Христиан дінінде құлшылық қызметтерінің маңызы

Кіріспе

Ресми діни қызмет кезеңі

Шіркеу қызметі (немесе ғибадат қызметі) – христиандық қауымның ресми түрдегі бірлескен ғибадат ету кезеңі, көбінесе шіркеу ғимаратында өткізіледі. Христиандық конфессиялардың көпшілігі Иеміздің күнінде шіркеу қызметтерін өткізеді (жексенбі күні таңертең және кешкі қызметтер); бірқатар дәстүрлер апта ортасында қызмет көрсетеді, ал кейбір дәстүрлер сенбі күні ғибадат етеді. Христиан діндерінің көпшілігі жексенбі күні – Иеміздің күні екенін, онда барлық сенушілер Құдайға ғибадат ету үшін жиналуға тиіс деп үйретеді (мысалы, бірінші күнгі сенбілік). Жетінші күнді сенбілік деп санайтын христиандық ағымдардың аз бөлігі сенбі күні ғибадат ұйымдастырады. Кейбір христиан конфессияларында шіркеу қызметтері күн сайын өткізіледі, оның ішінде жеті канондық сағаттар оқылатын және басқа да ғибадат түрлерімен бірге месса өткізіледі. Бұған қоса, көптеген христиандар Рождество, Күл сесібі, Ұлы жұма, Аспанға көтерілу күні сияқты қасиетті күндері қызметке қатысады. Шіркеу қызметі – христиандардың «Құдай Сөзіне» (Христиандық Киелі кітапқа) үйренуі және олардың имандылығын нығайту үшін жиналуы. Техникалық тұрғыдан алғанда, «шіркеу қызметі» терминіндегі «шіркеу» физикалық орынға емес, сенушілердің жиналуына қатысты. Христиандық дәстүрлердің көпшілігінде мүмкіндігі болғанда дін қызметкерлері қызмет көрсетеді, бірақ кейбір дәстүрлер миссионерлерді пайдаланады. Қызмет түрлері өте әртүрлі: англикандық, шығыс православиелік, шығыс православиелік, реформаланған (континентальдық реформаланған, пресвитериандық), рим католиктік және лютерандық дәстүрлердегі литургиялық ғибадаттан бастап, бейресми ғибадатқа дейін, бұл кейбір еркін шіркеулерге тән, мысалы, методистер мен баптистерде, олар көбінесе ғибадатты сенушілерге арналған оқумен біріктіреді, сонымен қатар қауымдағы адасқандар мен христиан емес адамдарға тартымды келуге шақыру элементін де қамтиды. Квакерлер мен басқа да кейбір топтардың қызметтерінің ресми жоспары жоқ, бірақ қатысушылар сезінгендей, ғибадаттың қалыптасуына мүмкіндік береді.

A church service (or a service of worship) is a formalized period of Christian communal worship, often held in a church building. Most Christian denominations hold church services on the Lord's Day (offering Sunday morning and Sunday evening services); a number of traditions have mid week services, while some traditions worship on a Saturday. The majority of Christian denominations teach that Sunday is the Lord's Day on which all the faithful must assemble to offer worship to God (cf. first day Sabbatarianism). A minority of Christian denominations that follow seventh day Sabbatarianism organize worship on Saturdays. In some Christian denominations, church services are held daily, with these including those in which the seven canonical hours are prayed, as well as the offering of the Mass, among other forms of worship. In addition to this, many Christians attend services on holy days such as Christmas, Ash Wednesday, Good Friday, Ascension Thursday, among others depending on the Christian denomination. The church service is the gathering together of Christians to be taught the "Word of God" (the Christian Bible) and encouraged in their faith. Technically, the church in "church service" refers to the gathering of the faithful rather than to the physical place in which it takes place. In most Christian traditions services are presided over by clergy wherever possible, but some traditions utilize lay preachers. Styles of service vary greatly, from the Anglican, Eastern Orthodox, Oriental Orthodox, Reformed (Continental Reformed, Presbyterian), Roman Catholic, and Lutheran traditions of liturgical worship to informal worship characterized by certain free church traditions, common among Methodists and Baptists, that often combine worship with teaching for the believers, which may also have an evangelistic component appealing to backsliders and the non Christians in the congregation (cf. altar call). Quakers and some other groups have no formal outline to their services, but allow the worship to develop as the participants present feel moved.

