Байланыс бұзылыстары: Психикалық денсаулық және балалық шақ әсері
Attachment disorder
Бұзылған байланыс: балалық шақтағы күтімнің жетіспеуінен туындайтын көңіл күй, мінез-құлық және қарым-қатынас проблемалары. Сезімталдық, зорлық-зомбылық салдары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кең психиатриялық жағдай
Broad psychiatric condition
Байланыс бұзылысы – ерте балалық шақтағы негізгі күтімші тұлғалардан қалыпты әлеуметтендіру күтімі мен назардың жетіспеуінен туындайтын көңіл-күй, мінез-құлық және әлеуметтік қатынастардың бұзылуларын сипаттауға арналған кең термин. Мұндай жетіспеушілік балаға немқұрайлы қарау, зорлық-зомбылық, үш айдан үш жасқа дейінгі аралықта күтімшілерден күрт ажырау, күтімшілердің жиі ауысуы немесе олардың шамадан тыс көп болуы, немесе күтімшінің баланың коммуникациялық әрекеттеріне жауап беру қабілетінің болмауы салдарынан туындауы мүмкін, бұл негізгі сенімсіздікке алып келеді. Шамамен үш жастан кейін туындаған әлеуметтік қатынастардағы проблемалық тарих балаға қиындық тудыруы мүмкін, бірақ ол байланыс бұзылысына әкелмейді.
Attachment disorder is a broad term intended to describe disorders of mood, behavior, and social relationships arising from unavailability of normal socializing care and attention from primary caregiving figures in early childhood. Such a failure would result from unusual early experiences of neglect, abuse, abrupt separation from caregivers between three months and three years of age, frequent change or excessive numbers of caregivers, or lack of caregiver responsiveness to child communicative efforts resulting in a lack of basic trust. A problematic history of social relationships occurring after about age three may be distressing to a child, but does not result in attachment disorder.
Тіркелу және тіркелу бұзылуы
Қоса берілу теориясы – бұл негізінен эволюциялық және этиологиялық теория. Сәбилерге қатысты, ол ең алдымен қауіп төнген кезде тіршілік ету мақсатында жақындық іздеу арқылы тіркелу нысанына жақындаудан тұрады. Тіркелу – бұл «байланыс» болғанымен, ол көбінесе бірге жүрсе де, махаббат пен әуесқойлыққа тең емес; салауатты тіркелу – барлық келесі қарым-қатынастардың маңызды негізі саналады. Сәбилер, сәбимен әлеуметтік өзара әрекетте сезімтал және жауап беретін, сондай-ақ біраз уақыт бойы тұрақты күтім көрсететін ересектерге тіркеледі. Ата-ананың жауаптары тіркелу үлгілерінің қалыптасуына әкеледі, бұл өз кезегінде кейінірек қарым-қатынастардағы адамның сезімдерін, ойларын және күтулерін бағыттайтын «ішкі жұмыс үлгілерін» құрайды. Тіркелудің маңызды аспектісі – негізгі сенім. Негізгі сенім – тіркелуден гөрі кең ұғым, өйткені ол нәрестеге күтім жасайтын тұлғамен қарым-қатынастан асып, «сенімді және қамқор адамдардың кең әлеуметтік желісіне» және «өткенге деген сенімді болашаққа деген үмітпен байланыстырады». Ал сенімсіздік пен тепе-теңдік үміт тудырады. Клиникалық мағынасында, бұзылу – бұл кейінгі бұзылулардың тәуекел факторларына қарағанда емдеуді қажет ететін жағдай. «Тіркелу бұзылысы» терминінің нақты мағынасы туралы бірлік жоқ, бірақ мұндай бұзылыстар ертедегі нашар күтім тәжірибесінен кейін ғана пайда болады деген жалпы келісім бар. Реактивті тіркелу бұзылысы анықталған тіркелу нысанына жақындық іздеудің негізгі екі аспектісінің жоқтығын көрсетеді. Бұл мекемелерде, күтушілердің жиі ауысуымен немесе баланың 6 айдан кейін негізгі қажеттіліктеріне үнемі немқұрайлы қараған күтушілерден болуы мүмкін. Қазіргі уақыттағы DSM IV TR және ICD 10 бойынша реактивті тіркелу бұзылысының (RAD) ресми жіктемесі көбінесе тіркелудің осы сипатын түсінуге негізделген. «Тіркелу стилі» немесе «үлгі» сөздері ерте күтім тәжірибесінен туындайтын тіркелудің әртүрлі түрлерін білдіреді, олар қауіпті, алаңдаулы-екіұшты, алаңдаулы-шашыраңқы (барлығы ұйымдастырылған) және ұйымдастырылмаған деп аталады. Бұл стильдердің кейбіреулері басқаларына қарағанда қиын, және олар клиникалық мағынада бұзылулар болмаса да, кейде «тіркелу бұзылысы» терминімен талқыланады. Ұйымдастырылмаған тіркелу стилі туралы талқылау кейде оны тіркелу бұзылыстарының санатына енгізеді, өйткені ұйымдастырылмаған тіркелу адамды қалыпты шеңберден одан әрі алыстататын даму жолының басталуы ретінде қарастырылады, бұл ойлаудың, мінез-құлықтың немесе көңіл-күйдің нақты бұзылыстарына әкеледі. Ұйымдастырылмаған тіркелуге немесе басқа да қиын стильдерге ерте араласу даму жолын өзгертуге бағытталған, өмірде кейінірек жақсы нәтиже беру үшін. Зеана және әріптестері үш санатты тіркелу бұзылысының балама критерийлер жиынтығын ұсынды, атап айтқанда «ажыратылмаған тіркелу нысаны», «қауіпсіз базаның бұрмалануы» және «бұзылған тіркелу бұзылысы». Бұл жіктелімдер бұзылуды қалыпты диапазон ішіндегі жеке айырмашылық емес, емдеуді қажет ететін ауытқу деп санайды.
