Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саяси және теологиялық өзгерістер
Political and theological changes
Константин ауысуы терминін кейбір ежелгі теологтар мен тарихшылар 4 ғасырда император Константин Ұлы басшылығымен болған саяси және теологиялық өзгерістерді сипаттау үшін пайдаланады. Родни Клэпп бұл ауысу 200 жылы басталды деп санайды. Бұл терминді меннонит теологы Джон Х. Йодер танымал етті. Оның пікірінше, бұл өзгеріс тек қуғын-сүргіннен құтылу ғана емес, мемлекет пен шіркеу арасындағы одаққа, нәтижесінде біршама цезаропапизмге әкелді. Константин ауысуы болды деген мәлімдеме даулы; Питер Лейтхарт 4 ғасырда "қысқа, түсініксіз "Константин сәті" болғанын, бірақ "тұрақты, эпохалық" Константин ауысуы болмағанын айтады.
Constantinian shift is used by some theologians and historians of antiquity to describe the political and theological changes that took place during the 4th century under the leadership of Emperor Constantine the Great. Rodney Clapp claims that the shift or change started in the year 200. The term was popularized by the Mennonite theologian John H. Yoder. He claims that the change was not just freedom from persecution but an alliance between the State and the Church that led to a kind of Caesaropapism. The claim that there ever was a Constantinian shift has been disputed; Peter Leithart argues that there was a "brief, ambiguous 'Constantinian moment' in the fourth century", but that there was "no permanent, epochal 'Constantinian shift.
Өзгеріс
Константин Ұлы (306–337 жылдары билік құрған) 312 жылы Милвий көпіріндегі шайқаста жеңіске жеткеннен кейін христиан дінін өзінің сенім жүйесі ретінде қабылдады. Келесі жылы, 313 жылы, ол шығыс әріптесі Лициниймен бірге Милан жарлығын шығарды. Бұл жарлық Рим империясындағы басқа діндермен қатар христиан дінін де заңдастырды. 325 жылы Никея соборының бірінші отырысы Константиннің қолдауымен бекітілген ортодоксияға сәйкес христиан дінінің нығаюын көрсетті. Бұл қабылданған анықтамадан тыс христиандық топтарды заңсыз етпесе де, келіспейтін ариандық епископтар бастапқыда жер аударылды. Бірақ Константин 336 жылы ересиарх қайтыс болғанға дейін Арийді қызметіне қайта орналастырып, 335–337 жылдары Александриялық Афанасийді жер аударып жіберді. 380 жылы император Феодосий I христиан дінін Рим империясының ресми діні деп жариялады (Рим империясының мемлекеттік шіркеуіне қараңыз). 392 жылы Феодосий барлық түркі діндік культтарды тыйым салатын заң шығарды. Бірақ 4-ғасырда шіркеу мен мемлекет арасында нақты бірлік болған жоқ: ариандық даудың барысында ариандық немесе жартылай ариандық императорлар Афанасий (335, 339, 356, 362, 365), Пуатьелік Хилари (356) және Ниссалық Григорий (374) сияқты Тринитариандық жетекші епископтарды жер аударып жіберді; сондай-ақ Аэтий (шамамен 350 ж.) сияқты жетекші ариандық және аномеандық теологтар да жер аударылды. Ғасырдың соңына қарай Милан епископы Амвросий күшті император Феодосий I (379–395 жылдары билік құрған) Салоникадағы қырғыннан (390 жыл) кейін бірнеше ай бойы тәубе етіп, оны қайтадан Евхаристияға қабылдады. Екінші жағынан, бірнеше жыл өткен соң, Константинополь епископы ретінде патша сарайындағы артықшылықтарды сынаған Хризостом ақырында қуылды (403) және жер аударылған жеріне бара жатып қайтыс болды (407).
