Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Брабант революциясы кезіндегі шайқас
Battle during Brabant Revolution
Тёрнхаут шайқасы (1789 жылғы 27 қазан) – Австрияның Нидерландындағы (қазіргі Бельгия) Тёрнхаутта бельгиялық революциялық және австриялық күштер арасындағы шешуші әскери қақтығыс. Бұл Брабант революциясының бірінші шайқасы болды және Жан Андре ван дер Мерштің революциялық (патриоттық) әскері бұрынғыда Голландия Республикасынан, елден қуылғаннан кейін шекараны кесіп өткеннен кейін дереу басталды. Олардың күтпеген жеңісі Оңтүстік Нидерландыдағы австриялық үкіметтің жылдам құлауына және аймақтағы австриялық әскерлердің Люксембургке уақытша шығуына себеп болды.
The Battle of Turnhout (27 October 1789) was a decisive military engagement between Belgian revolutionary and Austrian forces at Turnhout in the Austrian Netherlands (modern day Belgium). It was the first engagement of the Brabant Revolution and took place shortly after the revolutionary (patriot) army of Jean André van der Mersch crossed the border from the Dutch Republic where it had previously been in exile. Their unlikely victory in the engagement led to the rapid collapse of Austrian rule across the Southern Netherlands and the temporary withdrawal of Austrian forces in the region to Luxembourg.
Контекст
Киелі Рим императоры Иосиф II Еуропа ағартушылығының маңызды тұлғасы және ескірген деп санайтын институттарды реформалауға сенген адам болды. Габсбург Австриясының басшысы және Австрия Нидерландының билеушісі ретінде ол кең ауқымды реформалар бағдарламасын жариялады: Жозефинизм. Ол шіркеудің ішкі істеріне өз саясатын енгізді. Сонымен қатар, мемлекеттік билікті нығайту мақсатымен аумақтың заңдарын және әкімшілігін реформалау туралы бірқатар жарлықтар шығарды. Бұл заңдарды халық пен шіркеу теріс қабылдады, бірақ буржуазия оларды өздерінің демократиясы мен азаматтық құқықтарына жасалған шабуыл деп қарады. Осыған жауап ретінде Австрия үкіметіне қарсы наразылық қозғалысы туды. 1789 жылдың қаңтар айында Брабант және Эно штаттары императорлық салық төлеуден бас тартты. Империяның жауабы – 18 маусымда 1789 жылы Эно графтығын басып алу және Брабант герцогтығына кепілдік берілген құқықтарды тоқтату болды. Австрияның әскери губернаторы граф Ричард д’Альтон әскерін Де Кемпен және Льеж маңында шоғырландырудың пайдалы екенін ойлады, ал Австрия Нидерландының қалған бөлігін аз қорғалған күйде қалдырды.
The Holy Roman Emperor, Joseph II, was an important figure of European Enlightenment and a believer in reforming institutions he believed to be outdated. As the head of Habsburg Austria and ruler of the Austrian Netherlands, he decreed a wide reaching programme of reforms: Josephinism. He imposed his own policies in the internal affairs of the Church. Furthermore, he published a number of edicts reforming the law and administration of the territory with the aim of re enforcing the power of the state. These laws were received reluctantly by the people and the church, the bourgeois however saw them as an attack on their democracy and civil rights. In response, a movement of protests against Austrian rule appeared. In January 1789, the states of Brabant and Hainaut refused to pay imperial taxes. The Imperial response was an occupation of the County of Hainaut and a suspension of the rights guaranteed to the Duchy of Brabant on 18 June 1789. The Austrian military governor Count Richard d'Alton judged it useful to concentrate his troops in De Kempen and around Liège, leaving much of the remainder the Austrian Netherlands thinly protected.
Қарсылық
1789 жылдың мамыр айында Брюссель қаласында императорға қарсылықты біріктіру мақсатында Pro aris et focis құпия қоғамы құрылды. Сонымен қатар, Брабандықтар Жан Андре ван дер Мерш басқаратын Біріккен провинцияларда әскер жинады. Әскер Австрия тарапынан күшті қарсылыққа ұшырамастан, Бельгиядағы Хогстратен қаласына кірді. Қала ішінде Анри Ван дер Нот Оңтүстік Нидерландының австриялық үстемдігінің аяқталуын жариялаған Брабант халқының манифестін оқыды. Ван дер Нот Оңтүстік Нидерландыға жасалған шабуылдың 1356 жылғы Салтанатты кіруде кепілденген құқықтарды орындамаған Австрия императорына жауап ретінде жасалғанын мәлімдеді.
