Кіріспе

2003 жылғы неміс-моңғол фильмі, Бямбасурен Дава мен Луиджи Фалорнидің туындысы.

"Жылаушы түйенің оқиғасы" ("Ingen nulims", "Түйенің көз жасы") – ThinkFilm компаниясы таратып жүрген 2003 жылғы неміс деректі драмасы. Фильм 2004 жылы халықаралық кинопрокатқа шықты. Режиссерлік жəне сценарий авторлары – Бямбасурен Дава мен Луиджи Фалорни. Сюжет Гоби шөліндегі көшпелі шаруалар отбасының анасы қабылдамаған сирек ақ түйе (Camelus bactrianus) бұзауын құтқаруға жасаған тырашаны баяндайды.

Сюжет

Көктемде көшпелі малшылар отбасы түйелерін тудыруға көмектеседі. Осы маусымдағы соңғы түйе екі күн бойы қиналған босанды. Отбасының көмегімен, араласуы нәтижесінде, сирек кездесетін ақ түйе бала дүниеге келеді. Бұл ана түйенің алғашқы төлдеуі. Малшылардың күш-жігеріне қарамастан, анасы жаңа туған баланы қабылдамай, сүт бермей, оның қасында қалуға дайын болмайды. Ана мен бала арасындағы үйлесімді қалпына келтіру үшін көшпелі отбасы ламалардың тобына жүгінеді. Олар ана түйе, бала түйе және отбасы мүшелерінің бейнесінен жасалған нан немесе қамырдан жасалған ‘мүсіндермен’ рәсім өткізеді. Рәсім қасиетті мүйіздің үнімен басталып, содан кейін ламалардың қолындағы қоңыраулар соғылады, ал кейбіреулері ваджра ұстайды. Рәсім кеңейтілген көшпелі қауым мүшелерімен және бірнеше ламамен бірге қасиетті жерде өтеді: ол жерге орнатылған ағаш бағананың бір жағы, ал екінші жағы аспанға көтерілген, көк матамен оралған, дұға байрағы (дархор стилі) ретінде қызмет ететін стильді ‘жеңіс байрағы’. Бағананың негізінде тас үйіндісі орналасқан. Алайда, бұл рәсім ана мен бала арасындағы үйлесімді қалпына келтірмейді. Сондықтан отбасы монғолдық «Хус» рәсімі үшін музыка ойнату үшін жергілікті «скрипкашының» қызметін алуға шешім қабылдайды. Олар екі жас ұлын музыкантты іздеп, шөл арқылы аудан орталығына саяхатқа жібереді. Шындығында морин хуур ойнайтын «скрипкашы» лагерьге шақырылып, халық музыкасы мен ән айту рәсімі орындалады. Музыкант морин хуурды түйенің бірінші өркешіне жауып, ана мен аспаптың күйімен бейнеленген үйлесімділік арасындағы сиқырлы байланысты орнатуға тырысады. Бұдан кейін ол аспапты алып, ойнауға кіріседі. Музыкант морин хуурдың үнін шерте бастағанда, фильмнің басында баласын жұбататын әйел отбасы мүшесі «Хус» әнінің тыныштандыратын дыбыстарын және әдемі әуенін қайта-қайта айтады. Осы сәтте ана түйе жылай бастайды, көздерінен жас ағып шығады. Рәсімнен кейін ана мен бала татуласып, бала анасының сүтін сорып алады.

Қабылдау

"Жылаушы түйенің оқиғасы" көбінесе жағымды пікірлер алды; Rotten Tomatoes сайтында фильмге 103 шолу негізінде 94% «жаңа» рейтинг берілген, ал орташа бағасы 7.57/10, сыншылардың пікірі бойынша «керемет және ерекше сезімді»; Metacritic сайтында 30 сыншының барлық шолуларының орташасы есептелгенде 81/100 көрсеткіші тіркелді, бұл «көпшіліктің мақұлдауы» дегенді білдіреді.