Кіріспе
Перудің оңтүстік-батыс жағалауындағы бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлініс – Ика (ˈika; ). Ика – Перу мемлекетінің департаменті және аймағы. Батысында Тынық мұхиты, солтүстігінде Лима аймағы, шығысында Хуанкавелика және Аякучо аймақтары, оңтүстігінде Арекипа аймағымен шектеседі. Оның орталығы – Ика қаласы.
Ica (ˈika; ) is a department and region of Peru. It borders the Pacific Ocean on the west; the Lima Region on the north; the Huancavelica and Ayacucho regions on the east; and the Arequipa Region on the south. Its capital is the city of Ica.
География
Ика департаментінің ерекше географиясы бар. Бұл Оңтүстік жағалаудың жалғыз аймағы, себебі Анд таулары ішкі аймаққа көтерілгендіктен, жазықтар – теңіз жағалауындағы жазықтар деп аталады. Кейбір геологиялық қатпарлар Паракас түбегінің көп бөлігін құрайтын, теңізге қарай жылжып бара жатқан құм төбелерінің қалыптасуын анықтады. Оңтүстік бөлігіндегі жекелеген құрылымдар Тынық мұхит жағалауындағы темірдің ірі кен орындарына ие Маркона кешенін құрады. Иканың географиялық құрылымы оның екі ірі және бірегей өзен алабының – Паско және Ика өзендерінің геоморфологиясына байланысты. Сонымен қатар, Рио-Гранде деп аталатын су арнасы бар, бірақ оның суы мұхитқа жетпейді. Пальпа, Наска және Ингенио провинцияларында суару және ауыл шаруашылығына бөлінген сулар бар; Рио-Гранде өзенінің төменгі арнасы құрғақ, себебі құм мен шөлейт жерлер оның шектеулі су ресурстарын сіңіріп алады. Икада Ланча Пампасы сияқты кең шөлдер кездеседі. Позо-Санто және Виллакури жазықтары өте ыстық аймақтар. Паракас деп аталатын күшті және тұрақты желдер соғып тұрады, олар үлкен құм дауылдарын көтеріп тұрады.
Тарих
Иканың бай тарихы бар. Алғашқы қоныстанушылар 10 мың жыл бұрын пайда болды, одан кейін Вари, Чинча, Наска, Ика және Паракас мәдениеттері қалыптасты, соңғысы ең маңыздысы болды. Паракас мәдениеті б.з.д. VII ғасырдан б.з.д. II ғасырға дейін дамыды. Олардың ерекшелігі – теңдесі жоқ тоқыма өнері, трепанация жасау және қайтыс болғандарын мумиялау шеберлігі. Наска мәдениеті керісінше, көркем керамикасымен әйгілі, онда түрлі-түсті суреттер мен бейнелер формадан басым түседі, олардың сызықтары мен суреттері де түсіндіруге қиын. Бұл мәдениет б.з.д. II ғасырдан б.з. 7 ғасырына дейін кеңістікке тарады. Олар бізге жер асты суларын, өзендерді және жаңбырды тиімді пайдаланған, гидроинженерлік саласындағы білімдерін көрсеткен керемет суарналарын мұра етіп қалдырды. 15 ғасырда Инка империясы кезінде Пачакути Ика, Наска және Чинча алқабын өзіне қосты. Бірнеше жыл өткен соң, 1563 жылы испандықтар келген кезде, Жеронимо Луис де Кабрера Ика алқабындағы Вальверде де Валле де Ика қаласын құрды. Содан бері бұл аймақ маңызды жүзім және мақта өндіру орталығына айналды. Тәуелсіздік соғысы кезінде генерал Хосе де Сан Мартин Паракаста дебаркация жасап, Пискода штабын орнатып, Перудің тәуелсіздігі үшін күресті бастады.
Саяси бөліну
Аймақ бес провинцияға (lang es, жекеше: provincia) бөлінген, олар 43 ауданнан (distritos, жекеше: distrito) құралған.
