Кіріспе

Жаңа өсиеттегі жеті хат Католик хаттары (немесе жалпы хаттар) – Жаңа өсиеттегі жеті хат. Жаңа өсиетте кездесу ретімен тізілген католик хаттары:

Атау беру

Католик сөзін 'католик хаттары' терминінде қолдану төртінші ғасырға дейін қалыптасқан дәстүр болды. Кез келген нақты діни ағымға байланысты емес, ол сол кезде "жалпылама" деген мағынаны білдірген. Кейіннен католик сөзі Католик шіркеуі атауының бір бөлігіне айналды. Осы мәтіндер Католик шіркеуіне немесе католицизмге қатысты деген қате түсінік тудырмау үшін "жалпы хаттар" немесе "жалпы миссионерлік хаттар" сияқты балама терминдер қолданылады. Тарихи контексте, католик сөзі хаттардың жалпы шіркеуге, ал Пауыл хаттары сияқты нақты, бөлек қауымдарға немесе жеке тұлғаларға емес, жолданғанын көрсететін болса керек. Дегенмен, 2 Жохан мен 3 Жохан осы пікірге қайшы келеді, себебі олардың адресаттары тиісінше "таңдалған әйелге" (көптегендер оны шіркеудің өзі деп есептейді) және "Гайға" (оның кім екені жөнінде көп болжам бар, бірақ нақты дәлелдер жеткіліксіз). Сондықтан кейбір тарихшылар католик деген белгі бастапқыда тек 1 Жоханға ғана қолданылып, кейіннен Пауылға жатпайтын барлық басқа хаттарға таратылған деп санайды.

Авторлығы

Жеті хаттың үшеуі авторсыз. Бұл үшеуі дәстүр бойынша Зебедейдің ұлы және Исаның он екі елшісінің бірі болған Жохан елшіге жатқызылады. Сондықтан, бұл хаттардың ешқайсысында автор аты көрсетілмесе де, олар Иоанн хаттары деп аталады. Көптеген қазіргі ғалымдар автордың Жохан елші емес деп санайды, бірақ нақты бір тарихи тұлғаға қатысты ғылыми келісім жоқ. (Жоханнның еңбектерінің авторлығын қараңыз.) Екі хатында Исаның он екі елшісінің бірі Шимон Петір жазғандығы айтылады. Осылайша, олар дәстүрлі түрде Петр хаттары деп аталады. Дегенмен, көптеген қазіргі ғалымдар екінші хатты Петір жазбаған болуы мүмкін деп келіседі, себебі ол Петір қайтыс болғаннан соң көп уақыт өткен 2-ші ғасырдың басында жазылған сияқты. Алайда, бірінші хатқа қатысты пікірлер әртүрлі; көптеген ғалымдар бұл хаттың шынайы екенін санайды, бірақ оның грек тіліндегі стильі Пауылдың тілінен де жақсырақ, бұл сауатсыз еврей балықшысы үшін ықтимал емес, сондай-ақ ол Пауылдың діни көзқарастарын қабылдайды, бұл Пауыл мен Петір арасындағы керістікке үлкен қайшылық тудырады.