Кіріспе

1549 жылы Норфолк графтығында бастау алған Кетт көтерілісі – Эдуард VI патшалығы тұсында Норфолк графтығында жерді қоршауға жауап ретінде болған көтеріліс. Ол 1549 жылдың 8 шілдесінде Уаймондамда бай жер иелері орнатқан қоршауларды бұзған көтерілісшілер тобымен басталды. Олардың нысандарының бірі – көтерілісшілерге қарсы тұрудың орнына олардың талаптарымен келісіп, оларды жетекшілік етуді ұсынған шаруа Роберт Кетт болды. Кетт және оның күштері, Норвич пен айналасындағы ауылдардан келген қосымша күштермен бірге, жалпы саны 16 000-ға жетті. Олар 12 шілдеде қаланың солтүстік-шығысындағы Маусхолд Хитте лагерь құрды. Көтерілісшілер 29 шілдеде Норвичке шабуыл жасап, қаланы басып алды. 1 тамызда көтерілісшілер үкімет тарапынан көтерілісті басу үшін жіберілген Нортгемптон маркизі бастаған Корольдік армияны жеңді. Кетт көтерілісі 27 тамызда Дуссиндел шайқасында Уорвик графының басшылығымен келген армияның жеңісімен аяқталды. Кетт тұтқындалып, Лондон мұнарасына қамалды, мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен сотталды және 1549 жылдың 7 желтоқсанында Норвич қамалының қабырғаларынан дарға асылды.

Өмірбаян

1540 жылдары Англияда ауыл шаруашылығында дағдарыс болды. Халықтың көп бөлігі жерге тәуелді болғандықтан, бұл ел бойынша наразылықтардың күшеюіне алып келді. Норфолк графтығындағы Кетт көтерілісі осылардың ең ірісі болды. Көтерілісшілердің басты арызы – жер иелерінің жалпы пайдаланудағы жерді қоршау арқылы өздеріне қажет етуі болды. Қоршау шаруалардың мал жаюға жер қалдырмады. Кейбір жер иелері шаруаларды өздерінің жерлерін біріктіру және егістік жерлерін қой шабуына айналдыру үшін, оларды шаруашылықтарынан қуғынға салуға мәжбүр етті, себебі жүнге деген сұраныс артып, қой өсіру көбірек пайда әкелді. Инфляция, жұмыссыздық, жалдау ақының өсуі және жалақының төмендеуі қара халықтың қиындықтарын арттырды. Тарихшы Джулиан Корнуолл айтқандай, олар "мемлекетті байлардың пайдасына кедейлерді тонау саясатын ұстанатын адамдар басып алған" деп күмәнсінбеді.

