Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ойын алаңының сыртқы шекарасы
Outer perimeter of the playing field
Крикетте, шекара – ойын алаңының периметрі. Бұл термин сонымен қатар, доптың осы шекараға немесе одан әрі ұрылып, командаға әдетте төрт немесе алты ұпай әкелетін соққыны да білдіреді. Қысқасы, егер доп соққышымен ұрылып, шекарадан өтіп кетсе немесе секіріп өтетін болса (немесе оған тисе), ол "төрттік" деп аталады және төрт ұпай әкеледі. Ал егер доп шекарадан жерге тиместен бұрын ұшып өтетін болса (немесе оған тисе), ол "алтылық" деп аталады және алты ұпай әкеледі. Кез келген жағдайды қамтитын ережелер бар, соның ішінде алаңдағы ойыншы шекара сыртында әуеде болғанда, допты қолымен немесе дененің басқа бөлігімен ұстағанда немесе соққанда қолданылатын ережелер де бар.
In cricket, the boundary is the perimeter of a playing field. It is also the term given to a scoring shot where the ball is hit to, or beyond, that perimeter, which generally earns four or six runs for the batting team. Briefly, if the ball is struck by the batter and rolls or bounces over the boundary (or just touches it) it is known as a "four", and scores four runs, whereas if it flies over (or touches) the boundary, without touching the ground before that, it is called a "six", and scores six runs. There are rules covering every possible situation, including the fairly common one when a fielder is in the air beyond the boundary when he or she catches or strikes the ball with his or her hand or another part of the body.
Өріс шеті
Шекара – ойын алаңының шеті немесе алаңның шетін белгілейтін физикалық нысан (көбінесе арқан). Төмен деңгейдегі матчтарда кейде пластик конустар немесе тулар қолданылады. 2000 жылдардың басынан бері кәсіби матчтардағы шекаралар көбінесе серпімді жастықтардан тұрады, оларға демешілердің логотиптері бекітіліп, арқанмен байланыстырылады. Егер ойын барысында олардың бірі кездейсоқ түрде орыннан жылса (мысалы, допты тоқтатуға тырысқан ойыншы арқанға сыға қалып, жылдырса), шекара сол нысанның алғашқы орналасқан жерінде сақталатыны есептеледі. Шекара, ерлер халықаралық крикетінде алаң ортасынан кемінде 195 фут (59 м), ал әйелдер халықаралық крикетінде алаң ортасынан кемінде 180 фут (55 м) қашықтықта орналасады. Крикет добы шекара ішінде болса, ол ойында болады. Егер доп шекараға тисе, шекара сыртында жерге түскен жағдайда немесе шекараға тиіп тұрған немесе одан сыртта тұрған ойыншыға тисе, ол өлі болып саналады және соққы соққан команда әдетте шекарадан тысқары ұрған доп үшін төрт немесе алты ұпай алады. Осы ережеге байланысты, шекараға жақын тұрған және допты ұстауға тырысатын ойыншылар, жүгіріп немесе секіріп бару кезінде допты тікелей ұстаудың орнына алаңға қайырып жібереді, себебі олардың инерциясы допты ұстап тұрып, арқаннан тысқары шығуына мүмкіндік береді. Содан кейін олар алаңға оралып, допты алып, оны лақтырушыға қайтарады. 2010 жылы заңға енгізілген өзгеріс бойынша, ойыншы шекарадан секіріп, әуеде жүріп допты алаңға қайтаруға құқығы жоқ.
The boundary is the edge of the playing field, or the physical object (often a rope) marking the edge of the field. In low level matches, a series of plastic cones or flags are sometimes used. Since the early 2000s, the boundaries at professional matches are often a series of padded cushions carrying sponsors' logos strung along a rope. If one of these is accidentally moved during play (such as by a fielder sliding into the rope in an attempt to stop the ball) the boundary is considered to remain at the point where that object first stood. The boundary is at least 195 feet (59 m) from the centre of the field in men's international cricket, and at least 180 feet (55 m) from the centre of the field in women's international cricket. When the cricket ball is inside the boundary, it is live. When the ball is touching the boundary, grounded beyond the boundary, or being touched by a fielder who is himself either touching the boundary or grounded beyond it, it is dead and the batting side usually scores four or six runs for hitting the ball over the boundary. Because of this rule, fielders near the boundary attempting to intercept the ball while running or diving often flick the ball back in to the field of play rather than pick it up directly, because their momentum could carry them beyond the rope while holding the ball. They then return to the field to pick the ball up and throw it back to the bowler. A law change in 2010 declared that a fielder could not jump from behind the boundary and, while airborne, parry the ball back on to the field.
