Кіріспе
Ranunculus repens, тамыр салатын майлы гүл, майлы гүлдер тұқымдасына жататын гүлді өсімдік, Еуропа, Азия және Солтүстік-Батыс Африкаға тән. Ол сондай-ақ тамыр салатын crowfoot және (рештароумен бірге) ситфаст деп аталады.
Ranunculus repens, the creeping buttercup, is a flowering plant in the buttercup family Ranunculaceae, native to Europe, Asia and northwestern Africa. It is also called creeping crowfoot and (along with restharrow) sitfast.
Сипаттама
Бұл шөптесін, тамырсабақты көп жылдық өсімдік, биіктігіне дейін өседі. Оның жазылып өсетін сабақтары бар, олардың түйіндерінде тамырлар мен жаңа өсімдіктер пайда болады, сондай-ақ көтеріңкі гүл шоғырлары да бар. Базальдық жапырақтары ұзын сабақта орналасқан және үш кең жапырақшаға бөлінеді, ұзындығы, терең тіліктері аз немесе терең, әрқайсысы сабақшалы, бұл түрді Ranunculus acris-тен ажыратады, онда соңғы жапырақша сабақшасыз болады. Сабақтағы жоғары жапырақтары кішірек, жапырақшалары тар және қарапайым, ланцет пішіндес болуы мүмкін. Сабағы да, жапырақтары да ұсақ түктермен жабылған. Гүлдері алтын сары, жылтыр, диаметрі, әдетте бес жапырақшалы, ал гүл сабағы жұқа бойлық жолақты. Жылтырлығы жапырақшаның тегіс жоғарғы бетінен туындайды, ол айна сияқты әрекет етеді; жылтырлық гүлді тозаңдандыратын жәндіктерді тартуға және гүлдің репродуктивтік мүшелерінің жылуды реттеуіне көмектеседі. Жемісі – ұзындығындағы ахеналардың шоғыры. Жаяу жүретін көкжапырақшаның түйінінен өсетін үш тіліктелген, қою жасыл, ақ дақты жапырақтары бар. Ол далалар мен жайылымдарда өседі және ылғалды топырақты жақсы көреді.
Тіршілік ету ортасы
Бұл егістік жерлерде және бақшаларда өте көп таралған арамшөп, тамыр сақтайтын өрмелеп өсетін сабақтары арқылы жылдам таралады және тереңге сіңген жіп тәрізді тамыр түйінімен жоюға қарсы тұрады. Ирландияда: ылғалды жерлерде, жол жиектерінде және су тасқынына ұшыраған аймақтарда кеңінен таралған.
Өсіру және пайдалану
Жаяу жүретін майлы гүл әлемнің көптеген аймақтарында сәндік өсімдік ретінде сатылды, бірақ қазір әлемнің көптеген аймақтарында жаулап алушы түрге айналды.
Этимология
Ranunculus – «бақа» дегенді білдіретін «rana» сөзінің кішірткесі, яғни «кішкентай бақа». Бұл атау Ranunculus көптеген түрлерінің су және құрлықта тіршілік ету қабілетіне байланысты қойылған. Repens – «жер бетімен жайыла өсетін» немесе «тамырсары жерелі» деген мағынаны білдіреді.