In May 1789, the secret society Pro aris et focis was founded in Brussels with the aim of gathering resistance against the emperor. At the same time, the Brabançons gathered an army in the United Provinces commanded by Jean André van der Mersch. The army moved into Hoogstraten in Belgium without meeting severe Austrian opposition. In the town, Henri Van der Noot read the Manifesto of the People of Brabant proclaiming the end of Austrian control of the Southern Netherlands. Van der Noot proclaimed that the attack on southern Netherlands was a reaction to the Austrian Emperor who had not complied with the rights guaranteed by the Joyous Entry of 1356.
Тернхауттың шайқасы
1789 жылдың қазан айында патриоттық армияның екі "бөлімінің" бірі Брабантқа қарай жорыққа шықты. Ол 25-і күні Турнхаутқа жетіп, оны оңай басып алды. Олар қаладан жаңа ғана шығып кеткенде, австриялық әскердің оларға қарай келе жатқаны туралы хабар алды. Ван дер Мерш ашық даладағы шайқастың нәтижесіз болатынын түсінді және қаланы қорғап, көшелерде шайқасудың, австриялық әскердің сандық артықшылығын азайтудың ең дұрыс жол екеніне шешім келді. Вестерлодағы сыра қайнатқыш ұлы Эммануэль Джозеф Ван Гансеннің көмегімен қала тұрғындары көшелерге кедергілер қойды. Бір топ алаңда, екіншісі қала кіреберісінде, диірменге жақын орналасты. 27 қазанда австриялықтар Турнхаутты қоршады және қанағатсыз шайқас болды. Ван дер Мерш күткендей, австриялық әскерлер қалада шайқасуға жақсы дайындалмаған еді және бес сағаттық шайқастан кейін бес зеңбірек қалдырып, кері шегінуге мәжбүр болды.
In October 1789, one of the two "divisions" of the patriotic army marched towards Brabant. It arrived in, and easily captured, Turnhout on the 25th. They had just left the town when they were informed that an Austrian force was moving towards them. Van der Mersch knew that a battle in open country would be futile and decided that his best chance would be to hold the town and fight in the streets, reducing the numerical advantage of the Austrian forces. With the help of Emmanuel Joseph Van Gansen, son of a brewer in Westerlo, the inhabitants of the town threw up barricades in the streets. A group took position in the square and another at the entrance to the town near a mill. The town of Turnhout was besieged by the Austrians on 27 October and a violent combat took place. As van der Meersch had hoped, the Austrian forces were not well prepared for fighting in the town itself and, after five hours of fighting, they were forced to retreat, leaving behind five cannons.
Салдары
Турнхоуттағы жеңістің жаңасы Фландрия және Брабант аймақтарына таралып, қарсылық күшейді. Брабант революциясы нақты құдайға айналды. Гент, Дист, Тьенен және Брюссель қалалары көтерілісшілер бақылауына көшті. Австрия әскерлері Люксембург герцогтығына шегінді. 31 желтоқсанда Брабант тәуелсіздігін жариялады, ал 1790 жылдың қаңтарында көптеген басқа бельгиялық мемлекеттер оған қосылып, Біріккен Бельгия мемлекеттерінің құрылуына әкелді.
News of the victory at Turnhout spread over the Flanders and Brabant and resistance increased. The Brabant Revolution became a reality. The towns of Ghent, Diest, Tienen, and Brussels fell to the rebels. Austrian forces withdrew to the Duchy of Luxembourg. On 31 December Brabant declared its own independence and was joined, in January 1790, by many other Belgian states leading to the creation of the United Belgian States.
Еске алу
Жыл сайын Turnhout шайқасы ең қызыл даудың болған жері Gasthuisstraat көшесінде бір көрініспен еске түсіріледі. П. Брозиус жасаған ескерткіш Turnhout базар алаңында осы шайқасты сақтап тұр. Тас 1889 жылы Turnhout шайқасының 100 жылдығы тойлануына орай орнатылған.
Each year in the Turnhout battle is commemorated with a spectacle in the Gasthuisstraat, the location where the fighting was fiercest. A memorial by P. Brozius in the Market of Turnhout recalls this battle. The stone dates from 1889, on the occasion of the celebration of 100 years Battle of Turnhout.