Кіріспе

Оңтүстік Родезия саясаткері (1908–2002)

Сэр Реджинальд Стивен Гарфилд Тодд (13 шілде 1908 – 13 қазан 2002) 1953 жылдан 1958 жылға дейін Оңтүстік Родезияның либералды премьер-министрі болды және кейіннен Родезиядағы ақ үстемдік билігіне қарсылас атанды.

Өмірбаян

Тодд 1908 жылы Жаңа Зеландияның Инверкаргилл қаласында туған. Ол Отаго университетінде, Глен-Лейт теологиялық колледжінде және Витватерсранд университетінде оқыған. 1932 жылы ол Жан Грейс Уилсонға үйленді, және олардың үш қызы болды.

Саяси қатысу

1948 жылы Тодд парламенттік сайлауда жеңіске жетті. 1953 жылы Сер Годфри Мартин Хуггинс жаңа құрылған Родезия және Ньясаленд Федерациясының тұңғыш премьер-министрі болғаннан кейін, Тодд Біріккен Родезия партиясының басшысы және Оңтүстік Родезияның премьер-министрі қызметін атқарды. Осы орайда Біріккен Родезия партиясы Біріккен Федералды партия болып өзгерді. 1955 жылдан 1960 жылға дейін Тодд Мәсіх ғибадатханаларының дүниежүзілік конвенциясының бірінші вице-президенті болды.

Үкімет

Тодд қара түсті халықтың білімін жақсартуға бағытталған шағын реформалар енгізді. Ол үшін Родезиядағы жер иелері төлеген салықтарды және британдық отаршылдық билігінен бөлінген қаражатты қара түсті мектептерге жұмсады. Оның үкіметі мектеп жасындағы әрбір африкалық балаға бастауыш білім беру жоспарын қабылдады. Ол бастауыш мектептердің санын екі есеге арттырып, миссионерлік мектептерге орта және университет алдындағы курстар ашуға гранттар берді. Сондай-ақ, ол қара нәсілділерді "AM" ("Африкалық еркек") деп атаудың орнына "Мырза" деп атауды енгізді және резерваттардағы қара нәсілді тұрғындарына алкоголь сатуға қойылған тыйымды алып тастады, оларға еуропалық сыра мен шарап ішуге рұқсат берілді, бірақ арақ ішуге рұқсат жоқ еді. Қоштасу сөзінде ол: "Біз әрбір адамның жақсы өмір сүруіне, күннің шуағында өз орнын табуына мүмкіндік беруіміз керек. Біз, Жер бетіндегі ең жақсы елде өмір сүретін біз, үрейге толы невротиктерге айналу қаупі бар", - деді. Премьер-министрлік лауазымынан басқа, Тодд Қаржы министрі және бірнеше басқа да министрлік портфельдерін атқарды. 1958 жылдың қазан айында атқарушы кеңесте үш жылдан астам қызмет еткені үшін оған "Құрметті" атағы берілді.

Кейінгі өмірі

Родезияның оқшаулануы мен эмбаргосын үйлестіруге көмектескеннен кейін, әсіресе қара ұлтшылдардың партизандық қызметін заңдыландыруды қолдағаннан кейін, Тоддты ақ родезиялықтар сатқын деп айыптады. Смит үкіметі биліктен бас тартуға мәжбүр болғаннан кейін, 1980 жылы ел тәуелсіз Зимбабве мемлекетіне айналды. Тоддты жаңа қара үкіметке "ыңғайласушылық" рөлі үшін тағайындау мүмкіндігі бірден қарастырылды. Лорд Сомс, сайланған премьер-министр Роберт Мугабенің ұсынысы бойынша, Тоддты 1980 жылғы 8 сәуірде Сенатқа тағайындады, онда Тодд 1985 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін қызмет етті. Мугабеге көп жыл бойы қолдау көрсеткеннен кейін, Тодд жаңа режимнің саяси қарсыластарына жасаған ашық зорлық-зомбылығына наразы болды. 1986 жылғы Жаңа жылдық құрметте, Африка мен Жаңа Зеландияға көрсеткен қызметтері үшін, Жаңа Зеландия үкіметінің ұсынысымен, оған Королева Елизавета II-нің "Барон" ордені берілді. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Тодд Родезия Буш соғысында жарақат алған бұрынғы партизандарға шаруашылығының бір бөлігін сыйға берді. Дегенмен, Тоддтың Мугабеге сын-пікірлері күшейді және 2002 жылы ол Зимбабве азаматтығынан айырылды. Ол 2002 жылғы 13 қазанда Булавайо қаласында 94 жасында қайтыс болды.