Уаймондамдағы көтеріліс

Кетт бүлігі, немесе Норфолктегі «қақтығыс уақыты» деп аталған, 1549 жылдың шілдесінде Норвичтен оңтүстік-батысқа қарай он шақырымдай жердегі Уаймондхам шағын сауда қалашығында басталды. Алдыңғы айда жақын маңдағы Атлборо қаласында ұсақ тәртіпсіздіктер болды, онда жер иелерінің жалпы пайдалану жерлерін қоршау үшін салған қоршаулары бұзылды. Бұл әрекеттердің заңды екенін көтерілісшілер ойлады, себебі Эдвард Сеймур (Сомерсеттің 1-ші герцогы және Эдвард VI-ның кәмелетке толмаған кезеңінде Лорд-протектор) заңсыз қоршауларға қарсы жарлық шығарған еді. Уаймондхам 1549 жылдың 6 шілдесінде жылдық мерекесін өткізді, сонымен қатар Уаймондхам аббаттығының әріптес қамқоршысы Сент Томас Бекеттің құрметіне қойылым қойылды. Бұл мереке заңсыз болды, өйткені Генрих VIII 1538 жылы Томас Бекеттің атын шіркеу күнтізбесінен алып тастау туралы жарлық шығарды. Дүйсенбі күні мереке аяқталған соң, бір топ адам Морли Сент-Ботлоф және Хетсерсет ауылдарына қоршауларды бұзу үшін аттанды. Олардың алғашқы нысандарының бірі – Хетсерсеттегі заңгер және жер иесі сэр Джон Флауердью болды, ол монастырларды тарату кезінде Уаймондхам аббаттығының (оның бір бөлігі – шіркеу) бұзылуын қадағалаушы ретінде және жерді қоршауға тырысқаны үшін жағымсыз болды. Флауердью көтерілісшілерге пара беріп, оның қоршауларын тыныш қалдырып, орнына Уаймондхамдағы Роберт Кеттің қоршауларына шабуыл жасады. Кетт 57 жаста болды және Уаймондхамдағы ең бай шаруалардың бірі еді. Кеттер (кейде Кет, Мысық, Чат немесе Найт деп те жазылады) Норфолкте 12-ші ғасырдан бері шаруашылықпен айналысып келген. Кетт Томас пен Марджери Кетттің ұлы болды және бірнеше бауырлары болды; дін қызметкері Фрэнсис Кетт оның жүрегінен туған інісі болды. 1549 жылға дейін Кетттің екі немесе үш бауыры қайтыс болды, бірақ оның үлкен бауыры Уильям оған бүлікке қосылды. Кетттің әйелі Элис және бірнеше ұлдары бүлікке қатысқандығы туралы жазбаларда жоқ. Кетт Уаймондхам аббаттығы бұзылған кезде олардың шіркеуін сақтауда жергілікті тұрғындар арасында белгілі болды, бұл Флауердьюмен қақтығысқа әкелді. Көтерілісшілердің шағымдарын тыңдаған Кетт олардың ісіне қосылуға шешім қабылдады және оларды Хетсерсетке қайтарғанға дейін өз қоршауларын бұзуға көмектесті. Келесі күні, 9 шілдеде наразылар Норвичке бет алды. Енді Кетт олардың жетекшісі болды және жақын маңдағы қалалар мен ауылдардан адамдар оларға қосылды. Жергілікті дәстүр бойынша, бүлікшілердің кездесу орны Уаймондхам мен Хетсерсет арасындағы жолда орналасқан емен ағашы болды, онда кейіннен тоғыз бүлікші асылып өлтірілді. Норфолк округі кеңесі сақтап қалған Кетт емені деп белгілі болды. Емен ағашы бүлік символына айналды, өйткені Моусалд Хиттегі емен ағашы бүлікшілер лагерінің орталығы болды, бірақ бұл «Реформация емені» қазір тұрмайды. Бір дереккөзге сәйкес, Реформация емені 1960 жылдары Норвич қалалық кеңесі автотұрақ жасау үшін кесіп тастаған, бірақ Рег Гроувс 1940 жылдары ол бұрыннан бұзылған деп жазған.

Боуторп, Итон және Дрейтон

Кетт және оның ізбасарлары 9 шілде күні түнде Норвичтен батысқа қарай Боуторпте тоқтады. Оларға Норфолк және Саффолк шерифі, сэр Эдмунд Уиндхам жақындап, тарап кетіңдер деп бұйрық берді. Олар бұйрыққа басып, шериф Норвичке қайтып кетті. Содан кейін Норвич мэрі Томас Кодд көтерілісшілерге келді, бірақ ол да осындай жауап алды. Келесі түнде көтерілісшілер жақын маңдағы Итон Вудта орналасты, содан кейін Норвич арқылы өтіп, қаланың солтүстік-шығысындағы Mousehold Heath-ке жетуге рұқсат алмады. Олар Хеллесдоннан Уенсум өзенін кесіп өтіп, Дрейтон қаласында түндеді.