Ұпай жинаған ұпайлар
Шекара – бір допта төрт немесе алты ұпай жинау, доп алаңнан шығып, алғашқы секірісі ойын алаңының ішінде (төрт ұпай жағдайында) немесе сыртында (алты ұпай жағдайында) жасалуы; осы оқиғалар сәйкесінше төрттік немесе алтылық деп аталады. Кейде «шекара» термині «төрт» сөзінің синонимі ретінде дұрыс емес қолданылады. Мысалы, кейде комментаторлар: «Иннингте жеті шекара және үш алтылық болды» дейді. Дұрыс терминология: «Иннингте он шекара болды, оның жетісі төрттік, ал үшеуі алтылық болды». Бұл жағдайда ұпайлар ойыншының және оның командасының есебіне автоматты түрде қосылады, ал доп өлі болып жарияланады. Егер доп биетке немесе оны ұстап тұрған қолға тимесе, төрт ұпай қосымша ұпай ретінде саналады; алты ұпай тіпті доп шекарадан өтіп кетсе де, қосымша ұпай ретінде саналмайды, мұндай жағдай өте сирек кездеседі. Ойыншылар доп алаң шегіне жеткенге дейін жүгіріп жинаған ұпайлар есептелмейді, егер олар шекарадан алынған ұпайлардан көп болмаса, онда шекарадан алынған ұпайлар есептен шығарылады. Жақсы, күшті соққыдан төрттік немесе алтылық жинағанда, ойыншы боулерге қатысты шеберлігін көрсетеді және көрермендердің ықыласымен қарсы алады. Ойыншының ниетінен ауытқып кеткен немесе жиекпен соғылған төрттіктер боулер үшін жаман сәттің белгісі саналады. Ойыншы өзіне келген сайын және иннинг барысында сенімділік артқан сайын, шекараларда жинаған ұпайларының үлесі көбінесе артады. Әдетте, бірінші сыныпты матчта 50-ден 150-ге дейін төрттік шекаралар кездеседі. Алтылықтар сирек болады, көбінесе матч барысында 10-нан аз (кейде мүлдем жоқ) алтылық тіркеледі. Ережелер бойынша, капитанға матч алдындағы келісім арқылы шекара мүмкіндіктерін (шекара арқылы жиналған ұпайлардың саны) өзгертуге рұқсат етіледі.
A boundary is the scoring of four or six runs from a single delivery, with the ball having left the field, and its first bounce having occurred either entirely within the playing field (in the case of four runs) or not (six runs); these events are known as a four or a six respectively. Occasionally there is an erroneous use of the term boundary as a synonym for a "four". For example, sometimes commentators say such as "There were seven boundaries and three sixes in the innings." The correct terminology would be "There were ten boundaries in the innings of which seven were fours and three were sixes." When this happens the runs are automatically added to the batsman's and his team's score and the ball becomes dead. If the ball did not touch the bat or a hand holding the bat, four runs are scored as the relevant type of extra instead; six runs cannot be scored as extras, even if the ball clears the boundary, which is in any case extremely unlikely. Any runs the batsmen completed by running before the ball reached the edge of the field do not count, unless they are greater than the number of runs that would be scored by the boundary, in which case it is the runs from the boundary that are discounted. The scoring of a four or six by a good aggressive shot displays a certain amount of mastery by the batsman over the bowler, and is usually greeted by applause from the spectators. Fours resulting from an edged stroke, or from a shot that did not come off as the batsman intended, are considered bad luck to the bowler. As a batsman plays himself in and becomes more confident as his innings progresses, the proportion of his runs scored in boundaries often rises. An average first class match usually sees between 50 and 150 boundary fours. Sixes are less common, and usually fewer than 10 (and sometimes none) will be scored in the course of a match. The Laws allow for captains to change the boundary allowances (number of runs scored through either type of boundary) through a pre match agreement.
Төрт рет
Егер доп алаң шегіне тимей тұрып, жерге секіріп немесе домалап жүрсе, төрт ұпай саналады. Егер доп алаң шегінен өтіп кетпесе, онда ол шектен тыс жердегі жерге тиюі керек. Мысалы, егер бэтсмен допты соғып, ол шекараға жеткенге дейін секіріп, содан кейін ұшып өтіп кетсе, алаң қорғаушысы допты ойын алаңына қайтара алады, егер алаң қорғаушының денесінің кез келген бөлігі шекара сыртындағы жерге тимесе. Егер алаң қорғаушы допты жинап алып, оны лақтырса, ал екінші алаң қорғаушылар доп шекараға жеткенше оны ұстай алмайтын болса, төрт ұпай қосылады. Бұл жағдайда, допты соққан бэтсмен сол уақытқа дейін жинаған ұпайларына қосымша төрт ұпай алады, және бұл шекара ретінде есептеледі. Егер доп бэтсменнің қолынан немесе бэтсмен ұстаған қолынан шықпаса, онда бұл ұпайлар "қосымша" ұпайлар ретінде есептеледі және команданың жалпы есебіне қосылады, бірақ ешқандай бэтсменнің жеке есебіне жатпайды. Допты аутфилдке соғып, викеттер арасында жүгіру арқылы да төрт (немесе одан көп) ұпай жинауға болады. Осылай жиналған төрт ұпай "толық төрт ұпай" деп аталады және шекара ретінде есептелмейді.
