Кіріспе

Валахияның 15 ғасырдағы билеушісі, бейсболшы, оның лақап аты – Влад III, көбінесе Влад Қанды (Влад Țepeș) немесе Влад Дракула (Влад Дракула; 1428/31–1476/77) деп танылады, 1448 жылдан бастап үш рет Валахияның воеводасы болды және 1476/77 жылы қайтыс болды. Ол Валахия тарихындағы ең маңызды билеушілердің бірі және Румынияның ұлттық батыры саналады. Влад 1436 жылы Валахияны билеген Влад Дракулдың екінші ұлы. 1442 жылы Влад пен оның інісі Раду Осман империясында әкесінің адалдығын қамтамасыз ету үшін кепіл ретінде ұсталды. 1447 жылы Венгрияның регент-губернаторы Иоанн Хуняди Валахияға шабуыл жасағаннан кейін Владтың үлкен ағасы Мирча және олардың әкесі өлтірілді. Хуняди Владтың екінші туысы Владислав II-ні жаңа воевода етіп тағайындады. 1448 жылдың күзінде Хуняди Осман империясына қарсы әскери жорық бастады, Владислав онымен бірге болды. Влад қазан айында Осман империясының қолдауымен Валахияға шабуыл жасады, бірақ Владислав қайтып келді, ал Влад жыл соңына дейін Осман империясынан пана іздеді. 1449 немесе 1450 жылдары Влад Молдавияға, содан кейін Венгрияға барды. Венгрия мен Владислав арасындағы қарым-қатынас нашарлап, 1456 жылы Влад Венгрияның қолдауымен Валахияға қайта шабуыл жасады. Владислав оған қарсы шайқаста қаза тапты. Влад өзінің билігін нығайту үшін валахиялық боярларды тазартуды бастады. Ол оның қарсыластарын қолдаған Трансильваниялық сакстармен қақтығысқа түсті, олар Дан мен Басараб Лайота (Владиславтың ағалары) және Владтың заңды емес ұлы Влад Калужерул болды. Влад саксон ауылдарын тонады және тұтқындалған адамдарды Валахияға алып келіп, оларды қазыққа отырды (осыдан оның аты шықты). 1460 жылы бейбітшілік орнатылды. Осман сұлтаны Мехмед II Владқа жеке құрмет көрсетуді бұйырды, бірақ Влад сұлтанның екі елшісін тұтқындап, қазыққа отырды. 1462 жылдың ақпанында ол Осман аймағына шабуыл жасап, ондаған мың түріктер мен мұсылман болгарларын өлтірді. Мехмед Владты оның інісі Радумен алмастыру үшін Валахияға қарсы жорық ұйымдастырды. Влад 1462 жылдың 16-17 маусымында Тырговиштеде сұлтанды тұтқындауға тырысты. Сұлтан мен Осман армиясының басым бөлігі Валахиядан кетіп қалды, бірақ көптеген валахиялықтар Радуға қарай көшті. 1462 жылдың соңында Влад Венгрия королі Матиас Корвинустан көмек сұрап Трансильванияға барды, бірақ Корвин оны түрмеге қамады. Влад 1463 жылдан 1475 жылға дейін Вишеградта тұтқында болды. Осы кезеңде оның қатыгездігі туралы әңгімелер Германия мен Италияда тарала бастады. Ол 1475 жылдың жазында Молдавия князі Штефан III-нің өтініші бойынша босатылды. 1476 жылдың басында ол Боснияда Осман империясына қарсы Корвин армиясымен шайқасты. Венгрия және Молдавия әскерлері оған Басараб Лайотаны (Владтың інісі Радуды тақтан түсірген) қарашада Валахиядан қашуға көмектесті. Басараб жыл соңына дейін Осман империясының қолдауымен қайтып келді. Влад 1477 жылдың 10 қаңтарына дейін шайқаста қаза тапты. Владтың қатыгездігін суреттейтін кітаптар неміс тіліндегі елдерде ең көп сатылатын кітаптардың бірі болды. Ресейдегі халық әңгімелері Влад тек қатыгез жазалар арқылы ғана орталық үкіметін нығайта алды деп болжайды, ал 19 ғасырдың румын тарихшыларының көпшілігі осы көзқарасқа сәйкес болды. Владтың тегі Брам Стокердің көркем әдебиеттегі вампирі граф Дракуланың есімін шабыттандырды.

Атауы

Қазір көбінесе вампир есімі ретінде танымал Дракула есімі ғасырлар бойы Влад III-нің лақап аты ретінде белгілі болған. Дипломатиялық хабарламалар мен халық арасындағы әңгімелерде ол 15 ғасырда Дракула, Дракулия немесе Дракула деп аталған. Ол 1470-ші жылдардың соңында өзінің екі хатына «Драгуля» немесе «Дракуля» деп қол қойған. Оның есімінің бастауы әкесі Влад Дракулдың («Ортағасырлық румын тілінде «Влад Дракон») лақап атынан шыққан, ол оны Аждаһа орденіне мүше болғаннан кейін алған. Дракула – Дракулдың славян тіліндегі жаттық түрі, «Дракулдың (немесе Драконның) ұлы» деген мағынаны білдіреді. Қазіргі румын тілінде «дракул» сөзі «шайтанды» білдіреді, бұл Владтың беделін күшейтті. Румын тарихнамасында Влад III Влад Țepeș (немесе Влад Импалер) ретінде белгілі. Бұл лақап оның ең сүйікті жазалау тәсілі болған қазыққа отырғызумен байланысты. Осман жазушысы Турсун Бег шамамен 1500 жылы оны Қазықұл воевода (Импалер) деп атаған. Валахия воеводасы Меркея Шопан 1551 жылғы 1 сәуірде жазған хатында Влад III туралы айтқанда осы лақапты қолданған.