Моусахолд Хиттегі көтерілісшілердің базасы

12 шілдеде көтерілісшілер Моузхолдке жетіп, Норвичке көз жеткізетіндей биікке шықты, онда келесі алты жарым аптаға арналған лагерь құрды. Бұл лагерь сол жазда Шығыс Англияда пайда болған бірнеше көтерілісші лагерьлерінің ішіндегі ең ірісі болды. Көтерілісшілер сол кезде "лагерьдегілер" деп танылды, ал бүлік "лагерь уақыты" немесе "қозғалыс уақыты" деп аталды. Кетт өзінің штабын Сент-Михаил капелласында орнатты, оның қираған орындары содан бері Кетт қамалы деп белгілі болды. Суррей тауы, граф Суррейдің бұрынғы Сент-Леонард монастырының орнында салынған үй, графтың 1547 жылы өлім жазасын алғаннан бері бос тұрды және Кетттың тұтқындарын ұстау үшін пайдаланылды. Кетттың кеңесі, Норфолк жүзінен және Саффолктан келген өкілдерден құралды, лагерьді басқару үшін Реформация еменінің астында жиналды, азық-түлік пен қару алуға, сондай-ақ дворяндықтан келгендерді тұтқындауға рұқсаттар берді. Лагерьге Норвичтен жұмысшылар мен шеберлер, сондай-ақ айналасындағы қалалар мен ауылдардан адамдар қосылды, осылайша ол сол кездегі Англияның екінші ірі қаласы Норвичтен үлкен болды, онда шамамен 12 000 адам тұрды. Қала билігі Лондонға елшілерді жібергеннен кейін көтерілісшілермен келіссөздер жүргізіп, қала әкімі Томас Кодд, бұрынғы қала әкімі Томас Олдрич және уағызшы Роберт Уотсон көтерілісшілердің кеңесіне қатысуға шақырылды. Лагерь Моузхолдта орналасқаннан кейін көтерілісшілер Кетт, Кодд, Олдрич және жүздердің өкілдері қол қойған 29 шағымнан тұратын тізім жасап, оны Протектор Сомерсетке жіберді. Бір тарихшы бұл шағымдарды талаптардың тізімі деп сипаттады, бірақ олардың негізінде "дворяндықтардың билігін шектеуге, оларды ауылдық өмірден шығаруға, экономикалық өзгерістерді тежеуге, ортақ ресурстардың шамадан тыс пайдалануын болдырмауға және дін қызметкерлерінің құндылықтарын өзгертуге деген ниет" жатыр. Көтерілісшілер үнемі қоршауларды бұзып, орларды толтырса да, 29 баптың тек біреуінде ғана қоршау туралы айтылған: "Сізден осы шаралармен қоршауға рұқсат берілген жерлерде, шафран егілген жерлерін қоршағандарға зиян келтірмеуді сұраймыз, өйткені олар үшін бұл үлкен шығын, және енді ешкім ештеңені қоршамасын". "Шафрандық жерлерге" қатысты босату тарихшыларды оқыстырды; біреулер бұл "патшалық жерлер" үшін қате жазылған болуы мүмкін деп болжайды, яғни олардың иелеріне жеке меншік болған жерлер, ал басқалары шафранның жергілікті өнеркәсіп үшін маңыздылығын атап өтті. Көтерілісшілер сондай-ақ "барлық жеңілгендер босатылуы керек, өйткені Құдай барлығын еркін жаратты, өзінің құнды қанын төгіп" деп сұрады. Көтерілісшілер 1547 жылғы "Көшпенділерді жазалау туралы" заңға наразылық білдірген болуы мүмкін, ол үш күн ішінде жаңа жұмыс беруші таба алмаған босатылған қызметкерді құлдыққа салуға рұқсат берді, бірақ олар мыңдаған ағылшын ерлер мен әйелдерді құлдықтан босатуды талап еткен болуы мүмкін. (1549 жылы "Көшпенділер мен басқа да бос жүргендерді жазалау туралы" заңда "құл" сөзі қолданылмады, бірақ 1547 жылғы заңның көптеген қатал ережелері сақталды.)