Тарих

Құдайға құлшылық ету – яһудилердің құлшылық етуінен бастау алған христиан өмірінің бір бөлігі. Иса Мәсіх және Тарслық Пауыл Құдайға жаңаша құлшылық етуді үйретті. Ізгі хабарларда жазылғандай, Иса шәкірттерімен бірге жиналып, үйретіп, әңгімелесіп, дұға жасап, ән айтқан. Дін қызметтерін өткізу – христиандықтағы Раббының күнін сақтаумен байланысты. Апостолдардың жасаған алғашқы керекулі, ғибадатхана баспалдақтарында мүгедек адамды емдеуі, Петір мен Жоханның дұға ету үшін ғибадатханаға баруынан болды (Елшілердің істері 3:1). Апостолдардың көпшілігі яһуди болғандықтан, оларға белгілі дұға уақыттары, сондай-ақ апта күндері, сенбі күндері және мереке күндері арасындағы айырмашылықтар жақсы таныс еді. Плиний Кіші (63 жылдан кейін), өзі христиан болмаған, сенушілердің белгілі дұға уақыттарын ғана емес, сонымен қатар осы уақыттарға бөлінген, Евхаристиядан басқа нақты қызметтерді де атап көрсетті: «Олар күн шықпастан белгілі бір күні жиналатын және Мәсіхке құдайға дұға етудің белгілі бір түрін орындатын. Содан кейін олар тарап, қайта жиналып, бірлесіп тамақтанатын». Бірінші ғасырда христиан қызметінің қалай дамығаны құпия болып қала береді. Екінші және үшінші ғасырларда Александриялық Климент, Ориген және Тертуллиан сияқты шіркеу әкелері ресми, тұрақты қызметтер туралы жазды: таңғы және кешкі дұғалар, күнің үшінші сағатында (терция), күнің алтыншы сағатында (секста) және күнің тоғызыншы сағатында (нона) дұғалар. Күннің бірінші және соңғы сағаттарына сәйкес келетін негізгі дұғалар туралы түсінік яһуди дәстүріне сәйкес келеді; сенбі күнгі қызметтер (христиандықтағы сенбі күніне сәйкес келеді) күрделірек және ұзағырақ (Евхаристия мен түстен кейінгі қызметті есептегенде, екі есе көп қызметтерді қамтиды) яһуди дәстүрінен туындаған болуы мүмкін. Сол сияқты, Рождестводан Пасхаға, содан кейін Пентикостқа дейінгі литургиялық жыл шамамен бес айды қамтиды, ал қалған жеті айда Мәсіхтің қызметімен байланысты маңызды қызметтер болмайды. Құлшылық қызметтерінің бастауы яһуди қызметтерінде болғанымен, яһуди қызметтері көшірілген немесе әдейі ауыстырылған дегенге сену қиын (Суперсессионизмді қараңыз).

