Ғассан әмірлігі: Эллинизм мен Христиандық Араб Мемлекеті (220-638 жж.)
Ghassanids
Ғассанидтер: Левант және Арабиядағы христиан араб мемлекеті (220-638 жж.). Византия империясымен одақтас, Сасанилерге қарсы күрескен. Тарихы, діні, көші-қоны туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гелленизацияланған христиандық араб патшалығы (220–638 ж.ж.)
Hellenized Christian Arab kingdom (220–638 AD)
Гасанидтер, сондай-ақ Яфнидтер деп аталатын араб тайпасы, үшінші ғасырдан жетінші ғасырға дейін Левант және Солтүстік Арабия аймағында патшалық құрды. Олар үшінші ғасырдың басында Оңтүстік Арабиядан Левантқа көшіп келді. Кейбіреулері грек мәдениетіне сіңген христиан қауымдарымен бірігіп, алғашқы ғасырларда христиандыққа көшті, ал басқалары діни қуғыннан қашу үшін солтүстікке көшер алдында христиан болған болуы мүмкін. Левантқа қоныстанғаннан кейін Гасанидтер Византия империясының қарауында болды және Сасанидтер империясымен және олардың араб вассалдары – Лахмидтерге қарсы бірге күресті. Гасанидтердің көші-қоны дәстүрі Птолемейдің географиясында қолдау табады, онда Кассанитай тайпасы Кинайдокольпитай және Байтиос өзенінің (вероятно, Байш уади) оңтүстігінде орналасқан деп көрсетілген. Бұл Плиний кішінің еңбектерінде Казани, Диодор Сицилийдің жазбаларында Гасандой және Константинопольдік Фотий I-нің (ежелгі дереккөздерге сүйене отырып) еңбектерінде Касандрей деп аталған халық болуы мүмкін. Левантқа көшіп келу мерзімі нақты белгісіз, бірақ олар алғаш рет Сирия аймағына 250 және 300 жылдар аралығында келген деп саналады, ал кейінірек шамамен 400 жылға таяу көші-қон толқындары болды.
The Ghassanids, also called the Jafnids, were an Arab tribe which founded a kingdom which was in place from the third century to the seventh century in the area of the Levant and northern Arabia. They emigrated from South Arabia in the early third century to the Levant. Some merged with Hellenized Christian communities, converting to Christianity in the first few centuries, while others may have already been Christians before emigrating north to escape religious persecution. After settling in the Levant, the Ghassanids became a client state to the Byzantine Empire and fought alongside them against the Sasanian Empire and their Arab vassals, the Lakhmids. The tradition of Ghassanid migration finds support in the Geography of Ptolemy, which locates a tribe called the Kassanitai south of the Kinaidokolpitai and the river Baitios (probably the wadi Baysh). These are probably the people called Casani in Pliny the Elder, Gasandoi in Diodorus Siculus and Kasandreis in Photios I of Constantinople (relying on older sources). The date of the migration to the Levant is unclear, but they are believed to have first arrived in the region of Syria between 250 and 300, with later waves of migration circa 400.
Византия дәуірі
363 жылы Юлианның парсы жорығы кезінде сасаниттермен бірге соғысқан "ассандық сарацен" әміршісі Подосакс Гассанидтерден болуы мүмкін. Гассанидтер бастапқыда Левант аймағына қоныстанғаннан кейін, Византия империясының қарауындағы мемлекетке айналды. Римдіктер Гассанидтерде Лахмидтерге қарсы қорғаныш белдеуі қызметін атқаратын қуатты одақтас тапты. Олар өз халқының патшалары болғандықтан, сонымен қатар клиенттік шекаралық мемлекеттердің туған жергілікті билеушілері – фылархтар да еді. Астанасы Голан таулы аймағындағы Джабия қаласында орналасқан. Географиялық жағынан алғанда, Гассанидтер шығыс Леванттың көп бөлігін басып алды, ал олардың билігі басқа азди тайпаларымен жасалған одақтар арқылы солтүстік Хиджаздан оңтүстікке қарай Ясрибке (Мединаға) дейін жеткен.
The "Assanite Saracen" chief Podosaces that fought alongside the Sasanians during Julian's Persian expedition in 363 might have been a Ghassanid. After originally settling in the Levant, the Ghassanids became a client state to the Byzantine Empire. The Romans found a powerful ally in the Ghassanids who acted as a buffer zone against the Lakhmids. In addition, as kings of their own people, they were also phylarchs, native rulers of client frontier states. The capital was at Jabiyah in the Golan Heights. Geographically, it occupied much of the eastern Levant, and its authority extended via tribal alliances with other Azdi tribes all the way to the northern Hijaz as far south as Yathrib (Medina).