12 шілдедегі оқиғалар

Қала мен лагерь арасындағы бітім 21 шілдеде Корольдік кеңестің хабаршысы, Йорк геральды Бартоломей Батлердің Лондоннан Норвичке келуімен аяқталды. Ол қалалық шенеуніктермен бірге Моусхолдке барып, жиынды бүлік деп жариялады және кешірім ұсынды. Кетт бұл ұсынысты қабылдамай, өйткені ол ешқандай мемлекетке қарсы қылмыс жасаған жоқ екенін, сондықтан кешірімге мұқтаж емес екенін айтты. Йорк геральдының бүлікшілерді тұтқындауға жеткілікті күші болмады және ол қала әкімімен бірге Норвичке қайтып келді. Кетт пен оның жақтастары енді ресми түрде бүлікшілер саналды; осыған байланысты билік қала қақпаларын жабыстырып, қаланың қорғанысын күшейтуге кірісті.

Норвиктің құлауы

1549 жылғы 22 шілдеде Кетт бітім туралы ұсыныс жасады, бірақ қала билігі оны қабылдамады және көтерілісшілер Бишопскейт көпіріне шабуыл жасады. Олар Маусхолдтен төмен құлап, Сиыр мұнарасы мен Бишопскейт арасындағы Венсум өзенін жүзіп өтті. Қаланың қорғаушылары көтерілісшілерге жебе атып, олар өткел кезінде шабуылға ұшырады, бірақ шабуылды тоқтата алмады және Норвич көтерілісшілердің қолына тез түсті. Көтерілісшілер қару-жарақ және басқа да әскери жабдықтарды тартып алып, стратегиялық маңызды жерлерге күзет орнатты. Йорк жаршысы көтерілісшілерге екінші рет кешірім ұсынды. Ол да қабылданбады, ал жаршы Лондонға кетіп, Англияның екінші ірі қаласын көтерілісшілер әскерінің қолында қалдырды. Кездейсоқ зорлық-зомбылыққа жол берілмеді. Қала басшылары Маусхолдке әкелініп, Сарри Хаусқа қамалды. Қала әкімі Кодд босатылып, көтерілісшілер лагерінде қалды, ал оның орынбасары Августин Стюард қалада қалды.

