Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Марксистік экономикадағы ұғым, машиналық оқытудағы қанау деңгейі
Concept in Marxian economics
exploitation rate in machine learning
Марксистік экономикада қанау деңгейі – атқарылған еңбектің төленбеген жалпы сомасының (артық құнның) төленген жалақының жалпы сомасына (еңбек күшінің құнына) қатынасы. Қанау деңгейі көбінесе артық құн деңгейі деп те аталады.
In Marxian economics, the rate of exploitation is the ratio of the total amount of unpaid labor done (surplus value) to the total amount of wages paid (the value of labour power). The rate of exploitation is often also called the rate of surplus value.
Екі мөлшерлеменің айырмашылығы
Маркс артық құн мөлшері мен қанау мөлшерін міндетті түрде бірдей деп санамаған, өйткені іске асырылған артық құн мен өндірілген артық құн арасында айырмашылық болуы мүмкін. Осылайша, кәсіпорындағы жұмыскерлер атқарған артық еңбектің көлемі өнімді сатудан түскен пайда түрінде нақты іске асырылған артық құннан жоғары немесе төмен болуы мүмкін. Бұл, егер жалпы пайда көлемі жалақы төлемдерімен салыстырылып, артық құн мөлшері есептелсе, онда еңбектің нақты қанау мөлшерін жоғары немесе төмен көрсетуі мүмкін дегенді білдіреді. Бұл күрделі мәселе болғанымен, кәсіподақтардың жалақы келісімдерінде маңызды рөл атқарған жағдайлар болды. Мысалы, жұмысшылар өте көп еңбек етсе де, кәсіпорын зиянға ұшырауы мүмкін. Тағы бір мысал, жұмысшылар өнімдерінің сатушылар нарығында жоғары бағамен тез сатылатынын біліп, еңбек шығындарын азайтуы мүмкін, нәтижесінде пайда еңбекке жұмсалған күштен артық болады. Іске асырылған артық құн мен өндірілген артық құн арасындағы айырмашылық, егер артық құн әлеуметтік топтардың таза табыстары, яғни таза еңбек табысы мен таза мүлік табысы тұрғысынан қарастырылса, одан да айқын болады. Маркс артық құн мөлшерін анықтау үшін бес түрлі формуланы ұсынды (құн туралы көбірек ақпаратқа қараңыз).
Marx did not regard the rate of surplus value and the rate of exploitation as necessarily identical, insofar as there was a divergence between surplus value realised and surplus value produced. Thus, the quantity of surplus labour performed by workers in an enterprise might correspond to a value higher or lower than the surplus value actually realised as profit income upon sales of output. The implication is that if the gross profit volume was related to wage costs to establish the rate of surplus value, this might overstate or understate the real rate of labor exploitation. Although this is a subtle point, it has sometimes played an important role in wage bargaining negotiations by trade unions. For an extreme example, workers might work extremely hard in an enterprise which nevertheless operates at a loss. For another extreme example, workers might work less hard, knowing that their product will sell like hotcakes in a seller's market at sharply inflated prices, yielding profits disproportionate to labour input. The divergence between surplus value realised and surplus value produced becomes even more marked if surplus value is viewed in terms of the net incomes of social classes, i. e. net labor income and net property income. Marx identified five different formulae for the rate of surplus value (see surplus value).