Attachment theory is primarily an evolutionary and ethological theory. In relation to infants, it primarily consists of proximity seeking to an attachment figure in the face of threat, for the purpose of survival. Although an attachment is a "tie", it is not synonymous with love and affection, despite their often going together; a healthy attachment is considered an important foundation of all subsequent relationships. Infants become attached to adults who are sensitive and responsive in social interactions with the infant, and who remain consistent caregivers for some time. Parental responses lead to the development of patterns of attachment which in turn lead to "internal working models" that guide one's feelings, thoughts, and expectations in later relationships. A fundamental aspect of attachment is called basic trust. Basic trust is a broader concept than attachment in that it extends beyond the infant caregiver relationship to "the wider social network of trustable and caring others" and "links confidence about the past with faith about the future". and with a balance of mistrust produces hope. In the clinical sense, a disorder is a condition requiring treatment as opposed to risk factors for subsequent disorders. There is a lack of consensus about the precise meaning of the term "attachment disorder", but there is general agreement that such disorders arise only after early adverse caregiving experiences. Reactive attachment disorder indicates the absence of either or both the main aspects of proximity seeking to an identified attachment figure. This can occur in institutions, with repeated changes of caregiver, or from extremely neglectful primary caregivers who show persistent disregard for a child's basic attachment needs after the age of 6 months. Current official classifications of RAD under DSM IV TR and ICD 10 are largely based on this understanding of the nature of attachment. The words attachment style or pattern refer to the various types of attachment arising from early care experiences, called secure, anxious ambivalent, anxious avoidant, (all organized), and disorganized. Some of these styles are more problematic than others, and, although they are not disorders in the clinical sense, are sometimes discussed under the term 'attachment disorder'. Discussion of the disorganized attachment style sometimes includes it under the rubric of attachment disorders because disorganized attachment is seen as the beginning of a developmental trajectory that takes a person ever further from the normal range, culminating in actual disorders of thought, behavior, or mood. Early intervention for disorganized attachment, or other problematic styles, is directed toward changing the trajectory of development to provide a better outcome later in life. Zeanah and colleagues proposed an alternative set of criteria (see below) of three categories of attachment disorder, namely "no discriminated attachment figure", "secure base distortions" and "disrupted attachment disorder". These classifications consider a disorder a variation that requires treatment rather than an individual difference within the normal range.