Көтерілісшілерге шабуыл

Патша көтерілісті басу үшін Нортгемптон маркизін 1400 шақты адаммен, соның ішінде итальяндық жалдамалы әскерлермен жіберді. Ол қалаға жақындағанда, өзінің жаршысын қаланың бас иелігін беруді талап етуге жіберді. Қаланың вице-мэрі Августин Стюард қала әкімі Коддпен ақылдасты, ол әлі де Маусхолдте болды, сосын Нортгемптон әскеріне қала қақпаларын ашты, көтерілісшілер қалаға қарап тұрған биік жерге қауіпсіздікке шегінді. Кетт қабырғалар мен қақпаларды қорғаудың қаншалықты қиын екенін көрді және Нортгемптонның шағын әскеріне қаланы қорғауға рұхсат беруді дұрыс деп ойлады, ал өзі қайтадан қамауға кірісер еді. 31 шілде күні патша әскері қорғанысқа дайындық жасап, қаланың тар көшелерін күздеуге кірісті. Түн ортасында Нортгемптонды оятып, дабыл соғылды. Жүздеген көтерілісшілер қараңғылықтан және Түмбленд маңындағы кішкентай көшелер мен аллеяларды білуден пайдаланып, патша әскерлеріне шабуыл жасады. Үш сағаттан кейін Нортгемптонның әскері көтерілісшілерді ығыстырып шығарды, олар ауыр шығынға ұшырады. Келесі күні таңғы сағат 8-ге қарай, 1 тамызда, Сиыр мұнарасы мен Бишопсгейт арасындағы қамалдар нығайтылды, сондықтан Лорд Шеффилд таңғы асын ішу үшін The Maid's Head қонақ үйіне кетті. Осыдан кейін Нортгемптон көтерілісшілердің бас иелігін беру туралы сөйлесуге ниетті екендігі туралы хабар алды және Покторп қақпасының маңына жиналды. Шеффилд "Геральд" жаршысымен бірге көтерілісшілермен оқиғаның жақсы өрбуі туралы талқылауға барды. Шеффилд келгенде көтерілісшілерді таппады. Бұл жалған хабар немесе алдау болған сияқты, себебі сол кезде мыңдаған көтерілісшілер қайтадан Бишопсгейттен өтіп, Венсум өзенінен өтті. Нортгемптонның негізгі күші базарда орналасқан еді. Шабуыл күшейген сайын ол көшелер арқылы адамдарды қаланың шығыс бөлігіндегі өсіп келе жатқан және қатыгез көше шайқасына жіберді. Жағдай көтерілісшілердің пайдасына бұрылып жатқанын көрген Шеффилд атты әскердің отрядына басшылық етіп, соққы берді. Бишопсгейт көшесіндегі Ұлы аурухананың сыртында Шеффилд атынан құлап, арыққа түсті. Ол тұтқындалып, құны төленеді деп күткендіктен, шлемiн шешiп тастады, бiрақ Фулке есiмдi қасапшыдан соққы алып, қаза тапты. Жоғары дәрежелi командирiнен айырылып, әскерi көше шайқасында шашырап кеткеннен кейiн Нортгемптон керi шегiнуге бұйрық бердi. Уорвик графы 14000 шақты адамнан тұратын күштi әскермен, соның iшiнде Уэльстен, Германиядан және Испаниядан жалдамалы әскерлермен жiберiлдi. Уорвик бұрын Францияда соғысқан, ол бұрынғы Халық палатасының, кейiннен Жеке кеңесiнiң мүшесi болды, оны күштi көшбасшы еттi. Қауiптiң артуына қарамастан, көтерiлiсшiлер Кеттке адал болды және Уорвик әскерлерiне қарсы күрестi. Нортгемптон, бұл жолы әлдеқайда үлкен күштермен, көтерiлiсшiлердiң қосынан бас тарту үшiн екiншi әрекет жасағанда Уорвиктiң екiншi командирi болды. Уорвик 24 тамызда Сент-Стефан және Бразен қақпаларына шабуыл жасап, қалаға кiре алды. Көтерiлiсшiлер қала арқылы керi шегiндi, патша әскерiнiң жылжуын баяулату үшiн үйлерге от қойып, кеттi. Сағат 3-те Уорвиктiң жүк поезi қалаға кiрдi. Ол жолдан адасып, базарда тоқтамай, Түмбленд арқылы және тура Бишопсгейт көшесiмен көтерiлiсшi әскерiне қарай жалғасты. Көтерiлiсшiлер тобы Маусхолдтан келген поезді көрiп, оны басып алу үшiн қалаға қарай жүгiрдi. Капитан Дрюри өз әскерiн бастырып, барлық артиллерияны қамтитын поезді қайтаруға тырысты. Ол Бишопсгейт маңындағы тағы бiр қатал шайқаста бiрнеше қаруды құтқаруға қол жеткiздi. 25 тамызда көтерiлiсшiлер Магдалена және Покторп қақпаларының маңындағы қаланың солтүстiк аймағындағы қабырғаларға артиллериялық шабуыл жасады. Қаланың солтүстiгi қайтадан көтерiлiсшiлердiң қолына тигеннен кейiн Уорвик шабуылға көшті. Ақырында, қатал көше шайқастары қаланы тағы да тазартты.

