Кіріспе
Археологиялық мәдениет
{
"type": "ExternalData",
"service": "page",
"title": "ROCEEH/Aterian. map"
}
The Aterian is a Middle Stone Age (or Middle Palaeolithic) stone tool industry centered in North Africa, from Mauritania to Egypt, but also possibly found in Oman and the Thar Desert. However, most of the early dates cluster around the beginning of the Last Interglacial, around 150,000 to 130,000 years ago, when the environment of North Africa began to ameliorate. The Aterian disappeared around 20,000 years ago. The Aterian is primarily distinguished through the presence of tanged or pedunculated tools, and is named after the type site of Bir el Ater, south of Tébessa. Bifacially worked, leaf shaped tools are also a common artefact type in Aterian assemblages, and so are racloirs and Levallois flakes and cores. Items of personal adornment (pierced and ochred Nassarius shell beads) are known from at least one Aterian site, with an age of 82,000 years. The Aterian is one of the oldest examples of regional technological diversification, evidencing significant differentiation to older stone tool industries in the area, frequently described as Mousterian. The appropriateness of the term Mousterian is contested in a North African context, however.
{ "түрі": "ExternalData", "қызмет": "бет", "тақырыбы": "ROCEEH/Aterian. map" }
{
"type": "ExternalData",
"service": "page",
"title": "ROCEEH/Aterian. map"
}
The Aterian is a Middle Stone Age (or Middle Palaeolithic) stone tool industry centered in North Africa, from Mauritania to Egypt, but also possibly found in Oman and the Thar Desert. However, most of the early dates cluster around the beginning of the Last Interglacial, around 150,000 to 130,000 years ago, when the environment of North Africa began to ameliorate. The Aterian disappeared around 20,000 years ago. The Aterian is primarily distinguished through the presence of tanged or pedunculated tools, and is named after the type site of Bir el Ater, south of Tébessa. Bifacially worked, leaf shaped tools are also a common artefact type in Aterian assemblages, and so are racloirs and Levallois flakes and cores. Items of personal adornment (pierced and ochred Nassarius shell beads) are known from at least one Aterian site, with an age of 82,000 years. The Aterian is one of the oldest examples of regional technological diversification, evidencing significant differentiation to older stone tool industries in the area, frequently described as Mousterian. The appropriateness of the term Mousterian is contested in a North African context, however.
Атериан – Мавританиядан Мысырға дейін Солтүстік Африкада, сондай-ақ Оман мен Тар шөлінде кездесетін Орта тас дәуірі (немесе Орта палеолит) тас құралдар өнеркәсібі. Дегенмен, ең ерте мерзімдер соңғы мұз аралық кезеңнің басына, шамамен 150 000 – 130 000 жыл бұрынға шоғырланған, осы кезде Солтүстік Африканың ортасы жақсара бастады. Атериан шамамен 20 000 жыл бұрын жойылды. Атериан негізінен сапталған немесе табанды құралдардың болуымен ерекшеленеді және Тебессадан оңтүстікке қарай орналасқан Бир эль Атер типтік орнының атымен аталған. Екі жақты өңделген, жапырақ тәрізді құралдар да Атериан жиынтығында жиі кездесетін артефакттар, сонымен қатар раклорлар және Леваллуа техникасымен жасалған ұсақ-түйектер мен ядролар да бар. Жеке әшекей бұйымдары (тесілген және қызыл боялған Нассариус қабықтары) кем дегенде бір Атериан орнынан белгілі, оның жасы 82 000 жыл. Атериан – аймақтық технологиялық әртараптандырудың ең ерте мысалдарының бірі, бұл аймақтағы бұрынғы тас құралдар өнеркәсібінен айтарлықтай ерекшеленеді, олар көбінесе Мустер деп аталады. Алайда, Солтүстік Африка контекстінде Мустер терминінің қолданылуы күмәнді.
{
"type": "ExternalData",
"service": "page",
"title": "ROCEEH/Aterian. map"
}
The Aterian is a Middle Stone Age (or Middle Palaeolithic) stone tool industry centered in North Africa, from Mauritania to Egypt, but also possibly found in Oman and the Thar Desert. However, most of the early dates cluster around the beginning of the Last Interglacial, around 150,000 to 130,000 years ago, when the environment of North Africa began to ameliorate. The Aterian disappeared around 20,000 years ago. The Aterian is primarily distinguished through the presence of tanged or pedunculated tools, and is named after the type site of Bir el Ater, south of Tébessa. Bifacially worked, leaf shaped tools are also a common artefact type in Aterian assemblages, and so are racloirs and Levallois flakes and cores. Items of personal adornment (pierced and ochred Nassarius shell beads) are known from at least one Aterian site, with an age of 82,000 years. The Aterian is one of the oldest examples of regional technological diversification, evidencing significant differentiation to older stone tool industries in the area, frequently described as Mousterian. The appropriateness of the term Mousterian is contested in a North African context, however.
Шығу тегі
Флеминг және басқалар. (2013) былай деп мәлімдеді:
Бірақ Ссерри (2012) сондай-ақ (Атериялық) халықтар түпкілікті түрде Сахара аймағынан шыққан деп санайды, немесе біз ұсынғандай, олар Сахель және Чад көлі арқылы, сондай-ақ Сахараның (мұз аралық) ылғалды жерлерінен Эфиопиядан тараған.
