Кіріспе
Шотландиядағы Фолкирктен Эдинбургке дейінгі канал – Union Canal, толық атауы Эдинбург және Глазго Union Canal, Шотландиядағы Фолкирктен Эдинбургке дейінгі канал. Ол, әсіресе көмір сияқты минералдарды астанаға тасымалдау мақсатында салынған. 1822 жылы ашылған бұл канал бастапқыда табысты болды, бірақ 1842 жылы құрылысы аяқталған Эдинбург және Глазго темір жолы сияқты теміржолдардың салынуы оның көліктік маңызын азайтты. Содан кейін коммерциялық қызметі баяу төмендеп, 1933 жылы тасымалдау үшін жабылды. 1965 жылы ресми түрде жабылды. Historic Scotland каналды, одан өтетін Мидлотиан, Батыс Лотиан және Стирлингшир округтері бойынша үш жеке ескерткіш ретінде тізімге енгізді. Каналдарға қызығушылықтың артуына байланысты, «Миллениум байланысы» жобасы аясында 2001 жылы қайта ашылып, 2002 жылы Фолкирк дөңгелегі арқылы Форт және Клайд каналымен қайта жалғастырылды. Қазіргі таңда ол көңіл көтеру мақсатында кеңінен қолданылуда.
The Union Canal, full name the Edinburgh and Glasgow Union Canal, is a canal in Scotland, running from Falkirk to Edinburgh, constructed to bring minerals, especially coal, to the capital. It was opened in 1822 and was initially successful, but the construction of railways, particularly the Edinburgh and Glasgow Railway, which opened in 1842, diminished its value as a transport medium. It fell into slow commercial decline and was closed to commercial traffic in 1933. It was officially closed in 1965. The canal is listed as three individual scheduled monuments by Historic Scotland according to the three former counties, Midlothian, West Lothian and Stirlingshire, through which it flows. It has benefited from a general revival of interest in canals and, as a result of the Millennium Link, was reopened in 2001 and reconnected to the Forth and Clyde Canal in 2002 by the Falkirk Wheel. It is now in popular use for leisure purposes.
Ұсыныс
Канал Ланаркширдегі кендер мен карьерлерден Эдинбургке минералдар тасымалдау мақсатында салынды. 1817 жылы Эдинбург және Глазго Одағының канал компаниясы құрылысты бастау үшін Парламенттің жеке актісін алды. Жозеф Пристли каналдың мақсатын 1831 жылы жариялаған «Британияның кеме жүзе алатын өзендері, каналдары мен теміржолдары туралы тарихи есеп» кітабында былай сипаттады: Бұл каналдың басты мақсаты Эдинбург пен Глазго қалалары арасында ішкі су жолын құру болды; оның ішінде бірінші қалаға әк, көмір, тас сияқты мол ресурстардың тасымалына жағдай жасау арқасында ерекше пайда келтіру көзделді. Бұл жобаны Томас Тельфорд және Бэрд мырзалар жасаған, оның құны 240 468 фунт стерлинг, 17 шиллинг және 2 пенни деп бағаланған. Оның ішінде 198 650 фунт стерлинг парламентке ұсынылғанға дейін жиналды. Парламенттің алғашқы актісі «Лотиан жолынан, Эдинбург қаласының жанынан басталып, Стирлинг графтығындағы Фолкирк маңындағы Форт және Клайд су жолымен қосылатын кеме жүретін каналды салу және күтіп ұстау туралы акт» деп аталды. Компанияның иелері алғашқы акт қабылданған кезде үш жүз сексен төрт адамнан тұрды, олардың арасында Эдинбургтің лорд-провосты, сэр Уильям Форбс, сэр Джон Хей және сэр Джон Марджорибанкс болды. Олар «Эдинбург және Глазго Одағының канал компаниясы» деген атпен тіркелді, 240 500 фунт стерлингті төрт мың сегіз жүз он акцияға бөліп, әр акциясы 50 фунт стерлингтен жинауға және одан бөлек, жаңа инвесторларды тарту немесе кәсіпорынды кепілге беру арқылы тағы 50 000 фунт стерлинг жинауға құқық алды. Құрылыс сметасы жеткіліксіз болды, себебі екінші акт 48 100 фунт стерлинг қарыз алуға рұқсат берді, 1821 жылғы үшінші акт акционерлік капиталды тағы 50 000 фунт стерлингке арттыруға, ал төртінші акт тағы 60 000 фунт стерлингке рұқсат берді. 1970-ші және 1980-ші жылдары канал тоқырап, күйреуге ұшырады. Алайда, каналды жақсарту мақсатында жергілікті қоғамдар мен топтар ұйымдастырған науқаннан кейін, 1990-шы жылдары оны қайта жаңғырту жұмыстары жүргізілді. Бұл 2000 жылға дейінгі жобамен аяқталды, нәтижесінде Союз каналы мен Форт және Клайд каналы арасындағы байланыс, Фолкирк дөңгелегі деп аталатын көтергіш құрылыс арқылы қайта жаңартылды.