Борис пен Зеананың типологиясы
Көптеген жетекші жалғау теориясының мамандары, мысалы Зеана мен Лейберман, DSM IV TR және ICD 10 критерийлерінің шектеулігін мойындап, кеңейтілген диагностикалық критерийлер ұсынды. Бұл критерийлер бойынша әлі ресми келісімге қол жетпеді. APSAC жұмыс тобы ұсынымдарында «РАD-тан асып түсетін жалғау проблемалары балалармен жұмыс істейтін мамандар үшін нақты және маңызды мәселе болып табылады» деп атап көрсетті және бағалау бойынша ұсынымдар жасады. Борис пен Зеана (1999) балаларда жалғау қалыптаспаған, бұрмаланған қарым-қатынас болған және қалыптасқан жалғаудың күрт үзілген жағдайларын қарастыратын жалғау бұзылыстарына қатысты тәсіл ұсынды. Борис пен Зеана «жақын ересек күтушісі жоқ» жағдайын көрсету үшін «жалғау бұзылысы» терминін қолданады. Мұндай балалар таныс-таныс болмаған барлық ересектерге бірдей жақындауы мүмкін; немесе эмоционалды түрде жабық болуы және ешкімнен көмек сұрамауы мүмкін. Бұл типтегі жалғау проблемасы, жоғарыда сипатталғандай, DSM және ICD-де анықталған реактивті жалғау бұзылысының тежелген және тежеусіз формаларымен салыстырылады. Борис пен Зеана сондай-ақ «қауіпсіз базаның бұрмалануы» деп аталатын жағдайды сипаттайды. Бұл жағдайда балаға таныс күтушісі бар, бірақ қарым-қатынас балаға қоршаған ортаны зерттеу кезінде ересекке қауіпсіздік үшін сүйенуге мүмкіндік бермейді. Мұндай балалар өзін қауіпке ұшыратуы, ересекке жабысуы, шамадан тыс мойынсұнушы болуы немесе ересектерді күтуге немесе жазалауға тырысып, рөлдерді ауыстыруы мүмкін. Борис пен Зеана талқылаған бұзылудың үшінші түрі «үзілген жалғау» деп аталады. Бұл проблема, басқа жалғау бұзылыстарына қатысты тәсілдерде қамтылмаған, жақын күтушімен күрт ажырасу немесе жоғалту нәтижесінде туындайды. Кішкентай баланың мұндай жоғалтуға реакциясы үлкен адамның қайғы реакциясына ұқсас, наразылықтан (жылау және іздеу) үмітсіздікке, қайғыға және қарым-қатынас пен ойыннан бас тартуға, содан кейін бастапқы қарым-қатынастан алыстауға және әлеуметтік және ойын қызметін қалпына келтіруге дейін өтеді. Соңғы кезде Дэниел Шехтер мен Эрика Виллхайм аналық зорлық-зомбылықпен байланысты посттравматикалық стресс бұзылысы мен қауіпсіз базаның бұрмалануы (жоғарыда қараңыз) арасындағы байланысты көрсетті, бұл баланың бейсақтығымен, ажырасу туралы алаңдаушылықпен, жоғары сезімталдықпен және рөлдерді ауыстырумен сипатталады.
Many leading attachment theorists, such as Zeanah and Leiberman, have recognized the limitations of the DSM IV TR and ICD 10 criteria and proposed broader diagnostic criteria. There is as yet no official consensus on these criteria. The APSAC Taskforce recognised in its recommendations that "attachment problems extending beyond RAD, are a real and appropriate concern for professionals working with children", and set out recommendations for assessment. Boris and Zeanah (1999), have offered an approach to attachment disorders that considers cases where children have had no opportunity to form an attachment, those where there is a distorted relationship, and those where an existing attachment has been abruptly disrupted. This would significantly extend the definition beyond the ICD 10 and DSM IV TR definitions because those definitions are limited to situations where the child has no attachment or no attachment to a specified attachment figure. Boris and Zeanah use the term "disorder of attachment" to indicate a situation in which a young child has no preferred adult caregiver. Such children may be indiscriminately sociable and approach all adults, whether familiar or not; alternatively, they may be emotionally withdrawn and fail to seek comfort from anyone. This type of attachment problem is parallel to reactive attachment disorder as defined in DSM and ICD in its inhibited and disinhibited forms as described above. Boris and Zeanah also describe a condition they term "secure base distortion". In this situation, the child has a preferred familiar caregiver, but the relationship is such that the child cannot use the adult for safety while gradually exploring the environment. Such children may endanger themselves, may cling to the adult, may be excessively compliant, or may show role reversals in which they care for or punish the adult. The third type of disorder discussed by Boris and Zeanah is termed "disrupted attachment". This type of problem, which is not covered under other approaches to disordered attachment, results from an abrupt separation or loss of a familiar caregiver to whom attachment has developed. The young child's reaction to such a loss is parallel to the grief reaction of an older person, with progressive changes from protest (crying and searching) to despair, sadness, and withdrawal from communication or play, and finally detachment from the original relationship and recovery of social and play activities. Most recently, Daniel Schechter and Erica Willheim have shown a relationship between maternal violence related posttraumatic stress disorder and secure base distortion (see above) which is characterized by child recklessness, separation anxiety, hypervigilance, and role reversal.