The worship service is a practice of Christian life that has its origins in Jewish worship. Jesus Christ and Paul of Tarsus taught a new form of worship of God. As recorded in the gospels, Jesus met together with his disciples to share teachings, discuss topics, pray, and sing hymns. The holding of church services pertains to the observance of the Lord's Day in Christianity. The first miracle of the Apostles, the healing of the crippled man on the temple steps, occurred because Peter and John went to the Temple to pray (Acts 3:1). Since the Apostles were originally Jews, the concept of fixed prayer times, as well as services therefore which differed from weekday to Sabbath to holy day, were familiar to them. Pliny the Younger (63 – ), who was not a Christian himself, mentions not only fixed prayer times by believers, but also specific services—other than the Eucharist—assigned to those times: "They met on a stated day before it was light, and addressed a form of prayer to Christ, as to a divinity[ ] after which it was their custom to separate, and then reassemble, to eat in common a harmless meal." The real evolution of the Christian service in the first century is shrouded in mystery. By the second and third centuries, such Church Fathers as Clement of Alexandria, Origen, and Tertullian wrote of formalised, regular services: the practice of Morning and Evening Prayer, and prayers at the third hour of the day (terce), the sixth hour of the day (sext), and the ninth hour of the day (none). The concept of major hours of prayer corresponding to the first and last hour of the day likely correspond to Jewish practices; that Sunday services (corresponding to the Sabbath in Christianity) are more complex and longer (involving twice as many services if one counts the Eucharist and the afternoon service) also likely have root in Jewish practices. Similarly, the liturgical year from Christmas via Easter to Pentecost covers roughly five months, the other seven having no major services linked to the work of Christ. Though worship services had their origins in Jewish services, it is unlikely that Jewish services were copied or deliberately substituted (see Supersessionism).

Қазіргі шіркеу қызметтері

Қазіргі кездегі құлшылық қызметтері 1960 жылдардағы Иса қозғалысынан бастау алады. 1980 және 1990 жылдары христиандық рок және христиандық хип-хоп сияқты әр түрлі музыкалық стильдерді қамтитын қазіргі заманғы христиан музыкасы евангелистік шіркеулер қабылдады. Жылдар өте келе, органның орнына пианино, электрогитаралар мен барабандар қолданыла бастады. Бұл құлшылық қызметтерінде Киелі кітапқа негізделген уағыз айтылады. Евангелистік шіркеулерде құлшылық қызметі Құдайға құлшылық ету актісі ретінде қарастырылады. Оны әдетте христиан пасторы жүргізеді. Ол әдетте екі негізгі бөлімнен тұрады: мадақтау (христиандық музыка) және уағыз, сондай-ақ, мерзімімен Иеміздің соңғы кешкі асы. Құлшылық кезінде әдетте нәрестелерге арналған бөлме болады. Құлшылыққа дейін ересектер, балалар және жастар жеке бөлмеде бейімделген білім, яғни жексенбілік мектептен өтеді. 1960 жылдардағы харизматикалық қозғалыспен байланысты, көптеген евангелистік конфессияларда құлшылықта мадақтаудың жаңа түсінігі пайда болды, мысалы, қол шапалақтау және құлшылықтың белгісі ретінде қолдарын көтеру. 1980 және 1990 жылдары христиандық рок және христиандық хип-хоп сияқты әр түрлі музыкалық стильдерді қамтитын қазіргі заманғы христиан музыкасы мадақтауда пайда болды. YouTube және Facebook сияқты әлеуметтік желілерді пайдаланып, құлшылық қызметтерін тікелей эфирде немесе жазба түрінде тарату да кеңінен тарады. Интернет арқылы садақа беру бірнеше шіркеулерде қалыпты жағдайға айналды. Кейбір шіркеулерде құлшылық қызметтері кезінде сенім арқылы емдеуге арналған, қол қоюмен бірге, арнайы уақыт бөлінеді. Сенім арқылы емдеу немесе Құдайдың күшімен емделу Исаның өлімі мен қайта тірілуі арқылы алынған мұра деп есептеледі. Ондықтан және ырыс-сыйлықтарды (ондықтан артық берілген сыйлықтарды) жинау құлшылық қызметтерінің қалыпты бөлігі болып табылады. Евангелистер мерекелейтін негізгі христиандық мерекелер – Рождество, Пентикост (Елуінші күн) және барлық сенушілер үшін Пасха, сондай-ақ христиандық тармақтарға байланысты басқа да мерекелер (мысалы, евангелистік мерекелер).

