Кіріспе

11 ғасырдағы әулие Готсшалк, кейде Годескалк (Godescalcus; 7 маусым 1066 жылы қайтыс болды) деп те аталады, 1043 жылдан 1066 жылға дейін оботрит конфедерациясының князі болды. Ол 11 ғасырдың ортасында Эльбада (қазіргі Германияның солтүстік-шығысындағы аймақта) полаб славяндарының мемлекетін құрды. Оның өмірлік мақсаты – славян тайпаларын біріктіріп, бір мемлекет құрып, оны христиан дініне өткізу болды. "Ізгі және Құдайға құрметтейтін адам" Готсшалк Эльбадағы славян тайпаларын христиандықты қабылдауға ықпал етті. Ол неміс дін қызметкерлерінің миссионерлік жұмыстарын ұйымдастырып, Ольденбург, Мекленбург, Ратцебург, Любек және Лензенде монастырлар салды, ал алғашқы үшеуін дін аймақтарына (епархияларға) айналдырды. Ол миссионерлермен бірге жиі жұмыс істеп, өз түсіндірмелерімен және нұсқауларымен олардың уағыздарын толықтырды. Бұл істе оған Гамбург архиепископы Адалберт көмектесті. Дегенмен, оботрит ақсүйектері мен шаруалары көбінесе ескі діндерін сақтап қалды.

Өмір

Готсхальктың әкесі Удо жаман христиан (Адам Бремендіктің айтуынша, еркек христиан) болды, ал оның әкесі Мистивои жаңа діннен бас тартып, ескі славян дініне қайтқан еді. Удо ұлын Лензендегі және кейін Люнебургтегі Әулие Михаил монастырында оқытуға жіберді. 1028 жылы саксон Удоны өлтіргеннен кейін Готсхальк христиан дінінен бас тартып, әкесінің өлімінен кек алу үшін Лиутицтерге жетекшілік етті. Ол көптеген саксондарды өлтірді, бірақ герцог Бернард II оны жеңіп, тұтқынға алды; оның жерлері Полабтардың Ратиборына өтті. Дініне қайта оралып, Готсхальк босатылып, көптеген халқымен бірге Норвегиямен соғыста Ұлы Кнут патшаға қызмет ету үшін Данияға жіберілді. Ол Кнуттың ұлы Свейнмен бірге Англияға да барды. 1042 жылы Дания графы Свен Эстридсон Норвегия королі Магнус I-ден тәуелсіздік алғысы келді. Магнус өзінің інісі Бернард II-нің қолдауына ие болғандықтан, Свен Готсхальк арқылы одақ құрып, ободриттермен келісімге келді. Бірақ 1043 жылы Магнустың қоршауында ободрит басшысы Ратибор қаза тапты. Ратибор мен оның ұлдарының өлімінен кейін, Свеннің қызы Сигридке үйленген Готсхальк, әкесі Удоның Ободриттер князі ретіндегі мұрасын талап етуге мүмкіндік алды. 1057 жылғы Лиутиц азамат соғысы (Lutizischer Bruderkrieg) кезінде Готсхальк Цирципани мен Кессиниді бағындырды. Ол жаңа бекіністер салып, аумақты қорғады; бағындырылған тайпалардың ескі бекіністері бұзылды. Ол Лиутицтерді бағындырды, ал Бремен епархиясы оны "патшадай қорқынышпен" қарады және оған салық төледі. Ол христиан көршілерімен – скандинавтармен және немістермен одақ құрды, Лиутицтерді жеңу үшін герцог Бернард пен король Магнуспен бірікті. 1066 жылы Лиутицтермен одақтас ободриттер Готсхалькты өлтіріп, Ленцен бекінісін басып алды, оның ұлдары Генрих пен Будивойды сәйкесінше Данияға және Люнебургке қашуға мәжбүр етті. Бастапқыда Лютиц-Ободрит одағын Блюс басқарды, бірақ 1066 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, Вагрияда күш базасы болған Круто оны алмастырды. Будивой саксондық көмекпен Крутоға қарсы жорық жасады, бірақ 1075 жылы Плёнде қаза тапты. Генрих 1090 жылы тойда Крутоны өлтіріп, әкесінің өлімінен кек алды. Готсхальк мейрамы – оның қайтыс болған күні, Брюссель карфузиандарының Мартирологиясында жазылғандай. Оның өмірі туралы негізгі деректер – Адам Бремендік және Гельмольд. "Ол тірі болғанда, барлық язычниктерді христиан дініне келтірер еді". Оның ұлы Генрих кейінірек Вицелиннің миссионерлік қызметін қолдады.