Тіркелу стилі проблемалары
Бір жастағы балалардың көпшілігі таныс күтімгерлерден қысқа уақытқа бөлінуді көтере алады және күтімгерлер оралғанда тез жұбанады. Бұл балалар сондай-ақ таныс адамдарды "қауіпсіз база" ретінде пайдаланады және жаңа жағдайды зерттегенде оларға үнемі оралып тұрады. Мұндай балалардың сенімді байланыс стилі бар және олардың когнитивтік және эмоционалдық дамуы жақсы деңгейде жалғаса береді. 12 айлық шақта балалардың азын саны нашар даму көрсетіп, олардың қанағаттандырмас байланыс стилі болашақтағы нашар әлеуметтік дамудың көрсеткіші болуы мүмкін. 12 айлық шақтағы осы балалардың мінез-құлқы аса мәнді проблема болмаса да, олардың даму жолы нашар әлеуметтік дағдылар мен қарым-қатынастарға алып соққандай көрінеді. Байланыс стилі болашақ дамудың болжауы болғандықтан, кейбір байланыс стилін байланыс бұзылыстарының бір бөлігі ретінде қарастыру орынды. Кішкентай балалардағы қауіпсіз байланыс стилі таныс адамнан бөлінгеннен кейін ерекше кездесулермен сипатталады. Балалар оралған күтімшіні елемеуі немесе оған барып, кейін қолына алудан бас тартуы мүмкін. Олар күтімшімен қайта қосылуы мүмкін, бірақ содан кейін оған жабысып, бұрынғы ойындарына қайта оралмайды. Бұл балалардың пікірлестерімен және ұстаздарымен әлеуметтік проблемалары болуы мүмкін, бірақ олардың кейбіреулері өздігінен басқа адамдармен қарым-қатынас жасаудың жақсы жолдарын табады. Шағын топтағы кішкентай балалар бөлініп кеткеннен кейін қайта қосылудың қиын тәсілін көрсетеді. Бұл кездесу үлгісі шатасқан немесе қорқып, орнынан қозғалмай, күтімшіге қарай артқа шегіну немесе басын бұрып жақындау, немесе көмектесуге тырысып жатқан адамнан қорқуды білдіретін басқа да мінез-құлықтарды көрсетуі мүмкін. Ұйымдаспаған байланыс бала психопатологиясының маңызды тәуекел факторы болып саналады, себебі ол теріс эмоцияларды реттеуге немесе көтеруге кедергі келтіреді және осылайша агрессивті мінез-құлықты тудыруы мүмкін. Ұйымдаспаған байланыс үлгілері қазіргі және болашақ психопатологиямен ең мықты байланысқа ие, және көптеген зерттеулер баланың ішкі және сыртқы ортасымен ұйымдаспаған байланыстың байланысын көрсетті.
The majority of 1 year old children can tolerate brief separations from familiar caregivers and are quickly comforted when the caregivers return. These children also use familiar people as a "secure base" and return to them periodically when exploring a new situation. Such children are said to have a secure attachment style, and characteristically continue to develop well both cognitively and emotionally. Smaller numbers of children show less positive development at age 12 months. Their less desirable attachment styles may be predictors of poor later social development. Although these children's behavior at 12 months is not a serious problem, they appear to be on developmental trajectories that will end in poor social skills and relationships. Because attachment styles may serve as predictors of later development, it may be appropriate to think of certain attachment styles as part of the range of attachment disorders. Insecure attachment styles in toddlers involve unusual reunions after separation from a familiar person. The children may snub the returning caregiver, or may go to the person but then resist being picked up. They may reunite with the caregiver, but then persistently cling to the caregiver, and fail to return to their previous play. These children are more likely to have later social problems with peers and teachers, but some of them spontaneously develop better ways of interacting with other people. A small group of toddlers show a distressing way of reuniting after a separation. Called a disorganized/disoriented style, this reunion pattern can involve looking dazed or frightened, freezing in place, backing toward the caregiver or approaching with head sharply averted, or showing other behaviors that seem to imply fearfulness of the person who is being sought. Disorganized attachment has been considered a major risk factor for child psychopathology, as it appears to interfere with regulation or tolerance of negative emotions and may thus foster aggressive behavior. Disorganized patterns of attachment have the strongest links to concurrent and subsequent psychopathology, and considerable research has demonstrated both within the child and environmental correlates of disorganized attachment.
