Кіріспе
Кеуа Хейл – Гавайидегі Гонолулу қаласының орталығындағы Королева Эмма көшесіндегі 1302 нөмірде орналасқан принцесса Рут Кеʻеликолонидің сарайы.
Тарих
Бұл үй Рут пен оның асырап алған ұлы Леиохокудың Гонолулудағы Каакопуадағы тұрғын үйі орналасқан жерге салынған. 1873 жылы үй өртеніп кетті, содан кейін оның орнына әлдеқайда зәулім үй салу жоспарланды. Осы уақыт аралығында Киликолани мен Леиохоку үй құрылысы аяқталғанша Король көшесіндегі басқа бір үйде тұрды, бірақ оның көп уақытын Гавайи аралының Үлкен бөлігінде, Хулихи сарайында өткізді. Леиохоку 1877 жылы қайтыс болғандықтан, ғимаратты толық аяқтауға үлкермеді. Жаңа құрылыстың бас сәулетшісі – Чикагодан келген америкалық Чарльз Дж. Харди, ол Гонолулудағы Enterprise Planing Mill-де жұмыс істеді. Газ шамдарымен жарықтандырылған үйдің ішкі жағы әсем гипстен жасалған әшекейлері мен фрескаларымен әйгірленді. Ол Екінші Империя архитектурасының, яғни француздық архитектура стилінің үлгісімен салынды және классикалық Виктория стиліндегі үй деп есептелді. Көптеген, жақсы күтім көрген бақтармен қоршалған, мансардты шатыры, кең ланайлары, одан бақтарға түсетін биік баспалдақтары және төбесінде Гавайи елтаңбасы бейнеленген үлкен залдары бар еді. 1883 жылдың көктемінде құрылыс аяқталды. Бұл үй ʻИолани сарайынан да үлкен болды. Рут осы оқиғаны тойлау үшін үлкен луау (гавайилық мереке) ұйымдастырды. Одан кейін кешке бал берілді, онда Гонолулудың ең беделді қоғам өкілдері, жергілікті де, шетелдік де қатысты. Бірақ осы тойдан кейін ханшайым күрт ауырып, денсаулығын қалпына келтіру үшін Гавайи аралындағы Кайлуаға кетті. Ол медициналық көмек алды, бірақ жазыла алмады. 24 мамырда оның денесі Гонолулуға қайтарылды және жаңа үйде сақтауға жатты. Кейін оны ханшайым Бернис Пауахи мұраға алды және сол жерде қайтыс болды. Бүгінде Кеуа Хейлдің орнында бұрынғы Орталық орта мектеп деп аталған Принцесса Рут Келиколани атындағы орта мектеп орналасқан.
Mill in Honolulu. The gaslit interior of the mansion was celebrated for its ornate plaster work and frescoes. It followed the Second Empire architecture, or so called French style of architecture, and was considered a classical Victorian style mansion. Surrounded by extensive, well kept gardens, it was characterized by mansard roof, broad lanais, from which lofty flights of steps led down into the gardens, and a large drawing room upon the ceiling of which was emblazoned the Hawaiian coat of arms. In the spring of 1883 the building was completed. It was larger than the ʻIolani Palace. Ruth gave a grand luau to celebrate the event. This was followed by a ball in the evening, which was attended by all the best society of Honolulu, whether of native or foreign birth. But after these festivities the princess was taken suddenly ill, and left for Kailua on Hawaii island hoping to restore her health. She received medical attention, but did not recover. On 24 May her remains were brought back to Honolulu, and lay in state in the new house. It was later inherited by Princess Bernice Pauahi who died in it. Today, the site of Keōua Hale is occupied by Princess Ruth Keʻelikōlani Middle School, formerly known as Central Middle School.