Ерте өмір

Влад был вторым законным сыном Влада II Дракула, который сам был внебрачным сыном Мирчи I Валашского. Владу II было присвоено прозвище "Дракул" за его членство в Ордене Дракона, воинственном братстве, основанном Сигизмундом Люксембургским, королем Венгрии. Орден Дракона был посвящен сдерживанию османского продвижения в Европу. Поскольку он был достаточно взрослым, чтобы быть кандидатом на трон Валахии в 1448 году, время рождения Влада должно было прийтись на период между 1428 и 1431 годами. Влад, вероятно, родился после того, как его отец поселился в Трансильвании в 1429 году. Историк Раду Флореску пишет, что Влад родился в трансильванском саксонском городе Сигишоара (тогда в Королевстве Венгрии), где его отец жил в трехэтажном каменном доме с 1431 по 1435 год. Современные историки идентифицируют мать Влада либо как дочь или родственницу Александра I Молдавии, либо как неизвестную первую жену его отца. Влад II Дракул захватил Валахию после смерти своего сводного брата Александра I Алдея в 1436 году. В одном из его указов (выданном 20 января 1437 года) сохранилось первое упоминание о Владе III и его старшем брате Мирче, где они названы "первенцами" своего отца. Они упоминаются еще в четырех документах между 1437 и 1439 годами. В последнем из четырех указов также упоминается их младший брат Раду. После встречи с Иоанном Хуньяди, воеводой Трансильвании, Влад II Дракул не поддержал османское вторжение в Трансильванию в марте 1442 года. Османский султан Мурад II приказал ему прибыть в Галлиполи, чтобы продемонстрировать свою верность. Влад и Раду сопровождали своего отца в Османскую империю, где они все были заключены в тюрьму. Влад Дракул был освобожден до конца года, но Влад и Раду остались в заложниках, чтобы обеспечить его лояльность. Они содержались в крепости Эгригёз, Эмит, согласно современным османским хроникам. Их жизни были особенно в опасности после того, как их отец поддержал Владислава, короля Польши и Венгрии, против Османской империи во время крестового похода в Варне в 1444 году. Влад II Дракул был убежден, что его двух сыновей "убьют ради христианского мира", но ни Влад, ни Раду не были убиты или изувечены после восстания их отца. Влад Дракул вновь признал суверенитет султана и пообещал платить ему ежегодную дань в 1446 или 1447 году. Иоанн Хуньяди (который к тому времени стал регентом-губернатором Венгрии в 1446 году) вторгся в Валахию в ноябре 1447 года. Византийский историк Михаил Критобул писал, что Влад и Раду бежали в Османскую империю, что позволяет предположить, что султан разрешил им вернуться в Валахию после того, как их отец воздал ему почести. Влад Дракул и его старший сын Мирча были убиты. Хуньяди сделал Владислава II (сына кузена Влада Дракула, Дана II) правителем Валахии.

Бірінші ереже

Әкесі мен үлкен ағасы қайтыс болғаннан кейін Влад Валахия тағына үміткер бола алатын болды. Валахияның Владислав II, 1448 жылдың қыркүйегінде Осман империясына қарсы жорыққа шыққан Иоанн Гуньядиге бірге ілесіп жүрді. Дұшпанының болмауынан пайдаланып, Влад қазан айының басында Осман әскерінің басында Валахияға басып кірді. Ол Османдықтардың Дунайдағы Жиуржу бекінісін басып алып, нығайтқанын мойындауға мәжбүр болды. Османдықтар 17-18 қазанда Косово шайқасында Гуньяди әскерін жеңіске жетті. Гуньядидің орынбасары Николас Визакнай Владты Трансильванияға келіп кездесуге шақырды, бірақ Влад бас тартты. Владислав II әскерінің қалдықтарымен Валахияға қайтып келді. Влад 1448 жылдың 7 желтоқсанына дейін Осман империясына қашуға мәжбүр болды.

Қалған жері

Влад өзінің құлдырауынан кейін Осман империясының Эдирне қаласында қоныстанды. Бірақ көп ұзамай Молдавияға көшіп кетті, онда 1449 жылдың күзінде Иоанн Гуньядидің қолдауымен Богдан II (оның әкесінің туысы және мүмкін анасының ағасы) таққа отырған болатын. 1451 жылдың қазанында Петр III Аарон Богданды өлтіргеннен кейін, Богданның ұлы Стефан Хуньядиден көмек сұрап Владпен бірге Трансильванияға қашты. Дегенмен, Хуньяди 1451 жылдың 20 қарашасында Осман империясымен үш жылдық келісімге келді, ол Владислав II қайтыс болған жағдайда Валахия боярларының оның орнына кімді тағайындауға құқығы бар екенін мойындады. Влад Брашовта қоныстануды жоспарлаған (Брашов Владислав II-ден қуылған Валахия боярларының орталығы болған), бірақ Хуньяди 6 ақпанда қала тұрғындарына оған пана беруге тыйым салды. Влад Александрель Петр Ааронды тақтан түсірген Молдавияға қайта оралды. Содан кейінгі жылдары оның өмірінен белгілі оқиғалар жоқ. Ол 1456 жылдың 3 шілдесіне дейін Венгрияға оралған болуы керек, себебі сол күні Хуньяди Брашов қаласының халқына Владқа Трансильвания шекарасын қорғау жұмысын тапсырғанын хабарлады.

Консолидациялау

Владтың Валахияға қайтып оралуының жағдайы мен күні белгісіз. Ол 1456 жылдың сәуір, шілде немесе тамыз айларында венгрлердің қолдауымен Валахияға шабуыл жасады. Владислав II шабуыл кезінде қайтыс болды. Влад Валахия воеводасы ретінде Брашов қаласының тұрғындарына 10 қыркүйекте алғашқы хатын жіберді. Ол Трансильванияға түріктер басып кірген жағдайда оларды қорғауға уәде берді, бірақ түріктер Валахияны басып алған жағдайда олардан көмек сұрады. Сол хатында ол: «Адам немесе хан күшті және әулетті болса, қалағанындай бейбітшілік орната алады; ал әлсіз болса, одан күшті біреу келіп, оған қалағанын істейді» деді, бұл оның билігін көрсетті. Көптеген дереккөздер (оның ішінде Лаоник Халкокондилдің жылнамасы) Владтың билік басында жүздеген немесе мыңдаған адамды өлімге кескенін жазды. Ол әкесі мен ағасын өлтірген, немесе оған қарсы құлық жасады деп күдіктенген боярларды тазарта бастады. Халкокондил Владтың «үлкен өзгерістерді тез жасап, Валахияның істерін түбірімен өзгерткенін» айтты, ол құрбандарының «ақшасын, мүлкін және басқа да иеліктерін» өзінің адалдарына берді. Владтың билігі кезіндегі князьдік кеңес мүшелерінің тізімдері көрсеткендей, олардың тек екеуі ғана (Воико Добрица мен Иова) 1457 және 1461 жылдар аралығында лауазымдарын сақтап қалды.