Мүмкін механизмдер
Бір зерттеуде ата-ана тәрбиесіндегі мәселелермен байланысты белгілі бір генетикалық маркер мен дезорганизацияланған байланыс (RAD емес) арасындағы байланыс туралы хабарланды. Тағы бір автор Уильямс синдромы сияқты генетикалық жағдайлардағы атипикалық әлеуметтік мінез-құлықты RAD симптомдарымен салыстырды. Типикалық байланыс дамуы күтімшілердің әлеуметтік сигналдарына нәрестенің шартты емес реакцияларынан басталады. Жүз іспеті, қозғалыстар және дауыс арқылы әлеуметтік коммуникацияларды жіберу және қабылдау қабілеті әлеуметтік тәжірибе арқылы жеті-тоғыз айда дамиды. Бұл нәрестеге жүз іспеті мен дауыс арқылы тыныштық немесе дабыл туралы хабарламаларды түсінуге мүмкіндік береді. Шамамен сегіз айлық шамада нәрестелер әдетте бейтаныс немесе қорқынышты жағдайларға қорқумен жауап бере бастайды және олардың қорқуын негіздеу немесе басу үшін таныс күтімшілердің жүзіне қарап, ақпарат іздейді. Әлеуметтік дағдылардың осы үйлесімі және қорқу реакцияларының пайда болуы, егер сезімтал, жауап беретін және ынтымақтасатын ересек болса, жақындық іздеу сияқты байланыс мінез-құлқына әкеледі. Байланыстың одан әрі дамуы, мысалы, тамыршақ және мектепке дейінгі кезеңдегі ажырасуды келісу, күтімшінің өзара әрекеттесу стиліне және баланың эмоционалдық коммуникацияларын түсіну қабілетіне байланысты. Сезімсіз немесе жауап бермейтін күтімшілер болғанда немесе жиі ауысқанда, нәресте таныс адамға жақын болуға ынталандыратын аз тәжірибе жинауы мүмкін. Қорқыныш сезінген, бірақ ересек адамның жүзінен және дауысынан жұбатушы ақпарат таба алмаған нәресте қорқынышпен күресудің ерекше тәсілдерін дамытуы мүмкін, мысалы, ересектерден қашықтық сақтау немесе барлық ересектерге жақын болу. Бұл симптомдар реактивті байланыс бұзылысы үшін DSM критерийлерімен сәйкес келеді. Осы мінез-құлық үлгілерінің кез келгені, басқалардан күтімді беруді де, алуды да жеңілдететін әлеуметтік қарым-қатынастардың ішкі жұмыс моделін дамыту сияқты, типикалық байланыс процестерінен алыстататын даму траекториясын құруы мүмкін. Қорқыныштың атипикалық дамуы, конституциялық бейімділікпен шамадан тыс немесе жеткіліксіз қорқу реакцияларына, нәресте нашар байланыс тәжірибесінің әсеріне ұшырауы үшін қажет болуы мүмкін. Балама ретінде, RAD-тың екі түрі де жеткіліксіз күтімге байланысты "бейтаныс адамға қарсылықты" дамытудағы қабілетсіздіктен туындауы мүмкін. Тиісті қорқу реакциялары нәресте бірінші рет таңдамалы байланысты қалыптастырғаннан кейін ғана дамуы мүмкін. Бұл жағдайға жетпеген нәресте кез келген адамға қызығушылық танытуға мүмкіндік таба алмайды, өйткені олар ықтимал байланыс нысандары болуы мүмкін. Күтімшілердің үдемелі алмасуына тап болған баланың бейтаныс адамға қарсылықты дамыту үшін биологиялық тұрғыдан анықталған сезімтал кезең өткенге дейін таңдамалы байланыс құру мүмкіндігі болмауы мүмкін. Бұл процесс тежелмеген формаға әкелуі мүмкін деп есептеледі. Тежелген формада нәрестелер өздерінің байланыс жүйесі "өшірілген" сияқты әрекет етеді. Алайда, байланыс мінез-құлқына деген ішкі қабілет жоғалтылмайды. Бұл RAD-тың тежелген формасымен диагноз қойылған балалардың жақсы күтімшілерге байланыс мінез-құлқының қалыптасуын көрсету үшін институттардан неге қайтпайтынын түсіндіруге көмектеседі. Алайда, күтімге немқұрайды қарау және күтімшілерді жиі ауыстыру салдарынан тежелген формасы бар балалар отбасыларға орналастырылған кезде тежелген форманы әлдеқайда ұзақ уақыт бойы көрсетеді.
