Кіріспе
Poecilia - Cyprinodontiformes отрядының Poeciliidae тұқымдасына жататын балық туысы. Бұл тірі туатын балықтар Америкадағы тұщы, аралас және тұзды суларда табиғи түрде кездеседі, ал туыстағы кейбір түрлері еврихалинді. Аз ғана түрлері улы сутек сульфидінің (H2S) жоғары концентрациясы бар суларда тіршілік етуге бейімделген, ал P. mexicana популяциясы үңгірлерде мекендейді (осы түрдің басқа популяциялары жер бетінде өмір сүреді). Көптеген кең таралған түрлер аквариумдық балықтар ретінде ұсталады, ал қалғандарының ареалы өте тар және жоғары деңгейде қорғауға алыну қажет.
Poecilia is a genus of fishes in the family Poeciliidae of the order Cyprinodontiformes. These livebearers are native to fresh, brackish and salt water in the Americas, and some species in the genus are euryhaline. A few have adapted to living in waters that contain high levels of toxic hydrogen sulfide (H2S) and a population of P. mexicana lives in caves (other populations of this species are surface living). Some common and widespread species are often kept as aquarium fish, while other have very small ranges and are seriously threatened.
Таксономия және этимология
Поэцилия тұқымдасы алғаш рет 1801 жылы неміс натуралистері Маркус Элизер Блох және Иоганн Готтлоб Теанус Шнайдер Поэцилия вивипараны жаңа түр ретінде сипаттағанда ұсынылған. 1864 жылы Питер Бликер P. vivipara-ны осы тұқымдастың типтік түрі деп белгіледі. Бұл Poeciliinae кіші тұқымдасының және Poeciliidae тұқымдасының типтік туысы болып табылады. "Поэцилия" атауы грек тіліндегі "poikilos" сөзінен алынған, ол "көзге жарасымды", "үрленген" немесе "дақтанған" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау типтік түрдің түсі мен пішініне, сондай-ақ оған жақын балықтарға, мысалы, Fundulus heteroclitus-қа сілтеме жасайды, оны Блох пен Шнайдер осы тұқымдасқа жатқызған.
Аквариумдар
Бұл туыстағы балықтардың түсі өте өзгергіш, және олар көптеген әртүрлі сорттарды шығару үшін таңдап өсірілген. Ең көп ұсталатын түрлер – гуппи (P. reticulata), молли (P. sphenops немесе P. latipinna) және Эндлердің тірі туатын балықтары (P. wingei). Туыстың өкілдері бір-бірімен оңай будандасады, сондықтан коммерциялық түрде сатылатын балықтардың көпшілігі будандасқан түрлер (гуппилерде Эндлердің, ал моллилерде – қарапайым және желкенді моллилердің белгілері кездеседі). Оларды анықтау оңай, себебі аталықтарында аналықтарды ұрықтандыруға қолданылатын өзгертілген аналды қанат – гоноподиум болады. Олар тез жетіліп, көбейеді, аналықтары әр ай сайын оннан астам шабақ туады. Кейбір поэцилидтер жемтірек және уақытында қашып үлкермейтін шабақтарын жейді (аналықтары көбінесе жаңа туған шабақтарын жейді, әсіресе тығыз аквариумда).