Ика қаласы
Ика департаментінің астанасы. Өте заманауи және таза қала, онда перулік көше базарлары, көптеген ескі шіркеулер мен тарихи орындар, заманауи сауда орталықтары, қонақүйлер, кофеханалар, театрлар және қонақ үйлер кездеседі.
Хуакачина
Ика қаласының батыс жағында орналасқан, Ика департаментінің астанасы. Икадағы ең танымал саяхат орындарының бірі – Ла Хуакачина. Шөлдік оазис Ика қаласынан жақын жерде орналасқан. Бұл – керемет құмды шөлдің ортасындағы, емдік қасиеттері бар шағын көл.
Писко
Писко – Ика облысының ең маңызды порты және жағалау провинциясы. Осы провинциядағы ең қызықты орындар – Паракас, Паракас шығанағы және Паракас ұлттық қорығы. Писко ежелгі Испаниялықтарға дейінгі Паракас мәдениетінің отаны, олар өте әдемі тоқыма өнімдерімен танымал.
Паракас
Паракас (Паракас ауданының муниципалитеті) – туристерге қызмет көрсететін шағын қала. Ол Балестас аралдарына және Паракас ұлттық қорығына саяхаттардың бастапқы нүктесі болып табылады. Паракас мүйісімен қорғалған Паракас шығанағы, мұхит толқындарынан қорғап, осы аймақтағы жылы сулардың өмір сүруіне жағдай жасайды, әсіресе оның оңтүстік-батыс жағындағы Паракас ұлттық қорығында. Паракас шығанағының оңтүстік-батыс жағына жақын орналасқан Паракас мұражайы Паракас мәдениеті және оның ерекше түрлері, атап айтқанда Паракас құстары туралы толымды ақпарат ұсынады.
Наска
Ика-Наска мәдениеті Перудің оңтүстік жағалауында шамамен б.з.д. 200 жылдан 600 жылға дейін гүлденді. Бұл аймақ өте құрғақ. Наскалар жерді өңдеуге мүмкіндік беретін, жер асты каналдарын қоса алғанда, кең көлемді суару жүйелерін құрды. Наска халқы жануарлар мен мифологиялық жандардың суреттері бейнеленген тоқыма және керамика бұйымдарымен танымал. Алайда, олар Наска сызықтары деп аталатын ерекше туындылар жиынтығымен әлдеқайда белгілі, олар Атакама шөлінде, Наска ауданындағы геоглифтер және геометриялық сызықтардан жасалған. Үлкен, тасты жазықта Наскалар тастарды жойып, астыңғы ақшыл топырақты ашып, алып суреттер салды. Суреттерде әртүрлі өсімдіктер мен жануарлар, соның ішінде адамдар, маймыл, құстар және басқа да жаратылыстар, сондай-ақ сызықтар мен геометриялық пішіндер бейнеленген. Дегенмен, бұл суреттер соншалықты үлкен болғандықтан, оларды тек қана аспаннан көруге болады. Ғалымдар Наска халқы осы суреттерді өздерінің құдайларына арнап салған деп санайды. Наска сызықтары орналасқан аймақ Пампа Колорада (қызыл жазық) деп аталады.
Кашиша
Икаға жақын орналасқан шағын ауыл Качиче өзінің әйел-құдалар тарихымен мәшһүр. Качичтің алғашқы әйел-құдасы Дона Джулия "ақ сиқыр" жасап, ауыл тұрғындарын емдеп, оларға көмектескені белгілі. Қалаға кіре берісте бір хуаранго ағашынан жасалған мүсін алғашқы "бружа де Качиче" (Качиче әйел-құдасы) бейнесін көрсетеді.
Туризм
Ика шарап және писко өндірісімен, жыл сайынғы мерекелермен, мұражаймен және тарихи отарлық шіркеулермен маңызды. Климаты көбінесе күннөлді және құрғақ, себебі ол жағалаудағы тұман мен былдырдан биік орналасқан.