One study has reported a connection between a specific genetic marker and disorganized attachment (not RAD) associated with problems of parenting. Another author has compared atypical social behavior in genetic conditions such as Williams syndrome with behaviors symptomatic of RAD. Typical attachment development begins with unlearned infant reactions to social signals from caregivers. The ability to send and receive social communications through facial expressions, gestures and voice develops with social experience by seven to nine months. This makes it possible for an infant to interpret messages of calm or alarm from face or voice. At about eight months, infants typically begin to respond with fear to unfamiliar or startling situations, and to look to the faces of familiar caregivers for information that either justifies or soothes their fear. This developmental combination of social skills and the emergence of fear reactions results in attachment behavior such as proximity seeking, if a familiar, sensitive, responsive, and cooperative adult is available. Further developments in attachment, such as negotiation of separation in the toddler and preschool period, depend on factors such as the caregiver's interaction style and ability to understand the child's emotional communications. With insensitive or unresponsive caregivers, or frequent changes, an infant may have few experiences that encourage proximity seeking to a familiar person. An infant who experiences fear but who cannot find comforting information in an adult's face and voice may develop atypical ways of coping with fearfulness such as the maintenance of distance from adults, or the seeking of proximity to all adults. These symptoms accord with the DSM criteria for reactive attachment disorder. Either of these behavior patterns may create a developmental trajectory leading ever farther from typical attachment processes such as the development of an internal working model of social relationships that facilitates both the giving and the receiving of care from others. Atypical development of fearfulness, with a constitutional tendency either to excessive or inadequate fear reactions, might be necessary before an infant is vulnerable to the effects of poor attachment experiences. Alternatively, the two variations of RAD may develop from the same inability to develop "stranger wariness" due to inadequate care. Appropriate fear responses may only be able to develop after an infant has first begun to form a selective attachment. An infant who is not in a position to do this cannot afford not to show interest in any person as they may be potential attachment figures. Faced with a swift succession of carers the child may have no opportunity to form a selective attachment until the possible biologically determined sensitive period for developing stranger wariness has passed. It is thought this process may lead to the disinhibited form. In the inhibited form infants behave as if their attachment system has been "switched off". However the innate capacity for attachment behavior cannot be lost. This may explain why children diagnosed with the inhibited form of RAD from institutions almost invariably go on to show formation of attachment behavior to good carers. However children with the inhibited form as a consequence of neglect and frequent changes of caregiver continue to show the inhibited form for far longer when placed in families.
Диагностика
Танылған байланыс стильдерін, қиындықтарды немесе бұзылыстарды бағалау әдістеріне «Ажырасу және қайта қосылу» процедурасы, Мектепке дейінгі жастағы балалардың байланысын бағалау («PAA»), Қамқорлық ортасын байқау журналы («ORCE») және «Байланыс Q сұрыптау» («AQ сұрыптау») жатады. Соңғы зерттеулерде Смике мен Зеана (1999) жасаған «Байланыс бұзылыстарын саралау сұхбаты» немесе «DAI» да қолданылады. Бұл – клиниктердің күтімшілерге жүргізуіне арналған жартылай құрылымдалған сұхбат. Ол 12 мәселені қамтиды, атап айтқанда: ерекшеленген, басымды ересек тұлғаның болуы, қиын жағдайда көмек іздеу, ұсынылған көмекке жауап беру, әлеуметтік және эмоционалдық өзара әрекеттесу, эмоцияларды реттеу, күтімшіден алшақтағаннан кейін қайта қарау, бейтаныс ересектермен тартыншақтық, жақын емес біреулермен бірге жүруге дайындық, өзін қауіпке салу, артық жабысу, сақ болу/жоғары сезімталдық және рөл алмастыру.
Recognised assessment methods of attachment styles, difficulties or disorders include the Strange Situation procedure (Mary Ainsworth), the separation and reunion procedure and the Preschool Assessment of Attachment ("PAA"), the Observational Record of the Caregiving Environment ("ORCE") and the Attachment Q sort ("AQ sort"). More recent research also uses the Disturbances of Attachment Interview or "DAI" developed by Smyke and Zeanah, (1999). This is a semi structured interview designed to be administered by clinicians to caregivers. It covers 12 items, namely having a discriminated, preferred adult, seeking comfort when distressed, responding to comfort when offered, social and emotional reciprocity, emotional regulation, checking back after venturing away from the care giver, reticence with unfamiliar adults, willingness to go off with relative strangers, self endangering behavior, excessive clinging, vigilance/hypercompliance and role reversal.
Емдеу
Сүйіспеншілік бұзылыстары, сүйіспеншілік проблемалары және сүйіспеншілік теориясы аясында әлеуетті проблемалар саналатын көңіл-күйлер мен мінез-құлықтарға қатысты түрлі негізгі алдын алу бағдарламалары мен емдеу тәсілдері бар. Сәбилер мен кішкентай балаларға арналған барлық тәсілдер күтімшінің жауап беру қабілетін және сезімталдығын арттыруға немесе бұл мүмкін болмаса, күтімшіні өзгертуге бағытталған. Мұндай тәсілдерге "Бақылап, күтіп, таңғалу", сезімтал жауап беруді манипуляциялау, өзгертілген "Қоғамдасуды басқару", "Мектепке дейінгі ата-ана психотерапиясы", "Қауіпсіздік шеңбері", "Ата-ана мен баланың қарым-қатынасын түзету" (Attachment and Biobehavioral Catch-up - ABC), "Нью-Орлеан араласуы" және "Ата-ана-бала психотерапиясы" кіреді. Басқа белгілі емдеу әдістеріне Стэнли Гринспеннің даму, жеке ерекшеліктер, қарым-қатынасқа негізделген терапиясы (DIR) (сонымен қатар "Еден уақыты" деп те аталады) жатады, бірақ DIR көбінесе дамудың кең таралған бұзылыстарын емдеуге бағытталған. Dozier ұсынған тәсілдер сияқты, кейбір тәсілдер ересек күтімшінің сүйіспеншілік статусы ересек пен бала арасындағы эмоционалдық байланыстың қалыптасуында маңызды рөл атқаратынын ескереді. Бұл асырап алушы ата-аналарды да қамтиды, себебі нашар сүйіспеншілік тәжірибесі бар балалар "қалыпты" күтімге қарамастан, өз сүйіспеншілік мінез-құлқы арқылы күтімшіден тиісті жауап ала алмайды.