Куактерлердің ғибадат кездесуі

Квакерлер (Діндік Достар қоғамы), басқа да конформист емес протестанттық тармақтар сияқты, Мәсіхке сенетін адамдардың қауымдастығы – шіркеу, ал шіркеудің жиналатын орны – «жиын үйі» немесе «ғибадатхана» деп аталады. Квакерлерде ғибадатқа арналған жоспарланған және жоспарланбаған жиындар болады. Жоспарланбаған ғибадат – тыныштықта күтуге және Ішкі Рухты тыңдауға негізделген, онда кез келген қатысушы өз ойын білдіре алады. Мұндай жиындарда адам, Құдайдың/Рухтың/әлемнің оған басқаларға жеткізуге хабар бергенін сезгенде ғана сөйлейді. Ал жоспарланған ғибадатқа протестанттық қызметтерге ұқсас көптеген элементтер кіреді, мысалы, уағыз және әндер. Көптеген жоспарланған жиындарда да қызмет барысында үнсіз күту мен қатысушылардан хабар алуға уақыт бөлінеді.

Ортақ белгілері

Вокалды музыка әдетте хор немесе қауым (немесе екеуінің қосылысы) орындайды, көбінесе органмен сүйемелдеумен. Кейде фортепиано, классикалық аспаптар немесе заманауи музыкалық аспаптар да қолданылуы мүмкін, әсіресе заманауи құлшыныс қозғалысының ықпалымен шіркеулерде. Кейбір шіркеулер құлшыныс тәжірибесін жақсарту үшін заманауи мультимедиялық жабдықтармен жабдықталған. Қауым әндерді хормен бірге айтуы немесе әндердің сөздері экранда көрсетілуі мүмкін. Көбінесе литургиялық дінге жататын шіркеулерде қауымның оқуы үшін миссал немесе дұға кітабында нақты дұғалардың мәтіні жазылған болады. Көптеген шіркеулер осы мақсат үшін арнайы салынған ғимараттарда өткізілсе де, кейбір құлшылықтар «дүкен алдындағы» немесе уақытша орындарда ұйымдастырылады. Шіркеу ғимаратына келе алмайтындар үшін теледидар және радио арқылы діни хабарлар таратылады. Интернетте кез келген адамға тегін виртуалды құлшыныс орыны ұсыну үшін «кибер шіркеулер» ретінде бірнеше веб-сайттар құрылды. Құлшылықты көбінесе бір пастор немесе кішігірім ақсақалдар тобы жоспарлайды және басқарады, немесе дінге жататын ережелермен белгіленген форматты ұстанады. Кейбір шіркеулерде қауым мүшелері кезекпен құлшылықты жүргізеді немесе белсенді мүшелер арасында қалыптасқан дәстүрлі форматты ұстанады. Көбінесе, тағайындалған пастор уағыз айтады (ол белгілі бір тақырыпты немесе белгілі бір мерзімде оқылатын Киелі кітаптың бөлігін қамтуы мүмкін). Кейбір шіркеулерде жұртшылыққа шақыру жасалады, онда адамдар христиан болуға, крещениеден өтуге немесе қауымға қосылуға (егер басқа шіркеудің мүшесі болса) немесе басқа мақсаттарға шақырылады. Көптеген қауымдар құлшылықты қоңырау соғумен (немесе бірнеше қоңыраумен) бастайды; қазіргі тренд – құлшылықтың басталуына «кері санау» ретінде қызмет ететін кіріспе бейнеролик көрсету. Құлшылық әдетте ән шырқауды, Киелі кітаптан аяттарды оқуды және мүмкін болса, псалмдарды оқуды қамтиды. Егер шіркеу лекционарийді ұстанса, уағыз көбінесе сол күні тағайындалған Киелі кітап аяттары туралы болады. Евхаристиялық шіркеулерде әдетте әр жексенбіде немесе айына бірнеше рет қасиетті тағам беріледі. Литургиялық емес қауымдар көбінесе уағызға көбірек мән береді. Көптеген шіркеулер құлшылық кезінде ақша жинайды (құрбандық). Бұл үшін негіздер 1 Қорынттықтар 16:1-2, 9 Қорынттықтар 9:9-11 және 1 Тімоте 5:16-18 аяттарынан алынған. Бірақ кейбір шіркеулер бұл рәсімнен бас тартып, кіреберісте қорап немесе табақ қойып, немесе құлшынысшылар өздерімен алып кете алатын конверттер ұсынады, олар анонимді түрде қайырымдылық жасауға мүмкіндік береді. Интернет арқылы құрбандық беру көптеген евангелистік шіркеулерде кең таралған. Кейбір шіркеулер жексенбілік мектеп сабақтарын ұсынады.