Саксондармен қақтығыс

Влад сұлтанға әдеттегідей сыйлық жіберді. 1456 жылғы 11 тамызда Иоанн Хуньяди қайтыс болғаннан кейін, оның үлкен ұлы Ладислав Хуньяди Венгрияның генерал-капитаны болды. Брашов қаласының тұрғындарына жазған хатында ол Владты Венгрия короліне "сенімсіздік танытқандығы" үшін айыптады және оларға Владислав II-нің бауыры Дани III-ді Владқа қарсы қолдауға бұйрық берді. Сибиу қаласының тұрғындары "өздерін ханзада ұлы деп жариялаған румын дін қызметкерін" қолдады. Бұл адам (Владтың заңсыз ұлы, Влад Кэлугэрул ретінде танылған) Амлаш қаласын басып алды, ол әдетте Трансильваниядағы Валахия билеушілерінің қолында болған. Венгрия королі Ладислав V, 1457 жылғы 16 наурызда Ладислав Хуньядиді өлімге кесті. Хуньядидің анасы, Елизавета Силадьи, және оның бауыры, Михай Силадьи, корольге қарсы бүлік көтерді. Венгриядағы азамат соғысынан пайдаланып, Влад 1457 жылғы маусымда Молдавияны басып алу үшін Молдавия князі Богдан II-нің ұлы Стефанға көмектесті. Влад сондай-ақ Трансильванияға шабуыл жасап, Брашов пен Сибиу маңындағы ауылдарды тонады. Неміс деректерінде Владтың "ерлер, әйелдер, балалар" саксондықтардың ауылынан Валахияға алып келіп, оларды тірідей жерлегені айтылады. Трансильваниялық саксондықтар корольге адал болғандықтан, Владтың оларға жасаған шабуылы Силадьилердің беделін арттырды. Владтың өкілдері Михай Силадьи мен саксондықтар арасындағы бейбіт келіссөздерге қатысты. Келісімге сәйкес, Брашов тұрғындары Данды қаладан қууға келісті. Влад Сибиу саудагерлеріне Валахияда тауарларды еркін "сатып алуға және сатуға" мүмкіндік беретінін, ал олар Трансильваниядағы валахиялық саудагерлерге "сол сияқты қарауды" қамтамасыз етуі керектігін уәде берді. Влад 1457 жылғы 1 желтоқсандағы хатында Михай Силадьиді "өзінің мырзасы және үлкен бауыры" деп атады. Ладислав Хуньядидің кіші інісі, Матьяш Корвин, 1458 жылғы 24 қаңтарда Венгрия королі болып сайланды. Ол Сибиу тұрғындарына 3 наурызда Владпен бейбіт қарым-қатынас орнатуды бұйырды. 1459 жылғы 20 қыркүйекте Влад өзін "барлық Валахияның және Амлаш пен Фэгэраш герцогтықтарының иесі және билеушісі" деп жариялады, бұл оның Валахия билеушілерінің дәстүрлі Трансильваниялық феодальдық иеліктерінің екеуін де басып алғанын көрсетті. Михай Силадьи 1458 жылғы наурыз айының соңында Владислав II-нің (Валахия) шенеунігі болған Михай бояр мен басқа да валахиялық боярларға Трансильванияда қоныстануға рұқсат берді. Бірақ көп ұзамай Влад Михай боярды өлтірді. Мамыр айында Влад Брашов тұрғындарынан Валахияға шеберлерді жіберуді сұрады, бірақ оның саксондықтармен қарым-қатынасы жыл соңына қарай нашарлады. Бір теория бойынша, бұл қақтығыс Владтың саксондықтарға Валахияға кіруіне тыйым салғаннан кейін туды, оларды шекаралық жәрмеңкелерде валахиялық саудагерлерге тауарларын сатуға мәжбүрледі. Владтың протекционистік саясаты немесе шекаралық жәрмеңкелері туралы мәліметтер жоқ. Керісінше, 1476 жылы Влад өзінің билігі кезінде әрқашан еркін сауданы қолдағандығын айтты. Саксондықтар Брашовтан сатып алған валахиялық саудагердің болаттарын бағасын төлемей тәркіледі. Жауап ретінде Влад, Басараб Лайотаның (Валахияның Дани II-нің ұлы) 1459 жылғы 21 қаңтардағы хатында айтқандай, кейбір саксон саудагерлерін "тоналды және азаптады". Басараб Сигишоараға қоныстанды және Валахияға талап қойды. Алайда, Маттиас Корвин Дани III-ді (қайта Брашовта болған) Владқа қарсы қолдады. Дани III Владтың саксон саудагерлерін және олардың балаларын Валахияда тірідей өртегенін немесе тірідей жерлегенін мәлімдеді. Дани III Валахияға шабуыл жасады, бірақ Влад оны жеңіп, 1460 жылғы 22 сәуірге дейін өлтірді. Влад Оңтүстік Трансильванияға басып кірді және Брашов маңындағы елді мекендерді қиратты, тұтқынға алынған барлық ерлер мен әйелдерді тірідей жерлеуге бұйрық берді. Келіссөздер кезінде Влад Брашовтан барлық валахиялық босқындарды қууды немесе жазалауды талап етті. 1460 жылғы 26 шілдеде бейбітшілік орнатылды, сол кезде Влад Брашов тұрғындарына "қарындастары мен достары" деп сөз сөйледі. Влад 24 тамызда Амлаш пен Фэгэраш маңындағы аймаққа шабуыл жасады, Дани III-ті қолдаған жергілікті тұрғындарды жазалады.

