 0,60% Ұлттық үкіметті қолдау 2014 Біріккен Болашақ 4,533 0,22% Ұлттық үкіметті қолдау 2017 Біріккен Болашақ 1,782 0,07% Парламентте жоқ
Election Party # of party votes % of party vote # of seatswon Government/opposition? 1996 Christian Coalition 89,716 4.33 Not in Parliament 1999 Future NZ 23,033 1.12 Not in Parliament 2002 United Future 135,918 6.69 Supporting Labour led government 2005 United Future 60,860 2.67% Supporting Labour led government 2008 United Future 20,497 0.87% Supporting National government 2011 United Future 13,443 0.60% Supporting National government 2014 United Future 4,533 0.22% Supporting National government 2017 United Future 1,782 0.07% Not in Parliament