Сипаттама
Атериан мәдениетінің технологиялық ерекшеліктері туралы пікірлер шамамен бір ғасырдан бері талқыланып келеді, Леваллуа әдісі Орта тас дәуірінде Солтүстік Африканың барлық аймақтарында кеңінен таралған, ал сырғанақтар мен тісті құралдар мұнда жиі кездеседі. Екі жақты жапырақ тәрізді құралдар зор таксономиялық санатты құрайды, ал олардың пішіні мен мөлшері, әсіресе сапталған құралдармен байланысты жапырақтардың пішіні мен мөлшері өте әртүрлі. Соңғы кезде Солтүстік Африкадағы тас құралдары жиынтығын, оның ішінде Атериан жиынтықтарын зерттеу, Солтүстік Африканың Орта тас дәуіріндегі тас құралдары индустриясының дәстүрлі түсінігінің дұрыс еместігін көрсетті. «Атериан» термині Солтүстік Африкадан табылған, сапталған құралдары бар Орта тас дәуірі жиынтықтарын анықтаса да, «Атериан индустриясы» ұғымы, сол дәуірдегі сапталған құралдар жиынтықтары мен басқа Атериан емес Солтүстік Африка жиынтықтары арасындағы басқа ұқсастықтарды жасырады. Мысалы, екі жақты жапырақ тәрізді нүктелер Солтүстік Африканың барлық аймақтарында кездеседі, тіпті сапталған құралдары жоқ жиынтықтарда да, ал Леваллуа жаңқалары мен ядролары кеңінен таралған. Салыстырмалы зерттеулердің нәтижелері, жекелеген индустрияларды емес, соңғы мұз аралық кезеңде Солтүстік Африканың географиялық қашықтық пен «Жасыл Сахараның» палеогидрологиясымен байланысты ұқсастықтары мен айырмашылықтары бар, өзара байланысты технологиялар желісінен тұратындығын көрсетеді. Оман мен Тар шөліндегі Орта палеолиттің қазбаларында да Атериан лит құралдарына ұқсас құралдар табылған. Бұбалин жартас суреттерінің көп бөлігі Тассилидің солтүстік аймағында, Уади-Джератта сақталған. Аймақтағы Леваллуа құралдары, Бұбалин жартас суреттерін Атериандар жасаған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Еуропаның Вюрм мұз басу кезеңімен бір уақытта болған Сахара Африкасының гипер-құрғақшылық оқиғасының нәтижесінде, Атериан аңшы-жинаушылары тропикалық Африка мен Африканың жағалау аймақтарына көшіп кеткен болуы мүмкін.
Қатысқан мінез-құлық
Атериан Мароккодағы бірнеше жерде ертедегі Homo sapiens-ке байланысты. Әрі қарайғы зерттеулер Джебель Ирхуд үлгілерінің кейбір жағынан оларға ұқсас екенін көрсетті, бірақ Джебель Ирхуд үлгілерінің үздіксіз суперорбиталды доғасы бар, ал Атериан және Иберомавразия үлгілерінің үздіксіз суперорбиталды доғасы немесе кейбір жағдайларда мүлдем жоқ. Осыдан Джебель Ирхуд үлгілері архаикалық Homo sapiens-ті, ал Атериан және Иберомавразия үлгілері анатомиялық жаңарған Homo sapiens-ті көрсетеді деген қорытынды жасалды. "Атериан" қазбалары Леванттағы Схул және Кафзехтен табылған Африкадан шыққан жаңарған адамдармен морфологиялық ұқсастықтарды көрсетеді және олармен шамамен бір уақытта болды. Тас құралдардың ерекше және күрделі технологиясын жасаудан басқа, Солтүстік Африканың ертедегі халқы символдық мәдениетпен айналысқан сияқты, бұл жеке әшекейлердің Африкадағы ең ерте мысалдарының бірі. Атерианның өзгеруі мен таралуын зерттеулер байланысты топтардың бөлінген топтарда өмір сүргенін, мүмкін өмірінің көп бөлігін оқшауланған күйде өткізгенін және әлеуметтік байланыстарды нығайту үшін белгілі бір уақытта жиналғандығын көрсетті. Осыған байланысты фауналық зерттеулер Атериан жасаған адамдар жағалау ресурстарын пайдаланған және аң аулаумен айналысқан деген тұжырымға келді. Нүктелердің кішкентай және жеңіл болуына байланысты, оларды қолмен емес, лақтырған болуы мүмкін. Оқ жебе тастағыш қолданылғанына ешқандай дәлел жоқ, бірақ нүктелер атлатл жебе ұштарына ұқсас сипаттамаларға ие. Атериан халқының ішкі аймақтардағы тұщы су ресурстарын да пайдаланғанын бағалау әлі қиын. Зерттеулер бекітудің кең таралғанын көрсетіп, қатты құрғақшылықпен сипатталатын маусымдық ортаға бейімделуді сақтау үшін жасалған болуы мүмкін. 2012 жылы Дар-эс-Солтан I үңгірінен 90 000 жыл бұрын жасалған сүйек пышақ табылды, ол ірі қара малдың қабырғасынан жасалған.