Осман соғысы

Константин Михайлович (сұлтан әскерінде янычар болып қызмет еткен) Владтың сұлтанға құрмет көрсетуден бас тартқанын жазды. Ренессанс дәуірінің тарихшысы Джованни Мария дельи Анжиолелли де Владтың үш жыл бойы сұлтанға салық төлемегенін жазды. Екі жазба да Владтың 1459 жылы Осман сұлтаны Мехмед II-ні мойынсұнбағанын көрсетеді, бірақ екі еңбек те оқиғалардан кейін ондаған жылдар өткен соң жазылған. Турсун Бег (сұлтан сарайындағы хатшы) Влад Осман империясына қарсы шыққанда ғана сұлтанның "1461 жылы Требизонға ұзақ жорыққа кеткенін" мәлімдеді. Турсун Бегтің айтуынша, Влад Маттиас Корвинмен жаңа келіссөздер бастады, бірақ сұлтанға оның тыңшылары көп ұзамай хабар берді. Мехмед өзінің елшісі, грек Томас Катаболинос (Юнус бей деп те аталады) арқылы Валахияға Владты Константинопольге келуге бұйырды. Сонымен қатар, Никополис биі Хамзаға Дунайдан өткен соң Владты тұтқындау туралы құпия тапсырма берді. Влад сұлтанның "алдау мен айла-шарғысын" біліп, Хамза мен Катаболиносты тұтқындап, оларды өлімге кесті. Османдық шенеуніктерді өлімге кескеннен кейін Влад Гюргиу бекінісінің командиріне түрік тілінде қақпаларды ашуға бұйрық берді, бұл валахиялық сарбаздарға бекініске шабуыл жасап, басып алуға мүмкіндік берді. Ол Осман империясына басып кірді, Дунай бойындағы ауылдарды қиратты. 1462 жылдың 11 ақпанындағы хатында ол Матиас Корвинуске әскери қимылдар туралы хабарлады. Ол өзінің бұйрығымен "23 884 түрік пен болгар" өлтірілгенін мәлімдеді. Ол Корвинустен әскери көмек сұрап, сұлтанмен келісімді "патша мен Мажарстанның қасиетті тәжі үшін" және "христиандық дінді сақтау және католик сенімін нығайту үшін" бұзғанын мәлімдеді. 1462 жылы Каффаның генуэздік губернаторының хаты бойынша Молдавия мен Валахия арасындағы қарым-қатынас шиеленісті. Халкокондилдің айтуынша, Владтың басып кіруі туралы естіген Мехмед II 150 000-нан астам әскер жинады, ол 1453 жылы Константинопольді басып алған әскерден кейін екінші орынды иеленді. Бірқатар тарихшылардың (оның ішінде Франц Бабингер, Раду Флореску және Николае Стоическу) айтуынша, әскердің мөлшері сұлтанның Валахияны басып алуға ниеттенгенін көрсетеді. Екінші жағынан, Мехмед Валахияны басып алу алдында Владтың бауыры Радуға Валахияны берді, бұл сұлтанның басты мақсаты Валахия билеушісін өзгерту екенін көрсетеді. Осман флоты мамыр айында Брайлаға (Дунайдағы жалғыз валахиялық порты) қонды. Осман әскерінің негізгі бөлігі 1462 жылдың 4 маусымында Никопол қаласынан Дунайды кешіп өтті. Жаудан көп қалған Влад күйдірілген жер саясатын қабылдады және Тарговиштеге қарай шегінді. 16-17 маусым түнінде Влад сұлтанды тұтқындауға немесе өлтіруге тырысып, Осман лагеріне шабуыл жасады. Сұлтанның тұтқындалуы немесе өлімі Осман империясында үрей тудырып, Владқа Осман әскерін жеңуге мүмкіндік берген болар еді. Алайда валахиялықтар "сұлтанның ордасынан өткен" және уәзірлер Махмуд-паша мен Исаактың шатырларына шабуыл жасады. Сұлтан лагеріне шабуыл жасауға сәтсіздікке ұшыраған Влад пен оның серіктері таңертең Осман лагерінен кетіп қалды. Мехмед маусымның соңында Тарговиштеге кірді. Қала құлай жатқан, бірақ Османдықтар "қадаланғандардың орманына" тап болды (өлімге кесілген адамдардың мәйіттерімен мыңдаған қадалар), осыдан қорқып қалды. Сұлтан әскері ұзындығы он жеті, ені жеті стадион болатын қадалар аймағына кірді. Онда үлкен қадалар тұрды, оларға, айтуынша, жиырма мыңға жуық ерлер, әйелдер мен балалар қадалған, түріктер мен сұлтан үшін тамаша көрініс болды. Сұлтан таңғалып, осындай ұлы істер жасаған, өз елін және халқын басқаруға шайтандық түсінігі бар адамды елінен айыру мүмкін емес екенін айтты. Ол: "Осындай керемет істер жасаған адамның құны жоғары", - деді. Қадаларға ілінген адамдардың көптігін көрген түрік әскерінің қалған бөлігі таң қалды. Балалар аналарына тым жақын болды, құстар олардың ішектерінде ұя салды. Сұлтан Валахиядан кері шегінуді шешті және Брайлаға қарай жорық жасады. Молдавия князі Степан III мажар гарнизоны орналасқан маңызды Чилия қамалын басып алу үшін Чилияға (қазіргі Украинадағы Килия) асықты. Влад та Чилияға аттанды, бірақ сұлтан әскерінің жорығына кедергі келтіруге тырысқан 6000 сарбаздан тұратын отрядты қалдырды, бірақ Османдықтар валахиялықтарды жеңді. Молдавияның Степаны Чилияны қоршау кезінде жараланды және Влад қамалда келгенге дейін Молдавияға оралды. Осман әскерінің негізгі бөлігі Валахиядан кетті, бірақ Владтың бауыры Раду және оның Османдық әскері Бараган жазығында қалды. Раду валахиялықтарға елшілер жіберіп, сұлтан олардың еліне қайта басып кіруі мүмкін екенін еске салды. Влад келесі айларда Раду мен оның Османдық одақтастарын екі шайқаста жеңгенімен, көбінесе валахиялықтар Радуға қашып кетті. Влад Карпат тауларына шегінді, Матиас Корвинустен тағын қайтаруға көмектесуді үміттенеді. Алайда, Сзекли графтарының орынбасары Истенмезо Альберті тамыздың ортасында саксондықтар Радуды мойындауын ұсынды. Раду Брашов қалалықтарына олардың саудалық жеңілдіктерін растау және 15 000 дукат өтемақы төлеу туралы ұсыныс жасады.

Венгриядағы түрме

Матиас Корвин 1462 жылдың қараша айында Трансильванияға келді. Корвин мен Влад арасындағы келіссөздер бірнеше аптаға созылды, бірақ Корвин Осман империясына қарсы соғыс бастағысы келмеді. Патшаның бұйрығымен, оның чех сарбаздарының командирі, Брандистің Иоанн Жискрасы, Владты Валахиядағы Рукэр маңында тұтқынға алды. Владтың қамалуын түсіндіру үшін Папа Пий II және венециялықтарға (Осман империясына қарсы жорықты қаржыландыру үшін ақша жіберген) Корвин 1462 жылдың 7 қарашасында Владтың жазған деген үш хатын ұсынды. Хаттарда Влад, егер солтан оны тағына қайтарса, солтанның әскерімен бірігіп Венгрияға қарсы соғысуға дайын екенін білдірді. Көптеген тарихшылар бұл құжаттар Владты қамау үшін жасалған деп санайды. Корвиннің сарай тарихшысы Антонио Бонфини, Владтың қамалу себебі ешқашан анықталмағанын мойындады. Флореску былай деп жазады: «Жазу стилі, мойынсұну риторикасы (Дракуланың мінезімен үйлеспейді), қиын сөздер мен нашар латын тілі» – бұл хаттар Владтың бұйрығымен жазылмағанын көрсетеді. Ол жалғанды жасағанды Брашовтың саксон дін қызметкерімен байланыстырады. Халкокондилдің сөзіне сүйенсек, Влад алдымен «Белград қаласында» (қазіргі Румыниядағы Альба-Юлия) тұтқынға алынды. Біраз уақыттан кейін ол Вишеградқа жеткізіліп, он төрт жыл қамауда ұсталды. 1462 және 1475 жылдар аралығында Владқа қатысты ешқандай құжат сақталмаған. 1475 жылдың жазында Молдавияның Стефан III өзінің елшілерін Матиас Корвинге жіберіп, Осман империясына бағынған Басараб Лайотаға қарсы Владты Валахияға жіберуді сұрады. Стефан Валахияны Осман империясының жауы болған билеушіге бергісі келді, өйткені оның хатына сәйкес, молдавандықтар үшін «валахиялықтар түріктерге ұқсайтын». Славян ертегілерінде айтылғандай, Влад католицизмге өткеннен кейін ғана босатылды.