Дюссиндельдегі көтерілісшілердің жеңілісі

26 тамызда қалаға 1400 шетелдік жалдамалы әскер келді. Бұл неміс "ландскнехттері" – мылтық қолданушылар мен сүңгі жинақшыларының қосындысы еді. Осы күшейтілген күштермен Уорвик енді көтерілісшілерге қарсы тұруға қабілетті қуатты армияға ие болды. Кетт пен оның жақтастары мұны сезіп, сол түні шайқасқа дайындық үшін Маусхолдтегі лагерлерін тастап, төменгі жерге көшті. 27 тамыздың таңында екі армия қала сыртында бетпе-бет келді. Соңғы шайқас Дюссиндейлде болды және көтерілісшілер үшін ауыр жеңіліспен аяқталды. Ашық далада, жақсы қаруланған және жаттығудан өткен әскерлерге қарсы олар жеңіліске ұшырап, мыңдаған адам қаза тапты. Дюссиндейлдің нақты орналасқан жері әлі анықталған жоқ, бірақ шайқас алаңынан табылған қалдықтар (мушкет доптары және басқа да қорғасыннан жасалған заттар – темірден жасалған жебе ұштары сияқты артефактілер сақталмаған) Лонг-Вэлли, Норвичтің қала орталығынан солтүстік-шығысқа қарай жартылай құрылыс аймағын көрсетеді. Норфолк археологиясының Энн Картер ұсынған тағы бір нұсқа, ол шіркеу жазбаларында Ұлы Пламстед ауылының жалпы жеріне жақын орналасқан "Дуссингс Дейлге" сілтемелерді тапқан. Британдық археология кеңесі жариялаған картаның регрессиялық талдауы Картердің пікірін қолдайды, бірақ оның қорытындысы нақты орналасқан жерді батысқа қарай 200 метрге жылжытады.

Салдары

Дюссиндейлде шамамен 3000 көтерілісші қаза болды, ал Уорвик әскерінен 250 шамасында адам қаза тапты. 28 тамыздағы шайқастан кейінгі таңертең көтерілісшілер Реформация есігінде және Магдалина қақпасының сыртында дарға асылды. Олардың саны 30-дан 300-ға дейін бағаланды. Уорвик бұған бірнеше күн бұрын Норвичке кіргенде 49 көтерілісшіні өлімге жіберген еді. Көтерілісшілердің салқынқанды түрде өлтіргені туралы бір ғана мәлімделген оқиға бар: Нортгемптонның итальяндық жалдамалы әскерінің бірі тұтқындалғаннан кейін дарға асылды. Кетт шайқастан кейінгі түні Суаннингтон ауылында қолға түсті және ағасы Уильяммен бірге опасыздық айыбымен сотталуды күту үшін Лондон мұнарасына жеткізілді. Сотта сәттілікке ие болмаған бауырластар желтоқсан айының басында Норвичке қайтарылды. Кетт 1549 жылдың 7 желтоқсанында Норвич қамалының қабырғаларынан дарға асылды; сол күні Уильям Уимондхам аббаттығының батыс мұнарасынан дарға асылды.