Vocal music is traditionally sung by a choir or the congregation (or a mixture of the two), usually accompanied by an organ. Sometimes other instruments such as piano, classical instruments, or modern band instruments may be part of the service, especially in churches influenced by the contemporary worship movement. Some churches are equipped with state of the art multi media equipment to add to the worship experience. The congregation may sing along in hymnals or words to hymns and worship songs may be displayed on a screen. More liturgical denominations may have the words to specific prayers written in a missalette or prayer book, which the congregation follows. Though most of the services are still conducted in church buildings designed specifically for that purpose, some services take place in "store front" or temporary settings. For those unable to attend a service in a church building a burgeoning televangelism and radio ministry provides broadcasts of services. A number of websites have been set up as "cyber churches" to provide a virtual worship space free to anyone on the internet. Church services are often planned and led by a single minister (pastor) or a small group of elders or may follow a format laid out by the dictates of the denomination. Some churches are "lay led" with members of the congregation taking turns guiding the service or simply following format that has evolved over time between the active members. More commonly, an ordained minister will preach a sermon (which may cover a specific topic, or as part of a book of the Bible which is being covered over a period of time). Depending on the church, a public invitation follows whereby people are encouraged to become Christians, present themselves as candidates for baptism or to join the congregation (if members elsewhere), or for other purposes. Many congregations begin their church services with the ringing of a bell (or a number of bells); a current trend is to have an introductory video which serves as a "countdown" to the beginning of the service. The service usually involves the singing of hymns, reading of scripture verses and possibly a psalm. If the church follows a lectionary, the sermon will often be about the scripture lections assigned to that day. Eucharistic churches have usually Holy Communion either every Sunday or several Sundays a month. Less liturgical congregations tend to place a greater emphasis on the sermon. Many churches will take up a collection of money (offertory) during the service. The rationale for this is taken from Corinthians 16:1 2 (KJV), Corinthians 9:9–11 (KJV), and Timothy 5:16–18 (KJV). But some churches eschew this practice in favor of voluntary anonymous donations for which a box or plate may be set up by the entrance, or return address envelopes may be provided that worshippers may take with them. Offering through the Internet has become a common practice in many evangelical churches. Some churches offer Sunday school classes.

Дін қызметтері түрлері

Шіркеу қызметтерінің көптеген түрлері бар, ал белгілі бір литургиялардың атаулары әртүрлі болуы мүмкін. Қызметтер әдетте мыналарды қамтиды:

Жексенбілік тұрақты қызметтер. Бұл көптеген дәстүрлердің бір бөлігі болып табылады. Киелі тағамды кейбір немесе барлық қызметтерде қабылдау мүмкін; көбінесе ол айда бір немесе тоқсан сайын өткізіледі. Аз ғана конфессияларда негізгі апталық қызметтер жексенбіде емес, сенбіде өтеді. Ірі шіркеулерде әдетте әр жексенбіде бірнеше қызмет өткізіледі; көбінесе таңертең екі немесе үш, ал түстен кейін немесе кешке біреу немесе екеуі, сондай-ақ сенбі күндері. Кейбір шіркеулер денсаулық немесе басқа себептермен қатыса алмайтындарға, немесе жеке қатысқанды ұнатса, интернет технологиясы арқылы қызметтер ұсына бастады. Апта ортасындағы қызметтер. Мұнда да киелі тағамды әрбір рет немесе үнемі қабылдауға болады. Мейрамдық қызметтер. Бұл жексенбілік қызметтерге ұқсас, бірақ сол күнгі мәнге сәйкес ерекшелендіріледі. Тойлар. Бұл әдетте тұрақты қызметке қосылмайтын, жеке қызметтер болып табылады, бірақ екеуі де болуы мүмкін. Қоштасу рәсімдері. Бұл әрқашан жеке қызметтер болып өтеді. Шомылдыру рәсімдері. Олар тұрақты қызметке қосылуы немесе жеке өткізілуі мүмкін. Растау. Бұл әдетте жексенбілік қызметке қосылады, сонымен қатар қауымдастыққа кіруді де қамтиды. Дәстүрлі түрде, растау алған адамның алғашқы киелі тағамын қабылдауы болған, бірақ соңғы уақытта кейбір конфессияларда балалар растаудан өткеніне қарамастан, киелі тағамды қабылдауға шақырылады. Діни қызметкерлерді тағайындау. Жаңа епископтар, ақсақалдар, дін қызметкерлері және дьякондар әдетте сенбі немесе жексенбі күндері салтанатты, бірақ мерекелік рәсімде тағайындалады, әдетте олардың жоғары тұрғандары немесе тағайындау өкілеттігі бар басқа жоғары лауазымды қызметкерлер арқылы, бұл жұртшылыққа ашық болады. Рәсім аудандық штаб-пәтер шіркеуінде немесе кафедралық соборда немесе тағайындалатын қызметкерлермен келісілген басқа шіркеуде өткізіледі. Епископтарды немесе ақсақалдарды тағайындау үшін бірнеше адамның қатысуы қажет болуы мүмкін және қатысушылар саны шектеулі болуы мүмкін. Алғашқы қауымдастық. Балалар алғаш рет киелі тағамды қабылдауы мүмкін. Жаңа шіркеулердің немесе шіркеу ғимараттарының ашылуы. Жаңа миссионерлерді немесе жаңа миссионерлік сапарға жіберілетіндерді бағыштау.

Regular Sunday services. These are a part of most traditions. Holy Communion may be celebrated at some or all of these; often it is included either once a month or once a quarter. A few denominations have their main weekly services on Saturday rather than Sunday. Larger churches often tend to have several services each Sunday; often two or three in the morning and one or two in the late afternoon or evening, as well as on Saturdays. Some churches have begun to provide religious services conducted through internet technology, for the benefit of those who cannot attend for health or other reasons, or who may want to preview the church before attending in person. Midweek services. Again, Holy Communion can be part of these, either on every occasion or on a regular basis. Holiday services. Treated like a regular Sunday service, but made more specific for the day. Weddings. These are normally separate services, rather than being incorporated into a regular service, but may be either. Funerals. These are always separate services. Baptisms. These may be incorporated into a regular service, or separate. Confirmation. This is normally incorporated into a regular Sunday service, which will also include communion. It was traditionally the first Communion of the confirmee, but more recently, children are invited to communion in some denominations, whether confirmed or not. Ordination of clergy. New bishops, elders, priests and deacons are usually ordained or installed generally in a solemn but celebratory ceremony on Saturday or Sunday, generally open to the public, either by their own superior or by another approved senior minister with ordination powers. The service is held either at the area headquarters church or cathedral or at another church agreed upon by those to be ordained and the ordaining ministers. Ordination of bishops or elders may require consecration by more than one individual and have a more limited audience. First Communion. Children may celebrate Communion for the first time. Opening of new churches or church buildings. Dedication of new missionaries or those about to be sent on new missions.

Ғибадат орындары

Әдетте ғибадат орындарын "шіркеулер" немесе "капеллалар" деп атайды. Кейбір құлшылықтар театрларда, мектептерде немесе тек жексенбі күні жалға берілетін көп мақсатты бөлмелерде өткізіледі. Ерлер дәстүр бойынша дұға оқып, құлшылық ететін кезінде бас киімдерін шешеді, ал әйелдер дәстүр бойынша дұға оқып, құлшылық ететін кезінде бас жамылғысын киеді (1 Қорынттықтарға 11:1–11 қараңыз). Көптеген конфессиялық емес христиан шіркеулерінде, жергілікті мәдениетке байланысты, адамдардың қарапайым киім киюі қалыпты жағдай.