Үшінші ереже және өлім

Матиас Корвин Владты Валахияның заңды билеушісі деп мойындады, бірақ оған билігін қайтару үшін әскери көмек көрсетпеді. Влад Пешт қаласындағы бір үйде қоныстанды. Бір топ сарбаз, ұрыны қуып осы үйге кіргенде, Влад олардың басшысын өлімге кесті, себебі олар үйіне кірмес бұрын одан рұқсат алмаған, – осы туралы Владтың өміріне байланысты славян әңгімелерінде айтылады. 1475 жылдың маусымында Влад Трансильванияға көшті. Ол Сибиуде тұруды жоспарлағандықтан, маусым айының басында қалаға үй іздеу үшін елшісін жіберді. Мехмед II Басараб Лайотаны Валахияның заңды билеушісі деп таныды. Корвин 21 қыркүйекте Сибиу тұрғындарына патшалық кірістерден 200 алтын флорин Владқа беруге бұйрық берді, бірақ Влад қазан айында Трансильваниядан Будаға кетті. Влад Печте үй сатып алды, ол «Дракуланың үйі» (венгр тілінде Drakula háza) деп аталды. 1476 жылдың қаңтарында Трансильвания воеводасы Денегель Иоанн Понграч Брашов тұрғындарына қалада қоныстанған Владтың барлық қолдаушыларын оған қайтаруды бұйырды, себебі Корвин мен Басараб Лайота келісімге келген еді. Трансильваниялық сакстар мен Басараб арасындағы қарым-қатынас шиеленісті болды, және сакстар келесі айларда Басарабтың қарсыластарына пана берді. Корвин 1476 жылдың басында Владты серб Вук Грюревичпен бірге Боснияда Османдықтарға қарсы күресуге жіберді. Олар 1476 жылдың ақпан-наурыз айларында Сребреницаны және басқа да бекіністерді басып алды. Босниядағы науқанда Влад тағы да террор тактикасын қолданды, тұтқынға алынған түрік әскерлерін жаппай дарға асты және басып алынған елді мекендерде бейбіт тұрғындарды қырды. Оның әскерлері көбінесе Сребреница, Куслат және Зворник қалаларын қиратты. Мехмед II Молдавияға шапты және 1476 жылдың 26 шілдесінде Валя Албэ шайқасында Степан III-ті жеңді. Матиас Корвиннің хатына сәйкес, Степан Батори мен Влад Молдавияға кірді, соның салдарынан сұлтан тамыз айының соңында Таргу-Неамц бекінісінің қоршауын көтеруге мәжбүр болды. Замандасы Якоб Унрест Вук Грюревич пен ақсүйек Якшич әулетінің өкілі де Молдавияда Османдықтарға қарсы күреске қатысқанын қосты. Матиас Корвин Трансильваниялық сакстарға Баторидің Валахияға жоспарланған шабуылын қолдауға бұйрық берді. Влад Брашовта қалды және 7 қазан күні 1476 жылы Валахиядағы жергілікті буржуазияның саудалық жеңілдіктерін растады. Баторидің әскерлері 8 қарашада Тарговиште қаласын басып алды. Молдавияның Стефан мен Влад одақтастығын ресми түрде бекітті және Бухарестті басып алды, Басараб Лайотаны 16 қарашада Осман империясынан пана іздеуге мәжбүр етті. Влад Брашов саудагерлеріне жеңісі туралы хабарлады және оларды Валахияға келуге шақырды. Ол 26 қарашаға дейін тәж киді. Басараб Лайота Османдықтардың қолдауымен Валахияға оралды, ал Влад 1476 жылдың желтоқсан айының соңында немесе 1477 жылдың қаңтар айының басында олармен шайқаста қаза тапты. 1477 жылдың 10 қаңтарында жазылған хатында Молдавияның Стефан III Владтың молдавандық жасағы да қырғынға ұшырағанын хабарлады. «Ең сенімді дереккөздерге» сәйкес, Владтың шамамен 2000 сарбазынан тұратын әскері Снагов маңында түрік Басарабтарының 4000 сарбазынан тұратын әскерімен қоршалып, талқандалды. Оның өлімінің нақты жағдайы белгісіз. Австриялық жылнамашы Якоб Унрест түрік саботажшысы Владты оның лагерінде өлтіргенін айтады. Керісінше, орыс мемлекет қайраткері Федор Курицын – Владтың отбасымен сұхбаттасқаннан кейін – воевода шайқас кезінде өзінің әскерлері тарапынан түрікке ұқсас болғандықтан қателесіп, оларға шабуыл жасап, өлтіргенін хабарлады. Флореску мен Реймонд Т. МакНалли бұл оқиғаға қатысты пікір білдіріп, Владтың әскери алдау ретінде түрік сарбазы кейпінде жиі жүргенін атап өтті. Будадағы Милан елшісі Леонардо Ботта Османдықтар Владтың денесін бөлік-бөлікке бөліп өлтіргенін мәлімдеді. Бонфини Владтың басын Мехмед II-ге жібергенін, содан кейін ол Константинопольдегі биік тіреуге ілінгенін жазды. Оның кесілген басы көрсетіліп, Қаракөйдегі Воевода көшесінде (қазіргі Банкалар көшесі) жерленген. Халық арасындағы әңгімелерге сәйкес, Банкалар көшесіндегі 19 нөмірлі «Войвода хан» үйі Влад Тепештің бас сүйегінің соңғы тоқталыс орны болған. Жергілікті шаруалар дәстүрі бойынша, Владтың денесі кейіннен жақын маңдағы монастырь монахтарымен Снагов батпақтарында табылды. Оның жерленген жері белгісіз. Халықтық дәстүрге сәйкес (алғаш рет 19 ғасырдың соңында жазылған), Влад Снагов монастырында жерленген. Алайда 1933 жылы Дину В. Розетти жүргізген қазба жұмыстары монастырь шіркеуіндегі Владқа арналған «белгісіз қабір тасының» астында ешқандай қабір табылған жоқ. Розетти былай деді: «Владқа арналған қабір тасының астында қабір болған жоқ. Тек көптеген сүйектер мен жылқының жақ сүйектері ғана табылды». Тарихшы Константин Резачевич Владтың өлтірілген жеріне жақын орналасқан және Владтың құрылысына қатысқан Комана монастырінің алғашқы шіркеуіне жерленгенін айтты.