There are a variety of mainstream prevention programs and treatment approaches for attachment disorder, attachment problems and moods or behaviors considered to be potential problems within the context of attachment theory. All such approaches for infants and younger children concentrate on increasing the responsiveness and sensitivity of the caregiver, or if that is not possible, changing the caregiver. Such approaches include 'Watch, wait and wonder,' manipulation of sensitive responsiveness, modified 'Interaction Guidance,'. 'Preschool Parent Psychotherapy,'. Circle of Security', Attachment and Biobehavioral Catch up (ABC), the New Orleans Intervention, and Parent Child psychotherapy. Other known treatment methods include Developmental, Individual difference, Relationship based therapy (DIR) (also referred to as Floor Time) by Stanley Greenspan, although DIR is primarily directed to treatment of pervasive developmental disorders Some of these approaches, such as that suggested by Dozier, consider the attachment status of the adult caregiver to play an important role in the development of the emotional connection between adult and child. This includes foster parents, as children with poor attachment experiences often do not elicit appropriate caregiver responses from their attachment behaviors despite 'normative' care.
Псевдонауылдық диагноздар мен емдеу
Ресми танылған диагностикалық критерийлердің болмауы және жоғарыда талқыланған кең ауқымды критерийлерден тыс, "бірге тіркелу бұзылысы" термині клиниктер тарапынан балалардың мінез-құлқына бастапқы тіркелу фигурасының жоқтығы, негізгі күтушімен қатысты денсаулығы нашар немесе бұзылған тіркелу қарым-қатынасы, немесе тіркелу қарым-қатынасының үзілуі салдарынан әсер етуі мүмкін балаларды анықтау үшін көбірек қолданыла бастады. Диагностикалық дәлдікті зерттейтін ешқандай зерттеу болмаса да, кең тексеру тізімдері мен "көріністерге" негізделген диагностиканың шамадан тыс қойылуы мүмкін екендігіне қатысты алаңдаушылық туындады. Бұл терапия түрі, оның ішінде диагностика және онымен қатар жүретін ата-аналық техникалар ғылыми тұрғыдан расталмаған және негізгі психологияның бөлігі болып саналмайды, сонымен қатар, оның атына қарамастан, оған қайшы келетін тіркелу теориясына негізделген деп есептелмейді. Бұл балаларды зорлыққа салу және жалған ғылыми араласу ретінде сипатталды, бұл балалар үшін трагедиялық жағдайларға әкелді. Осы диагностика түрінің ерекшелігі – көптеген мінез-құлықтардың себебінің жеңілсіздік немесе зорлық-зомбылық болуы мүмкін, бірақ тіркелумен немесе кез келген клиникалық бұзылыспен байланысы жоқ "көріністердің" кең тізімі. Мұндай тізімдер "өте кең қамтушы" деп сипатталған. APSAC Топтары (2006) мұндай тізімдердің мысалдары DSM IV критерийлерінің кейбір элементтерінен бастап, дамудағы кешігулер, деструктивті мінез-құлық, көзбен байланыс жасаудан бас тарту, жануарларға және туыстарға қатыгездік, себеп-салдарлық ойлаудың болмауы, от, қан және зорлық-зомбылыққа құштарлық, әріптестермен қарым-қатынастың нашарлауы, ұрлық, жалған сөйлеу, ар-ұжданның жоқтығы, мағынасыз сұрақтар немесе тоқтаусыз сөйлеу, импульстік бақылаудың нашарлауы, аномальды сөйлеу үлгілері, барлық нәрсені бақылауға талпыну және тамақты жинап қою немесе шектен тыс жеу сияқты ерекше емес мінез-құлыққа дейін ауқымды салаларды қамтиды. Кейбір тексеру тізімдері нәрестелер арасында "әкесін анасынан артық жақсы көреді" немесе "бөтелкені мүмкіндігінше ертерек ұстағысы келеді" сияқты белгілер тіркелу проблемаларын көрсетеді деп ұсынады. APSAC Топтары "жалған диагноздың жоғары деңгейі сөзсіз" және "мұндай тізімдерді веб-сайттарға орналастыру, сонымен қатар маркетингтік құралдар ретінде де қызмет ететін жағдайда, көптеген ата-аналардың немесе басқалардың балаларында тіркелу бұзылысы бар деген қателікті қорытындыға келуі мүмкін" деп алаңдайды. Сонымен қатар, жоғарыда сипатталған, даулы баламалы негізде диагностикаланған, "тіркелу терапиясы" деп танымал емдеудің көптеген түрлері бар. Бұл терапиялардың негізгі дәлелдері жоқ немесе өте аз және сөйлесу немесе ойын терапиясынан бастап, физикалық және мәжбүрлеу техникасының экстремалды түрлеріне дейін ауытқып жатады, олардың ең танымалдары – ұстап тұру терапиясы, қайта туу, ашуды азайту және Evergreen моделі. Бұл терапиялар көбінесе асырап алынған немесе күтімге алынған балаларға арналған, олардың жаңа күтушілерімен тіркелуді құру мақсатында. Сынаушылар бұл терапиялар тіркелу теориясының қабылданған нұсқасына негізделмейді деп мәлімдейді. Теориялық негіз негізінен регрессия және катарсис комбинациясы, сонымен қатар ата-ананың бағынуына және бақылауына баса назар аударатын ата-аналық әдістермен бірге. Бұл терапиялар күтушіні емес, баланы өзгертуге бағытталған. Мұндай емдеудің күшті түрлерінің және онымен қатар жүретін ата-аналық техникалардың қолданылуының салдарынан шамамен алты бала қайтыс болды. 