Four runs are scored if the ball bounces, or rolls along the ground, before touching or going over the edge of the field. If it does not touch the edge of the field, it must touch the ground beyond it. For example, if a batsman hits the ball and it bounces before the boundary and carries over the boundary in flight, a fielder can still bring the ball back into the field of play as long as any part of the fielder's body does not touch the ground outside of the boundary. Four runs are scored as overthrows if a fielder gathers the ball and then throws it so that no other fielder can gather it before it reaches the boundary. In this case, the batsman who hit the ball scores however many runs the batsmen had run up to that time, plus four additional runs, and it is counted as a boundary. If the ball has not come off the bat or hand holding the bat, then the runs are classified as 'extras' and are added to the team's score but not to the score of any individual batsman. Four runs (or more) can also be scored by hitting the ball into the outfield and running between the wickets. Four runs scored in this way is referred to as an "all run four" and is not counted as a boundary.
Алты рет
Егер доп әуеде шекарадан өтіп, содан кейін шекараға немесе одан тыс жерге тисе, алты ұпай саналады. 1910 жылға дейін алты ұпай тек алаңнан сыртқа ұшқан соққылар үшін ғана берілетін, ал Австралияда шекараны асып кеткені үшін бес ұпай берілу қалыпты болған.
Six runs are scored if the ball does not bounce before passing over the boundary in the air, and then touches the boundary or the ground beyond it. Prior to 1910, six runs were only awarded for hits out of the ground, with custom in Australia to award five runs for clearing the boundary.
Алтыншы
Тест матчындағы ең көп алтылық соққан рекорд 12, бұл рекордты пакистандық көпсалылы ойыншы Васим Акрам 1996 жылғы қазан айында Шейхупурада Зимбабвеға қарсы өткен ойында 257 ұпай жинап, соққан. Бір күндік халықаралық матчта ең көп алтылық соққан рекордты Ион Морган 2019 жылғы 18 маусымда Олд Траффордта Ауғанстанға қарсы өткен ойында 71 доптан 148 ұпай жинап, 17 алтылық соғып иеленеді. Бен Стокс қазіргі уақытта 124 алтылық соғып, тест карьерасындағы ең көп алтылық соққан рекордты ұстап тұр. Шахид Африди бір күндік матчта ең көп алтылық соққан рекордты (398 матчта 369 иннингте 351 алтылық) иеленеді. Ең ұзақ алтылық соққан ресми рекордтар мұндай қашықтықты дәл өлшеу қиындықтарына байланысты жоқ. Алайда, Австралиялық Брет Лидің 2005 жылы Габбадағы тест матчында Вест-Индияға қарсы 130-135 метрге алтылық соққандығы туралы мәліметтер бар, бірақ ол кейін тыйым салынған көміртек талшығымен күшейтілген ұпай соғу таяғын қолданған. Бір күндік халықаралық матчта ең көп алтылық соққан рекорд – 46, бұл рекорд 2019 жылғы 27 ақпанда Вест-Индия мен Англия арасындағы матчта тіркелді. Twenty20 халықаралық матчтарындағы осыған тең рекорд Centurion Park-та орнатылды, 2023 жылғы 26 наурызда Оңтүстік Африка мен Вест-Индия арасындағы матчта 35 алтылық соғылды. 2012 жылы Дахада Бангладешке қарсы өткен бірінші тест матчында Вест-Индияның крикетшісі Крис Гейл тест матчындағы бірінші доптан алтылық соғып, бірінші ойыншы болды.
The record for most sixes in a Test match innings is 12, which was achieved by Pakistani all rounder Wasim Akram during an innings of 257 not out against Zimbabwe in October 1996 at Sheikhupura. The One Day International record for most sixes hit in an innings is held by Eoin Morgan, who hit 17 sixes against Afghanistan at Old Trafford on 18 June 2019 in his innings of 148 off 71 balls. Ben Stokes currently holds the record for most sixes in a Test career with 124. Shahid Afridi holds the record for most sixes in an ODI career (351 in 398 matches, 369 innings, on his retirement). Official records for the longest six do not exist due to the difficulties of accurately measuring such distances, there is some evidence to show Australia’s Brett Lee struck a six 130 135 meters against West Indies in a Test match at Gabba in 2005, although he used a carbon fibre reinforced bat which was later banned. The record for most sixes in a One Day International is 46, which was achieved in a match between West Indies and England at St George's on 27 February 2019. The equivalent record in Twenty20 Internationals was set at Centurion Park, 35 sixes were hit during a match between South Africa and West Indies on 26 March 2023. In 2012, during the First Test against Bangladesh in Dhaka, West Indies cricketer Chris Gayle became the first player to hit a six off the first ball in a Test cricket match.