Отбасы

Қазіргі мамандардың пікірінше, Владтың екі әйелі болған. Тарихшы Александру Симонның мәліметінше, оның бірінші әйелі Джон Хунядидің заңсыз туған қызы болуы мүмкін. Владтың екінші әйелі Юстина Силаги болды, ол Матиас Корвиннің туысы еді. Ол 1475 жылы, "Ладислав Драгуля" оған үйленген кезде Сентмиклостың Венцель Понграчтың жесірі болған. Ол Влад Дракулдан кейін де өмір сүрді және үшінші рет Пал Сукиге, содан кейін Янош Ерделийге тұрмысқа шықты. Владтың үлкен ұлы Михнея 1462 жылы дүниеге келді. Владтың аты-жөні белгісіз екінші ұлы 1486 жылға дейін өлтірілді. Владтың үшінші ұлы Влад Дракуля шамамен 1495 жылы Валахияны иеленуге талпынған, бірақ сәтті болмады. Ол Дракула әулетінің атасы саналды.

Алғашқы жазбалар

Владтың қатыгездік әрекеттері туралы әңгімелер оның тірі кезінде тарала бастады. Оның тұтқындалуынан кейін, Маттиас Корвиннің сарайындағы адамдар олардың кеңінен таралғанын ынталандырды. Папаның өкілі Николо Модруссиенсе 1462 жылы осындай әңгімелер туралы Папа Пий II-ге жазған еді. Екі жылдан соң Папа оларды өз Комментарийлеріне қосты. Майкл Бехейм Владтың істері туралы ұзақ өлең жазды, ол Владтың түрмесінен қашып құтылған католик монахпен болған әңгімесіне негізделген дегенді айтады. «Von ainem wutrich der heis Trakle waida von der Walachei» («Дракула аталған деспоттың Валахия воеводасы туралы әңгіме») деген аталатын өлең 1463 жылдың қысында Винер-Нойштадт қаласындағы Киелі Рим императоры Фредерик III сарайында орындалды. Бехеймнің бір әңгімесінде Влад екі монахты көкке көтерілу үшін тікелей тігіп, олардың өлімінен кейін айғайлаған есегін де тігіп қойғандығы айтылады. Бехейм Владты адалсыздықпен айыптады, ол Маттиас Корвин мен Мехмед II-ге қолдау көрсетуге уәде берген, бірақ уәдесін орындамаған. 1475 жылы Эгер епископы (және бұрынғы папаның өкілі) Габриэле Рангони Владтың қатыгездігі үшін түрмеге қамалғанын түсінді. Рангони сондай-ақ түрмеде Владтың тышқандарды ұстап, оларды кесіп-кесіп немесе кішкене ағаш тіліктеріне қадап қойғанын жазды, себебі ол «өзінің зұлымдығын ұмыта алмады». Антонио Бонфини 1495 жыл шамасындағы «Панноника тарихында» Влад туралы әңгімелерді жазды. Бонфини Маттиас Владты алып тастауын және қайта орнатуын ақтауға тырысты. Ол Владты «естімеген қатыгездік пен әділдік адамы» деп сипаттады. Бонфинидің Влад туралы әңгімелері Себастьян Мюнстердің «Космографиясында» қайталанды. Мюнстер де Владтың «тирандық әділдікке ие болғанын» жазды.

Неміс әңгімелері

Владтың қатыгездігі туралы әңгімелер 1480 жылға дейін қасиетті Рим империясында төмен неміс тілінде жарияланды. Бұл әңгімелер 1460 жылдардың басында жазылған деп есептеледі, себебі олар 1462 жылдың басында Дунай арқылы Владтың жорығын сипаттайды, бірақ сол жылдың маусым айында Мехмед II-нің Валахияға шабуыл жасауы туралы ешқандай сілтеме жоқ. Олар Влад пен Трансильвания сакстары арасындағы қақтығыстарды егжей-тегжейлі баяндайды, бұл олардың "сакстардың әдеби ой-қиялынан" туындағанын көрсетеді. Трансильваниядағы Владтың тонау шабуылдары туралы әңгімелер, әрине, куәгерлердің баяндамаларына негізделген, өйткені олар нақты деректерді қамтиды (Владтың қиратқан шіркеулерінің тізімі және шабуылдардың күндері). Олар Владты "ес-ақылдан шыққан психопат, садист, қатыгез кісі өлтіруші, мазохист" деп сипаттайды, тіпті Калигула мен Нероннан да жаман. Дегенмен, Владтың қатыгездігін баяндайтын оқиғаларға сақ болу керек, өйткені оның қатыгездік әрекеттері сакстар тарапынан тым асыра көрсетілген (немесе тіпті ойлап табылды). Қозғалмалы баспаның пайда болуы Влад туралы әңгімелердің танымалдылығын арттырып, оларды Еуропадағы алғашқы "бестселлерлердің" біріне айналдырды. Сатуды жандандыру үшін олар кітаптар түрінде жарық көрді, мұқабаларында қорқынышты көріністер бейнеленген ағаш кескіндері болды. Мысалы, 1499 жылы Нюрнбергте және 1500 жылы Страсбургте жарық көрген басылымдарда Владтың тік ілген немесе өлім аузында жатқан адамдардың арасында дастарқан басында отырған көрінісі бейнеленген.