Византиялық-парсы соғыстары
Гасанидтер Византия империясымен бірге парсы сасанидтері мен араб лахмидтеріне қарсы күресті. Әл-Харит миафизит христиан болды; ол Сирия миафизит (якобит) шіркеуін қайта жаңғыртуға көмектесті және православиелік Византия оны еретик деп қарауына қарамастан, миафизит дамуын қолдады. Кейін Византияның осындай діни қарама-қайшылыққа деген сенімсіздігі мен қуғыны оның мұрагерлері Аль-Мундир III ибн әл-Харитті (569–582 жылдары билік еткен) құлатты. Төменгі Месопотамиядағы әл-Хира лахмидтеріне сәтті қарсы тұрған Гасанидтер экономикалық өркендеуге жетті, көптеген діни және қоғамдық құрылыстар салды; сондай-ақ өнерді де демеушілік етті және бір кезде араб ақындары әл-Набиға және Хасан ибн Табитты өз сарайларында қабылдады. Гасанидтердің Сирия миафизит шіркеуін демеуі оның сақталуы мен қайта жаңғыруы, тіпті миссионерлік қызмет арқылы Арабияға тарауы үшін өте маңызды болды. Тарихшы Уорвик Баллдың айтуынша, Гасанидтер исламды алдын ала болжады деуге болады, себебі олар араб контекстінде христиан дінінің қарапайым және қатаң монотеистік түрін насихаттады. Гасанидтердің билігі Сирияның шығыс шетіндегі арабтар үшін мол өркендеу кезеңіне әкелді, бұл қалаланудың кеңеюімен және бірнеше шіркеулердің, монастырлардың және басқа да ғимараттардың демеушілігімен расталады. Гасанид сарайларының қалған сипаттамалары сән-салтанат пен белсенді мәдени өмірдің бейнесін береді, өнерге, музыкаға және әсіресе араб тіліндегі поэзияға демеушілік көрсетілді. Баллдың сөздерімен айтқанда, "Гасанид сарайлары ислам халифалық сарайларының пайда болуына дейін араб поэзиясының ең маңызды орталықтары болды", ал олардың сарай мәдениеті, соның ішінде Каср ибн Вардан сияқты шөлдегі сарайларды ұнатуы, Омейяд халифалары мен олардың сарайы үшін үлгі болды. 7 ғасырда бірінші мемлекет құлағаннан кейін, христиан және мұсылман болған бірнеше династиялар Гассан әулетінің жалғасы екенін мәлімдеді. Византия империясының Фокид немесе Никефорий әулетінің де байланысы бар еді. Расулид сұлтандары 13-15 ғасырларда Йеменде билік етті, ал Буржи мамлюк сұлтандары 14-16 ғасырларда Мысырда билік етті. Патшалық Гасанидтердің мұрагерлері атағын алған соңғы билеушілер Ливан тауындағы христиан шейхтері Әл-Хемор болды, олар Акураның кіші егемендік княздығын (1211 жылдан 1641 жылға дейін) және Ливандағы Жарта Зваияны (1643 жылдан 1747 жылға дейін) басқарды. 2022 жылдан бастап Гасан Аль-Нуман VIII ханзадасы Гариос Эль-Кемор халықаралық деңгейде Гасанид әулетінің басшысы ретінде танылды, оның ішінде БҰҰ 2016 жылы және 2019 жылы Ливан үкіметі оны Президенттік жарлық 5,800/2019 бойынша мойындады.
The Ghassanids fought alongside the Byzantine Empire against the Persian Sasanians and Arab Lakhmids. Al Harith was a Miaphysite Christian; he helped to revive the Syrian Miaphysite (Jacobite) Church and supported Miaphysite development despite Orthodox Byzantium regarding it as heretical. Later Byzantine mistrust and persecution of such religious unorthodoxy brought down his successors, Al Mundhir III ibn al Harith (reigned 569–582). The Ghassanids, who had successfully opposed the Lakhmids of al Hirah in Lower Mesopotamia, prospered economically and engaged in much religious and public building; they also patronized the arts and at one time entertained the Arab poets al Nabighah and Hassan ibn Thabit at their courts. The Ghassanids' patronage of the Miaphysite Syrian Church was crucial for its survival and revival, and even its spread, through missionary activities, south into Arabia. According to the historian Warwick Ball, the Ghassanids' promotion of a simpler and more rigidly monotheistic form of Christianity in a specifically Arab context can be said to have anticipated Islam. Ghassanid rule also brought a period of considerable prosperity for the Arabs on the eastern fringes of Syria, as evidenced by a spread of urbanization and the sponsorship of several churches, monasteries and other buildings. The surviving descriptions of the Ghassanid courts impart an image of luxury and an active cultural life, with patronage of the arts, music and especially Arab language poetry. In the words of Ball, "the Ghassanid courts were the most important centres for Arabic poetry before the rise of the Caliphal courts under Islam", and their court culture, including their penchant for desert palaces like Qasr ibn Wardan, provided the model for the Umayyad caliphs and their court. After the fall of the first kingdom in the 7th century, several dynasties, both Christian and Muslim, ruled claiming to be a continuation of the House of Ghassan. Besides the claim of the Phocid or Nikephorian Dynasty of the Byzantine Empire being related. The Rasulid Sultans ruled from the 13th until the 15th century in Yemen, while the Burji Mamluk Sultans did likewise in Egypt from the 14th to the 16th centuries. The last rulers to bear the titles of Royal Ghassanid successors were the Christian Sheikhs Al Chemor in Mount Lebanon ruling the small sovereign principality of Akoura (from 1211 until 1641) and Zgharta Zwaiya (from 1643 until 1747) from Lebanon. HIRH Prince Gharios El Chemor of Ghassan Al Numan VIII as of 2022 is internationally recognized as the head of the Ghassanid dynasty including the UN in 2016 and in 2019 was recognized as such by the government of Lebanon by Presidential decree 5,800/2019.