2007 жылы ATTACh, бастапқыда тіркелу терапевтері құрған ұйым, терапия мен ата-аналық тәрбиедегі мәжбүрлеуге қарсы екенін білдіретін Ақ парақты ресми түрде қабылдады.
In the absence of officially recognized diagnostic criteria, and beyond the ambit of the discourse on a broader set of criteria discussed above, the term "attachment disorder" has been increasingly used by clinicians to refer to a broader set of children whose behavior may be affected by lack of a primary attachment figure, a seriously unhealthy attachment relationship with a primary caregiver, or a disrupted attachment relationship. Although there are no studies examining diagnostic accuracy, concern is expressed as to the potential for over diagnosis based on broad checklists and 'snapshots'. This form of therapy, including diagnosis and accompanying parenting techniques, is scientifically unvalidated and is not considered part of mainstream psychology or, despite its name, to be based on attachment theory, with which it is considered incompatible. It has been described as potentially abusive and a pseudoscientific intervention that has resulted in tragic outcomes for children. A common feature of this form of diagnosis within attachment therapy is the use of extensive lists of "symptoms" that include many behaviours that are likely to be a consequence of neglect or abuse, but are not related to attachment, or to any clinical disorder at all. Such lists have been described as "wildly inclusive". The APSAC Taskforce (2006) gives examples of such lists ranging across multiple domains from some elements within the DSM IV criteria to entirely non specific behavior such as developmental lags, destructive behavior, refusal to make eye contact, cruelty to animals and siblings, lack of cause and effect thinking, preoccupation with fire, blood and gore, poor peer relationships, stealing, lying, lack of a conscience, persistent nonsense questions or incessant chatter, poor impulse control, abnormal speech patterns, fighting for control over everything, and hoarding or gorging on food. Some checklists suggest that among infants, "prefers dad to mom" or "wants to hold the bottle as soon as possible" are indicative of attachment problems. The APSAC Taskforce expresses concern that "high rates of false positive diagnoses are virtually certain" and that "posting these types of lists on web sites that also serve as marketing tools may lead many parents or others to conclude inaccurately that their children have attachment disorders". There is also a considerable variety of treatments for alleged attachment disorders diagnosed on the controversial alternative basis outlined above, popularly known as attachment therapy. These therapies have little or no evidence base and vary from talking or play therapies to more extreme forms of physical and coercive techniques, of which the best known are holding therapy, rebirthing, rage reduction and the Evergreen model. In general these therapies are aimed at adopted or fostered children with a view to creating attachment in them to their new caregivers. Critics maintain these therapies are not based on an accepted version of attachment theory. The theoretical base is broadly a combination of regression and catharsis, accompanied by parenting methods that emphasise obedience and parental control. These therapies concentrate on changing the child rather than the caregiver. An estimated six children have died as a consequence of the more coercive forms of such treatments and the application of the accompanying parenting techniques. In 2007, ATTACh, an organisation originally set up by attachment therapists, formally adopted a White Paper stating its unequivocal opposition to coercive practices in therapy and parenting.