Славяндық әңгімелер

"Дракула воевода туралы әңгіме" (Сказание о Дракуле воеводе) мәтінін сақтаған жиырмадан астам қолжазба бар (15-18 ғасырлар аралығында жазылған). Қолжазбалар орыс тілінде жазылған, бірақ олар бастапқыда оңтүстік славян тілінде жазылған мәтінді көшірген, себебі оларда орыс тіліне жат, бірақ оңтүстік славян тілінде қолданылатын тіркестер бар (мысалы, "жамандық" деген мағынаны білдіретін diavol). Бастапқы мәтін 1482-1486 жылдар аралығында Будада жазылған. "Сказание" кітабындағы он тоғыз анекдот Влад туралы неміс әңгімелерінен ұзақ. Тарихшы Реймонд Т. МакНаллидің сөзіне сәйкес, бұл оқиғалар – шындық пен қиялдың қосындысы. Анекдоттардың шамамен жартысы, неміс әңгімелері сияқты, Владтың қатыгездігін баса көрсетеді, бірақ оның осы қатыгездігі Валахиядағы орталық үкіметті нығайтуға көмектескенін де көрсетеді. Мысалы, "Сказаниеде" алтын кәсе туралы айтылады, оны ешкім бұлақтан ұрлауға батыл бармаған, себебі Влад "ұрлықты соншалықты жек көретін, оның салдарынан жамандық жасаған немесе тонауға қатысқан адам ұзақ өмір сүрмейтін", осылайша қоғамдық тәртіпті сақтап тұрған. Неміс әңгімесінде Осман территориясына қарсы наурыз жорығы оның қатыгездігін көрсетсе, "Сказание" оның табысты дипломатиясын баса көрді, оны "зломудри" немесе "жаман, бірақ дана" деп атады. Екінші жағынан, "Сказание" Владтың католицизмге өткені үшін оны қатты сынады, оның өлімін осы діннен бас тартуымен байланыстырды. Кейінірек, осы анекдоттардың кейбір элементтері Ресейдегі Иван Грозный туралы орыс әңгімелеріне қосылды.

Қазіргі заманғы стандарттар бойынша мәлімдеу

Влад жасаған көптеп өлтірулер ешқандай айырма жасамай, зұлымдықпен жүргізілгендіктен, қазіргі стандарттар бойынша геноцид пен соғыс қылмыстарына жатады. Румынияның қорғаныс министрі Иоан Мирча Пашку Влад Нюрнбергте сотталғанда, адамзатқа қарсы қылмыстар үшін айыпталар еді деп мәлімдеді.

Ұлттық батыр

Кантакузино шежіресі – румын тарихындағы алғашқы еңбек, ол Влад Қазақшақтың өзінің ағасы Данды өлтіргені үшін Тарговиштедегі ескі боярларды қақпақтап өлтіргенін баяндайды. Шежіреде Владтың жас боярлар мен олардың әйелдері мен балаларын Поэнари қамалын салуға мәжбүрлегені де жазылған. 1747 жылы Унгро-Валлахия митрополиті Неофит I Поэнари қамалы туралы аңызды айтқан, ол оны Местерул Маноле туралы әңгімемен толықтырды, ол құрылыс барысында қамал қабырғаларының құлауын болдырмау үшін әйелін қабырғаға қамап қойған екен. 20 ғасырдың басында Муссел округіндегі мұғалім Константин Радулеску Кодин Владтың "қоян терісіне жазылған" иелік грамотасы туралы жергілікті аңызды жариялады, ол Осман шапқыншылығы кезінде Поэнари қамалынан Трансильванияға қашуына көмектескен ауыл тұрғындарына берілген. Аймақтың басқа ауылдарында бұл сыйлық аңызға айналған Раду Негруға жатқызылған. Радулеску Кодин жергілікті аңыздарды жазды, олардың кейбіреулері Влад туралы неміс және славян әңгімелерінен де белгілі, бұл соңғы әңгімелер ауызша дәстүрді сақтағанын көрсетеді. Мысалы, неміс және славян анекдоттарында Владтың бұйрығымен жалқаулардың, кедейлердің және мүгедектердің өртелуі, күйеуіне тым қысқа көйлек тіккен әйелдің жазалануы туралы аңыздар да кездеседі. Аңыздарды айтқан шаруалар Владтың есімінің оның билігі кезінде жиі қақпаққа ілінгенімен байланысты екенін білген, бірақ олар мұндай қатыгездік әрекеттер ғана Валахияда тәртіпті сақтауға мүмкіндік беретінін айтқан. Көптеген румын суретшілері Владты әділ билеуші және қылмыскерлерді жазалаған, орталық үкіметті нығайту үшін патриоттық емес боярларды өлтірген реалистік басшы ретінде қарастырған. Ион Будай Делеану оған арналған алғашқы румындық эпостық поэмасын жазды. Делеанудың "Циганиада" (Цыгандық эпос) (1875 жылы, жазылғаннан кейін шамамен бір ғасырдан кейін жарық көрген) Владты цыгандар мен періштелер армиясының басында боярларға, османдықтарға, стригойларға (немесе вампирлерге) және басқа да зұлым рухтарға қарсы күресетін батыр ретінде бейнеледі. Ақын Димитрий Болинтиняну 19 ғасырдың ортасында "Румындардың шайқастарынан" Владтың жеңістерін атап өтті. Ол Владты реформатор ретінде қарастырды, оның зорлық-зомбылық әрекеттері боярлардың зұлымдығын болдырмау үшін қажет болды. Румынияның ең ұлы ақындарының бірі Михай Эминеску оған арналған тарихи балладасын, "Үшінші хатты" Валахияның батыл князьдеріне, соның ішінде Владқа арнады. Ол Владты қабірден қайта оралып, румын ұлтының жауларын жоюға шақырды: 1860-шы жылдардың басында суретші Теодор Аман Влад пен Осман елшілерінің кездесуін бейнеледі, онда елшілердің Валахия билеушісінен қорқып жүргені көрінеді. 19 ғасырдың ортасынан бастап румын тарихшылары Владты румын жерлерінің тәуелсіздігі үшін күрескен ең ұлы румын билеушілерінің бірі ретінде қарастырды. Тіпті Владтың қатыгездік әрекеттері де ұлттық мүддеге қызмет ететін рационалды әрекеттер ретінде түсіндірілді. Александру Димитрие Ксенополь Владтың боярлық партиялардың ішкі жанжалдарын тек террорлық әрекеттері арқылы тоқтатуға болатынын атап өткен алғашқы тарихшылардың бірі болды. Константин Ц. Джуреску: "[Влад] бұйырған азаптаулар мен өлім жазалары қалаудан тумаған, олардың әрқайсысының себебі болды, және көбінесе мемлекеттік себептерге байланысты болды", - деді. Иоанн Богдан бұл бейнемен келіспеген румын тарихшыларының бірі болды. 1896 жылы жарық көрген "Влад Цепеш және неміс және орыс әңгімелері" атты еңбегінде ол румындар Владты "батырлық пен патриотизмнің үлгісі" ретінде көрсетудің орнына одан ұялуы керек екенін мәлімдеді. 1999 жылы өткізілген сауалнамаға сәйкес, қатысушылардың 4,1% Влад Қазақшақты "румындар тағдырына жақсы әсер еткен ең маңызды тарихи тұлғалардың" бірі деп таңдады.

