Кіріспе
Қазының түрлері. Сұр қазы (Anas gracilis) – Австралия және Жаңа Зеландиядағы ашық сулы батпақтарда кездесетін суға батып жейтін қазы.
The grey teal (Anas gracilis) is a dabbling duck found in open wetlands in Australia and New Zealand.
Сипаттама
Оны көздеріндегі қызыл түсті қабықтың болуымен анықтауға болады. Бұл қызыл түс ересек еркектерде көбірек көзге түседі. Бұл қанатында ақ және жасыл жарқылдары бар, дақтанған қоңыр қаз. Аталық және аналықтың түсі бірдей, туысқан қоңыр иттік қаздың айырмашылығындай емес, оның аталық және аналықтарының түсі күрт өзгеше. Сұр иттік қаздың түсі аналық қоңыр иттік қазға ұқсас, бірақ сұр иттік қазды оның ашық түсті мойны мен жарық бетінен ажыратуға болады. Жас құстар ересектерге қарағанда ақшыл, әсіресе басында. Дегенмен, оларды жетілгенге дейін күңгірт қоңыр көздерінен тануға болады. Сұр иттік қаздың мүсізі көк-сұр түсті, шеттері қара сызылған. Аяқтары мүсізімен бірдей сұр түсті. Егер бір тенденцияны атасақ, денесіндегі қауырсын ауысуы (қанаттарды қоса алғанда) әдетте қаңтардан наурызға дейін, яғни жаздың соңы мен қыстың басында жүреді. Алайда, оны Соломон аралдары мен Жаңа Каледонияда да кездестіруге болады, онда ол шалқып келген құс болып табылады.
Жаңа Зеландия аумағы
Көк көк – бұл Австралиядан Жаңа Зеландияға өздігінен келген түр, онда оның саны әлдеқайда көп. 1950 жылға дейін Жаңа Зеландияда сирек кездесетін, бірақ Австралияда болған бірнеше табиғи құбылыстар оның санының күрт өсуіне әкелді. Қазір ол Жаңа Зеландияның барлық аймақтарында кездесетін өте көп таралған су құсы. Дегенмен, түрдің шоғырланған жерлері бар (ірі популяциялар), мысалы, Хоук шығанағы, Вайкато, Оңтүстік Окленд және Отаго аудандары. *Anas gracilis* сондай-ақ Чатем аралдарында (шілде 1951, желтоқсан 1998) немесе Снарес аралдарында (қараша 1987) сияқты Жаңа Зеландияның кіші аралдарында кездеседі. Бұл жас құстардың өсуіне және тірі қалуына көмектеседі. Көк көк сондай-ақ шеттерінде жеткілікті өсімдік жамылғысы бар (өсімдіктер мен вегетацияның көп болуы) жерлерді ұнатады. Көк көк әдетте жеке ұялайды, бірақ кейде ұялар бір-біріне жақын орналасқан, яғни жұптасқан құстар бірге болуы мүмкін. Ұялау маусымы Оңтүстік Австралияда маусым мен ақпан аралығында, ал Солтүстік Австралияда сәл кешірек басталады. Қалай болғанда да, осы ұшулар шөлді аймақтарға дейін созылады. Тұқым алу үшін көк көк су өсімдіктерінен тұқымды жұлып алады. Бұл ауру көбінесе симптомсыз өтеді (инфекция бар, бірақ белгілері жоқ), бірақ ауыр жағдайда әлсіздікке, денеге ұштарлыққа және бұлшықет тінінің жоғалуына әкелуі мүмкін.
Nesting is usually solitary for the grey teal; however, sometimes nesting sites will be close together, meaning breeding pairs may be close to one and other. Nesting time occurs between the months of June February in South Australia and slightly later in the area of North Australia – and directed. Either way, “these flights occurred over distances up to across the arid inland.”. To obtain seeds, grey teal will strip them from the aquatic vegetation. Although this disease usually is asymptomatic (infected but shows no symptoms) if severe the infection can result in weakness, lameness and loss of muscle tissue.
Аңшылық маусымы және қорғау жағдайы
Жаңа Зеландияда сұр үйрек (Anas gracilis) толық қорғалады. 1976 жылы олардың саны 20 000 құс деп есептелді, ал 2005 жылы 50 000-ға дейін өсті. Қазір аралда сұр үйрек көп кездесетін құс екенін ескерсек, 2010 жылы «Жабайы табиғат туралы» заң қарастырылып жатқанда, үкімет оны аң ауынатын құстар тізіміне қосуды ойлады. Бірақ бұл орын алмады және құс өзінің қорғалатын статусын сақтап қалды. Аукленд Вайкато балық және аң аулау кеңесінің солтүстік аймақтық директоры Джон Дайердің айтуынша, бұл шешім Қорғау департаменті мен аңшылар арасында «бірнеше онжылдықтар бойы адасқандыққа» ұшыраған сезім тудырды. Шындығында, құсты өлтіргені үшін айыптар қарастырылған. Дегенмен, аңшылардың сұр үйректі атып алудан аулақ болуы қиын, себебі олардың саны көп және оларды аң ауынатын үйректердің үлкен топтарымен бірге ұшып жүргенін көру жиі кездеседі. Аң аулау маусымында сұр үйректердің кем дегенде 6% атылып түседі. Керісінше, Австралияда сұр үйрек аң аулау маусымында ең көп атылатын құстардың бірі. Мысалы, 2014 жылы Виктория штатында аң аулау маусымы 3 айға созылса, ал Жаңа Зеландияда ол тек 5 апта ғана, және аңшылар күніне 10 сұр үйрекке дейін атып алуға рұқсат етілген.