Кіріспе

Берік, көбінесе ағартылмаған, қарапайым тоқымадан жасалған мақта мата; бастапқыда зығырдан жасалған.

Оснабург – бұл жалпы мағынада, дөңгелек тоқыма матаға берілетін атау. Сонымен қатар, бұл термин тарихи матаға да қатысты, ол бастапқыда зығырдан, сондай-ақ, шұжықтан немесе ютадан тоқылған, ал зығыр немесе шұжық тікелей жіптері аралас немесе юта жіптерімен тоқылған.

Тарихи Оснабург

Оснабург матасы алғаш рет ағылшын тілді елдерге неміс қаласы Оснабрюктен әкелінген болуы мүмкін, содан оның аты осы қаладан шыққан. Шотланд тоқымашылары 1730-жылдардың соңында жалпы мақта немесе сүйек талшығынан жасалған зығыр матасын шығарды, ол Шотландияның шығыс-орталық аймағында тез арада ең маңызды сортқа айналды. Сату көлемі 1747 жылы 0,5 миллион ярдан 1758 жылы 2,2 миллион ярға дейін төрт есе өсті. Ол негізінен Англияға, Нидерландыға және Британияның Америкадағы колонияларына экспортталды. Атлантикалық плантациялық жүйеде, құлдыққа соңғы нүкте қойылғанға дейін, оснабург құлдардың киімдері үшін ең көп қолданылатын мата болды. Ол бүкіл әлемде тұрмыстық және үй шаруашылығына кеңінен қолданылды, ал одан да жіңішке сорттары жабын ретінде пайдаланылды. Матаның бір дюймында 20-36 жіп және 10-15 тігу болды. Жосия А. Грегг 1844 жылы жариялаған «Прерия саудасы» кітабында «оснабург парақшалары» жүк жабу материалдары ретінде айтылады. Капитан Рэндольф Б. Марси 1859 жылғы «Прерия саяхатшысы» кітабында қоныс аударушылардың жазықтарды кесіп өтетін әрбір арбасын «ішін күн мен ауа райынан қорғау үшін қос оснабург қаптарымен жабдықтауды» ұсынады. Бұл қолданыс Гвен Бристоудың «Юбилей жолы» романында да еске алынады: 10-тарауда ол «osnabrig» деп жазылған. J.J. Абрамс пен Даг Дорсттың «S» романында теңізшінің «мойнынан тізеге дейін теңізшінің оснабург киімімен киінген» күйі сипатталған. Лоренс Хиллдің «Негрлер кітабы» романында құлдарға оснабург матасынан жасалған киімдер берілгені туралы айтылады. Та-Нехиси Коутстың «Су бишісі» романында басты кейіпкер, Хи есімді құл, оснабург киімдерін киеді.

Қазіргі Оснабург

Бүгінде "osnaburg" деп сатылатын мата көбінесе өңделмеген, біршама қатаң мақталы кездеме. Қазіргі стандарттар бойынша оның құрылысы дөңгелек болғанымен, ол тарихи osnaburg-ке қарағанда әлдеқайда жұмсақ және нәзік. Чилиде "osnaburgo" деген испан сөзі әлі де жиі қолданылады, ол қалың тоқылған мақта немесе зығыр матасын білдіреді.