Кіріспе

Қуырылған қамыр, тәтті немесе тұзды тағамның бір түрі.

Қуырылған қамыр – Солтүстік Америка тағамы, көбінесе карнавалдарда, ойын-сауық парктерінде, жәрмеңкелерде, родеоларда және теңіз жағалауындағы курорттардағы сыртқы тағам сату орындарында кездеседі. "Қуырылған қамыр" – ашытқы қамырынан жасалған қуырылған нанның нақты бір түрі; мысалы, карнавалдық стендтердегі жарнамаларды қараңыз. Бұл тағамды жармаланған нан (баннок), қуырылған нан, қамыр, "пил құлақтары", "бобр құйрықтары", сконы, "пицца фритта", "қуырылған дөңгелектер" және "буньуэлос" (кішкентай бөліктері үшін) деп те атайды. Бұл тағамдардың бәрі дерлік бір-біріне ұқсас, сондай-ақ кейбір ашытқыдан жасалған бигнеттерге де ұқсайды, бірақ донаттар немесе фриттерлер сияқты басқа қуырылған тағамдардан ерекшеленеді.

Өңірлік нұсқалар

Канадалық тағамдарда қуырылған қамырдың бөліктерін кейде «бобёрдың құйрығы» деп атайды. Канадалық сөздердің шығу тегі туралы кітаптардың авторы Билл Кастлменнің сөзіне сүйенсек, бұл атау «әсіресе 19-шы ғасырдың басында, адамдар бір түнге тоқтаған және табасы жоқ жерлерде» жылдам пісірілген қамырды білдірген. 1978 жылы Оттава, Онтарио қаласынан Пэм және Грант Хукерлер «BeaverTails» мейрамханалар желісін құрды, олар бобёрдың құйрығы пішініне қолмен созылған қуырылған қамырдан жасалған тәттілерді сатуға маманданған. Канаданың шығысындағы Ньюфаундленд провинциясында қуырылған қамыр «тутон» деп аталады. Туттон /ˈtaʊtən) – нан қамырын табада маймен немесе «скранчиондардан» (тұздалған шошқа майы) қалған маймен қуыру арқылы дайындалады және қарақұмыр, клен сиропы немесе жүгері сиропымен беріледі. Ол дәстүрлі түрде қалған нан қамырынан табада қуырылып жасалады, ал майда қуырылмайды. Солтүстік Америкада кең таралған итальяндық нұсқасы – цепполе. Осындай тағамдар Еуропада да кездеседі, көбінесе жәрмеңкелердегі ашық стендтерде. Мысалы, Хорватияда қуырылған қамыр «лангуши», Венгрияда – «лангош», Австрияда – «киахл», Германияда – «Knieküchle» деп аталады, ал Нидерландта – «олиебол» жейді. Солтүстік Испанияда карнавал маусымында осы тағамды жеу дәстүрге айналған, оның рухани байланысы бар, Рождестводағы «роскон» немесе Пасхадағы «арроз кон лече» сияқты. Нью-Йорктегі кейбір қытай мейрамханаларында қантпен жабылған жұмсақ, қуырылған қамырдан жасалған шарики табуға болады. Бұл қамыр шариктары әртүрлі атаулармен белгілі, мысалы «қантты печеньелер», «қытай донаттары» немесе жай ғана «қуырылған нан». Орталық Азиядағы түркі елдерінде де осыған ұқсас тағам бар, ол «боорсоқ» немесе «пиші» деп аталады. Жаңа Зеландияда және Гавайи сияқты басқа да аймақтарда маори халқы Матарики мерекесінің дәстүрлі бөлігі болып табылатын «Parāoa Parai» – қуырылған нан пісіреді.

Дайындық

Қамырды ашытып, одан кейін майға қуырып дайындалады. Қуыру кезінде қамырдың пішіні бұзылып, көпіршіктер пайда болады. Дайын қамырдың үстіне ұсақ қант, қант ұнтағы, корица, жеміс соусы, шоколад соусы, ірімшік, клен сиропы, қайнатылған май, помидор соусы (қалау бойынша пармезан ірімшігі қосылып), сарымсақ майы, лимон шырыны, бал, май, жаңғақтар немесе осылардың кез келген комбинациясы себілуі мүмкін, тіпті мұздақпен де беріледі.