The primary object of this navigation was to effect an inland communication between the cities of Edinburgh and Glasgow; to the former of which it must be essentially serviceable, in consequence of the increased facilities afforded to the transit of lime, coal, stone, &c. which abound in its course. This undertaking was designed by Mr. Thomas Telford and Mr. Baird, who estimated the cost at £240,468, 17s. 2d. ; of which sum £198,650 was subscribed before going to parliament. The first act of parliament is entitled, 'An Act for making and maintaining a navigable Canal from the Lothian Road, near the city of Edinburgh, to join the Forth and Clyde Navigation near Falkirk, in the county of Stirling.' The company of proprietors consisted, at the time the first act was obtained, of three hundred and eighty four persons, amongst whom were the Lord Provost of Edinburgh, Sir William Forbes, Sir John Hay, and Sir John Marjoribanks, who were incorporated by the name of "The Edinburgh and Glasgow Union Canal Company," with power to raise £240,500, in four thousand eight hundred and ten shares, of £50 each, and a further sum of £50,000, either among themselves, by the admission of new subscribers, or on mortgage of the undertaking. The estimate of cost was evidently inadequate because a second Act authorised the borrowing of £48,100, a third Act of 1821 authorised an increase in share capital of a further £50,000 and a fourth authorised a further £60,000. and throughout the 1970s and 1980s the canal was left in a deteriorated state. However, after a campaign was started by groups and local communities to improve the canal, work was carried out to restore the network during the 1990s. This culminated with the millennium project to reinstate the link between the Union Canal to the Forth and Clyde Canal with a boat lift called the Falkirk Wheel.
Археология
2004 жылы Хедленд археологиясы тобының археологиялық зерттеулері барысында ағаш баржаның кормасы (артқы бөлігі) табылды. Кеме Эдинбургтағы Лимингтон көпірі мен Вьюфорт көпірі арасындағы каналдың оңтүстік жағалауында ашылды. Бұл қалдықтар 19 ғасырдың басы мен ортасындағы каналдық баржа немесе сковтың соңғы тұрақ орны болып табылады, бұл сол кездегі негізгі жүк тасымалдаушы болып табылатын жылқымен тартылатын кемелердің бір түрі еді. Көмір және Ланаркширден әкелінген әк сияқты жүктер жиі тасымалданған, сонымен қатар жолаушыларды тасымалдайтын кемелер де болған; аталған кеменің нақты мақсаты белгісіз. Кеме оның құрылысында қолданылған техникаларды тіркеу мақсатымен бөлшектелді және каналдан алынып шығарылды. Алдағы жұмыстар ағаштардың түрін, жасын және олардың қандай жерден алынғанын анықтауға бағытталған.
Мыңжылдық байланысы
Миллениум байланысы – Союз және Форт пен Клайд каналдары арасындағы байланысты, Фолкирк жағынан қалпына келтіру жобасы болды. 2002 жылы Фолкирк дөңгелегі ашылып, осы тарихи байланысты қайта орнатты. Жобаға каналдың жаңа бөлігін салу, бір және екі шлюздер, сондай-ақ Эдинбург-Глазго темір жолы мен Антонин қабырғасының астынан өтетін қысқа туннель кірді. Миллениум желісі аясында бірнеше жаңа көпірлер де салынды. Нарық қайықтары туралы CAD ақпараты болмағандықтан, көпірлерге кіреберіс жолдарының иілісін жобалау үшін тіркемелі жүк көліктерінің қозғалысы пайдаланылды.
2020 жылғы канал бұзылуы
2020 жылдың 12 тамызы күні сәрсенбі таңында баяу жылжыған дауылдар Шотландияның шығыс бөлігінде, оның ішінде Фолкирк ауданында құйындар тудырды. Бұл ауыр жаңбырлар Одақ каналын Полмонттың шығысындағы жағалауынан асырып жіберді, нәтижесінде каналда 30 метрлік жарық пайда болды. Бұл жарықтан ағылған су Глазгодан Эдинбургке, Фолкирк Хай арқылы өтетін маңызды теміржол желісіне, Шотландиядағы ең қызылған теміржолға елеулі зиян келтірді.