Кіріспе
Гүлді өсімдік түрі Dryas octopetala, тау авені, сегіз жапырақты тау авені, ақ дряс немесе ақ дриада, роза тұқымдасына жататын арктикалық-альпілік гүлді өсімдік. Бұл үлкен колониялар құрайтын кішкентай, мәңгі жасыл, төмен өсетін бұта. "Octopetala" деген атау грек тіліндегі "octo" – "сегіз" және "petalon" – "жапырақ" сөздерінен шыққан, ол гүлдің сегіз жапырағын көрсетеді, бұл роза тұқымдасы үшін ерекше сан, әдетте бес жапырақ болады. Дегенмен, табиғатта 16 жапыраққа дейін болатын гүлдер де кездеседі. Гүлдік нышан ретінде ол Солтүстік-Батыс территорияларының ресми гүлі және Исландияның ұлттық гүлі болып табылады.
Dryas octopetala, the mountain avens, eightpetal mountain avens, white dryas or white dryad, is an Arctic–alpine flowering plant in the family Rosaceae. It is a small prostrate evergreen subshrub forming large colonies. The specific epithet octopetala derives from Greek octo 'eight' and petalon 'petal', referring to the eight petals of the flower, an unusual number in the Rosaceae, where five is the normal number. However, flowers with up to 16 petals also occur naturally. As a floral emblem, it is the official territorial flower of the Northwest Territories and the national flower of Iceland.
Сипаттама
Сабақтары ағаш тәрізді, бұрылып өсетін, қысқа, көлденең тамыр жасайтын бұтақтары бар. Жапырақтары жоғары жағынан тегіс, ал төменгі жағынан тығыз ақ түсті тоқылған. Гүлдері ұзын сабақтарда гүлдейді және сегіз күмістей ақ жапырақтары болады – осыдан туындаған атауы octopetala. Жемісте сақталып қалатын мойны ақ, қауырсын тәрізді түктермен жабылған, жел арқылы таралуға көмектеседі. Тұқымның басындағы қауырсын тәрізді түктер алдымен бір-біріне бұралып, жылтыр болып көрінеді, кейін кеңейіп, желмен тез таралатын шарға айналады.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Dryas octopetala таулы аймақтарда кеңінен таралған, көбінесе әктас шығындыларымен шектеледі. Оған Арктиканың барлық бөліктері, сондай-ақ Скандинавия, Исландия, Альп, Карпат таулары, Балқан, Кавказ және шалғай орналасқан басқа да аймақтар жатады. Ұлыбританияда ол Солтүстік Англияның Пеннин тауларында, Солтүстік Уэльстің Сноудония аймағындағы екі жерде және Шотландияның Таулы Жерлерінде кеңінен кездеседі. Ирландияда The Burren және тағы бірнеше жерде өседі. Солтүстік Америкада Аляскада, көбінесе бұрын мұздыққа ұшыраған жерлерде, ал Канаданың Роки таулары арқылы Колорадоның Роки тауларына дейін таралған. Ол қардың ерте еріп кететін құрғақ жерлерде, құмды және тасты далаларда өседі, әктасты топырақта ерекше егістік қалыптастырады.
Климатология
Жас дряс, Ескі дряс және Ең көне дряс мұздық кезеңдері Dryas octopetala атымен аталады, себебі сол кездерге жататын қазбалардан оның көп мөлшерде тозаңы табылды. Осы суық кезеңдерде Dryas octopetala бүгінгіге қарағанда әлдеқайда кеңінен таралған болатын, себебі қазір орманмен жабылған Солтүстік жарты шардың үлкен бөліктері суық мерзімдерде тундрамен ауыстырылды.
Өсіру
D. octopetala қоңыржай аймақтарда жер жамылғысы ретінде немесе альпілік және тау бақшаларында өсіріледі. Ол Корольдік бау-бақша қоғамының «Бау-бақшалық еңбек сіңіргені» сыйлығына ие болды. Жапырақтары кейде дәрілік шай ретінде қолданылады.