Constantine the Great (reigned 306–337) adopted Christianity as his system of belief after his victory at the Battle of Milvian Bridge in 312. The following year, 313, he issued the Edict of Milan with his eastern colleague, Licinius. The edict legalised Christianity alongside other religions in the Roman Empire. In 325 the First Council of Nicaea signalled consolidation of Christianity under an orthodoxy endorsed by Constantine. While this did not make other Christian groups outside the adopted definition illegal, dissenting Arian bishops were initially exiled. But Constantine reinstated Arius just before the heresiarch died in 336 and exiled the Orthodox Athanasius of Alexandria from 335 to 337. In 380 Emperor Theodosius I made Christianity the Roman Empire's official religion (see State church of the Roman Empire). In 392 Theodosius passed legislation prohibiting all pagan cultic worship. During the 4th century, however, there was no real unity between church and state: in the course of the Arian controversy, Arian or semi Arian emperors exiled leading Trinitarian bishops, such as Athanasius (335, 339, 356, 362, 365), Hilary of Poitiers (356), and Gregory of Nyssa (374); just as leading Arian and Anomoean theologians such as Aëtius (fl. 350) also suffered exile. Towards the end of the century, Bishop Ambrose of Milan made the powerful Emperor Theodosius I (reigned 379–395) do penance for several months after the massacre of Thessalonica (390) before admitting him again to the Eucharist. On the other hand, only a few years later, Chrysostom, who as bishop of Constantinople criticized the excesses of the royal court, was eventually banished (403) and died (407) while traveling to his place of exile.
Теологиялық мәндері
Мемлекеттік христиандықты сынаушылар Константиннің билікке көтерілуін цезаропапизмнің бастауы деп санайды: осы сынға сәйкес, Рим мемлекетінің ресми христиандығы дүниелік саяси биліктің болуын, жүзеге асырылуын және кеңеюін діни және метафизикалық тұрғыдан негіздеуге айналып, Рим мен оның христиан әлеміндегі ізбасарлары үшін дүниелік христиан империясын құруға мүмкіндік берді. Христиан анархистері де осыған ұқсас сын айтады, олар Константин өзгерісі дінді билеуші элитаның билігін сақтау және зорлық-зомбылықты ақтау құралына айналдырып, Ұлы тайып кетуге себеп болды деп мәлімдейді. Алғашында діни мәселелерде зорлық-зомбылықты қабылдамаған Гиппоның Августині кейіннен донатистер сияқты өзге ойлыларды еретик деп санап, оларға қарсы теологиялық тұрғыдан зорлық-зомбылықты ақтады. Афанасий болса, болашақ христиандардың барлығын құртатын ерестерді жою үшін зорлық-зомбылықтың қажеттігіне сенді. Ол ариандық сенімді жою үшін кез келген құралдың қолданылуы керек деп есептеді. 385 жылы Испаниядағы епископ Присциллиан ересі үшін өлім жазасына кесілген алғашқы христиан болды, бірақ шіркеудің ең беделді басшылары бұл үкіммен келіспеді. Константин өзгерісін сынаған теологтар оны христиан шіркеуінің мүшелігі адамның ішкі шешімдері мен сезімдерін көрсететіндей болмай, азаматтыққа қатысты әлеуметтік ұғыммен байланыстырылған сәт деп қарастырады. Американдық теолог Стэнли Хауэрвас бұл өзгерістің қазіргі американдық христиандық көзқарасының негізін құрайтынын, оның патриотизммен және азаматтық дінмен тығыз байланысты екенін атап көрсетті.
Critics of state aligned Christianity often point to the ascension of Constantine as the beginning of Caesaropapism: according to this critique, the official Christianity of the Roman state rapidly became a religious and metaphysical justification for the existence, exercise, and expansion of worldly political power, ultimately facilitating earthly Christian empire both for Rome and its successors across Christendom. Similar criticisms are levied by Christian anarchists, who claim that the Constantinian shift triggered the Great Apostasy by transforming the religion into a means for preserving the ruling elite's power and justifying violence. Augustine of Hippo, who originally had rejected violence in religious matters, later justified it theologically against those he considered heretics, such as the Donatists, who themselves violently harassed their opponents. Before him, Athanasius believed that violence was justified in weeding out heresies that could damn all future Christians. He felt that any means was justified in repressing Arian belief. In 385, Priscillian, a bishop in Spain, was the first Christian to be executed for heresy, though the most prominent church leaders rejected this verdict. Theologians critical of the Constantinian shift also see it as the point at which membership in the Christian church became associated with a social concept of citizenship, rather than reflecting one's internal decisions and feelings. American theologian Stanley Hauerwas notes the shift as forming part of the foundation for the contemporary American conception of Christianity, one that is closely associated with patriotism and civil religion.