Мұра және еске алу

1550 жылы Норвич билігі 27 тамызды Кетт көтерілісінен «қаланың аман қалғанын» еске алу үшін мереке күні деп жариялады. Бұл дәстүр бір ғасырдан астам уақыт бойы сақталды. Сэр Джон Чек 1549 жылы жарық көрген «The hurt of sedicion howe greueous it is to a commune welth» еңбегінде осы көтеріліс туралы талқылаған. Көтерілістің куәгері – Норвич мэрі Николас Сотертонның ұлы Николас Сотертонның (1540 жылы қайтыс болған) қолжазбасы ғана белгілі, ол көтерілісшілерге қарсы болған. Сондай-ақ, Александр Невиллдің 1575 жылы жазылған «De furoribus Norfolciensium» латын тарихы да осы көтеріліске қарсы пікір білдіреді. Невилл Мэтью Паркердің хатшысы болды, ол Кетт жақтастарына Маусхолдтағы Реформация ағашының астында уағыз айтып, оларды тарап кетуге шақырды, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. 1615 жылы Невиллдің еңбегін Норфолк дін қызметкері Ричард Вудс «Норфолк ашулары» деген атпен ағылшын тіліне аударды және келесі ғасырда қайта басылды. Фрэнсис Бломфилдтің «Норвич тарихы» (1741 және 1742 жылдары бөліп шығарылған) Невиллдің еңбегіне негізделген, бірақ Рафаэль Холиншед, Питер Хейлин және Томас Фуллер сияқты басқа да авторлардың еңбектерінен алынған материалдармен толықтырылды. «Бломфилд оқиғаға қатысушылардың наразылықтарын түсініктемесіз келтіруге жеткілікті бейтараптылық танытты, бірақ олардың бастапқы ниеттерінен асып кеткені үшін оларды айыптады». 19 ғасырда ғана көтеріліс туралы жағымды пікірлер жарық көрді және Кетттің сатқыннан халық қаһарманына айналу процесі басталды. 1843 жылы жарық көрген анонимді еңбек Невиллдің көтеріліс туралы баяндамасын сынады, ал 1859 жылы дін қызметкері Фредерик Расселл өзінің көтеріліс туралы зерттемесі үшін архивтерден жаңа материалдар тапты және «Кетт көбінесе сатқын деп есептелсе де, ол қорғаған мәселе соншалықты әділ болғандықтан, оның жақсырақ есім мен тағдырға лайық екенін сезінуге болады» деген қорытынды жасады. 1948 жылы Норвичтің бұрынғы мэрі Фред Хендерсон, 1885 жылғы азық-түлік көтерілісіне қатысқандығы үшін түрмеге қамалған, Кеттке ескерткіш орнатуды ұсынды. Бастапқыда мүсін орнатуды жоспарлаған ол, 1949 жылы, көтеріліс болғаннан кейін 400 жыл өткенде ашылған, Кетттің сөздерімен жазылған Норвич қамалының қабырғасына орнатылған тақтаға келісті. 21 ғасырда Кетттің өлімі әлі де Норвич халқының есінде сақталады. 2011 жылдың 7 желтоқсанында, оның қайтыс болған күнінде, Норвичтің «Оккупай» және «Норвичтің жасыл партиясы» мүшелері еске алу науқаны өткізіп, Норвич қамалының қақпасына гүл шоғырын қойды. Көтерілістен кейін Кетт пен оның інісі Уильямның жерлері тәркіленді, бірақ кейінірек олардың бір бөлігі оның ұлдарының біріне қайтарылды. Ұзақ мерзімде Кетт отбасы көтеріліспен байланысты болғандықтан зардап шекпеген, керісінше Норфолктің әртүрлі аймақтарында өркендеген. Көтеріліс мектептердің, көшелердің, пабтардың және Норвич пен Уаймондхам аймағындағы жаяу жүру маршруттарының аттарында сақталған, соның ішінде Уаймондхамдағы Роберт Кетт кіші мектебі, Норвичтегі Дюссиндел бастауыш мектебі, Уаймондхамдағы Роберт Кетт пабы, Шығыс Англия университетіндегі Кетт үйі және Норвичтегі Кетт мейрамханасы, сондай-ақ фольклорлық топ – Льюис Гарланд және Кетт's Rebellion, және Вудфорд сыраханасының Норвичте шығаратын «Кетт's Rebellion» сырасы. Кетттің көтерілісі романдарда, соның ішінде Фредерик Х. Мурдың «Ханым Хазельвуд: реформация ағашы туралы әңгіме» (1876), Ф. С. Танслидің «Кетт пен ауыл үшін» (1910), Джек Линдсейдің «Ұлы ағаш» (1949), Сильвия Хеймонның балаларға арналған «Адал сатқын» (1965), Маргарет Каллоудың «Тәулікші ағаш» (2012) және С. Дж. Сансомның «Томбленд» (2018); Джордж Колман Гриннің «Кетт - теннер» (1909) пьесалары; және поэзия, соның ішінде Кит Чандлердің «Кетттің көтерілісі және басқа да өлеңдері» (1982) жинағында бейнеленген. 1988 жылы британ композиторы Малкольм Арнольд көтеріліске шабыттандырылып, Роберт Кетт увертюрасын (Opus 141) жазды.