Вампир мифологиясы

Влад туралы әңгімелер оны Еуропадағы румын жерлерінің ең танымал ортағасырлық билеушісі етті. Алайда, Брэм Стокердің 1897 жылы жарық көрген «Дракула» романы Дракула мен вампиризмді байланыстыратын алғашқы кітап болды. Стокердің назарын румын халық фольклорындағы қан сорғыш вампирлерге Эмили Жерардтың 1885 жылы жарық көрген Трансильванияның шарапаттары туралы мақаласы аударды. Оның Валахияның ортағасырлық тарихы туралы шектеулі білімі Уильям Уилкинсонның 1820 жылы жарық көрген «Валахия және Молдавия княздықтарының есебі және оларға қатысты саяси тұжырымдар» атты кітабынан алынған. Элизабет Миллердің айтуынша, Стокер «Влад-Қазақпен» көп таныс болмаған сияқты, «әрине, Влад граф Дракуланың шабыты болды деп айтуға жеткіліксіз». Мысалы, Стокер Дракуланың Секельдік тегінен екенін жазды, себебі ол Аттиланың жойқын жорықтары және Секелилердің болжамдалатын хун тегі туралы білген. Стокердің негізгі дерек көзі, неміс әңгімелерінің сенімділігін қабылдаған Уилкинсон, Владты зұлым адам ретінде сипаттады. Шындығында, Стокердің кітабына арналған жұмыс қағаздарында тарихи тұлғаға ешқандай сілтеме жоқ, кейіпкердің аты барлық нұсқаларда, бірақ кейінірек «Граф Вампир» деп аталды. Осылайша, Стокер граф Дракула туралы кітабын жазғанда Валахия тарихынан атауды және «әр түрлі мәліметтердің шашасынан» алды.

Көрінісі және бейнелеуі

Папа Пий II-нің өкілі Николо Модрусса Будада кездескен Владтың жалғыз сақталған сипаттамасын жасаған. Владтың портретінің көшірмесі Инсбруктегі Амбрас сарайындағы "қорқынышты портреттер галереясында" көрсетілген. Флорескудің сөзінше, сурет "күшті, қатыгез және бір түрлі қиналған адамды" бейнелейді, оның "ірі, терең орналасқан, қара жасыл және тегіс көздері" бар. Модрусса Владтың қара шашты екенін айтса да, портретте оның ақ шашты болғандай көрінеді, сондықтан Владтың шашының түсін анықтау мүмкін емес. Суретте Владтың үлкен төменгі ерні бейнеленген. Владтың неміс тілінде сөйлейтін аймақтардағы жаман беделі Ренессанс кезеңінің көптеген картиналарында көрінеді. Ол Венадағы Белведерде көрсетілген 15 ғасырға жататын Әндірдің шейіт болуына куә болғандардың арасында бейнеленген. Венадағы Әйгілі Стефан соборының капелласындағы Голгофадағы Мәсіхтің куәгерлерінің бірі Владқа ұқсас тұлға.

Танымал мәдениетте

Влад Импалер туралы пьеса «А Трея țeapă» (Үшінші тірек) (1978) Марин Сореску жазған және Николае Чаушескудың тоталитарлық режимі кезінде сахналанған. Пьеса тарихи Влад Цепештің абсолютті билігінің қатыгездігі мен толық сәтсіздігіне назар аударды. 1987 жылы ағылшын тіліне «Дракула – балта ұстағыш» деген атпен аударылды. Vlad Țepeș (1979) – режиссер Дору Настасе түсірген румындық тарихи драмалық фильм. Бұл фильмде Влад жағымды бейнеленген. Брам Стокердің «Дракула» (1992) романында вампир Дракуланың түбі – христиан әлемі үшін шапқыншы Осман әскеріне қарсы күрескен, кейін жанынан бас тартып, Шайтанға ант берген және әйелі өзін-өзі өлтіргеннен кейін вампир болған батыл жауынгер Влад III Тепеш (Гарри Олдман ойнады). Vlad Tepes – 1993–1996 жылдары бірнеше демо-жазбалар шығарған, кейін тарап кеткен француздық блэк-метал дуэті. Hellsing (1997–2008) – Кута Хираноның Влад Тепес туралы манга сериясы, кейін вампир болғаннан кейін Алукард деп аталды. Ол басқа вампирлерді өлтіру үшін Хеллсинг ұйымы үшін жұмыс істейді. Vlad Tepes Dracula (1997) – шведтік видео ойын. «Қара ханзада: Дракуланың шынайы тарихы» (2000) – Хэллоуинде көрсетілген американдық қорқынышты соғыс телефильмі. Рудольф Мартин Владтың рөлін сомдады. Assassin's Creed: Revelations (2011) ойынында басты кейіпкер Эцио Аудиторе да Флоренце Влад Тепестің қабірін іздеуі керек, онда оның бас сүйегі мен қылышы бар. Fate/Apocrypha (2012–2014) жарық романында Влад III «Қараның мергеншісі» деген атпен пайда болады. Осы түрінде ол Батырлық Рух немесе Қызметші; Влад басқа шақырылған батырлармен бірге (және қарсы) «Ұлы Киелі Грааль соғысы» деп аталатын оқиғада күресуге шақырылады. Ол «қадаланған ормандарды» қайта құруға және шақыруға қабілетті, сонымен қатар Брам Стокердің «Дракуласымен» байланысы бар, ол жек көретін вампирге айналу мүмкіндігіне ие. Age of Empires II: The Forgotten (2013) видео ойынында Дракуланың Владислав II-мен қақтығысынан бастап, Басараб Лайота мен басқа Осман күштеріне қарсы шайқаспен аяқталатын бес тараулық кампания бар. Влад Тепеш (Пол Рис ойнады) «Да Винчидің демондары» (2013–2015) телесериалында көрінеді, бұл Леонардо да Винчидің ерте өмірі туралы фантастикалық тарихи драма. «Дракуланың айтылмаған оқиғасы» (2014) фильмінде актер Люк Эванс Осман әскеріне қарсы халқын және елін қорғау үшін табиғи емес вампирлік қабілеттерге ие болған Влад III «Импалер» Дракулеа рөлін ойнайды. Vlad Drăculea (2017 – қазірге дейін) – 大窪晶与 жазған және салған жапондық манга сериясы. Castlevania (2017–2021) анимациялық телесериалында Влад Дракула Țepeș (Грехам МакТавиш дауыстаған) – әйелі Лизаның өлтірілуі үшін адамзаттан кек алуға ант берген вампир, ол Валахияның барлық халқын өлтіру үшін жындылар армиясын шақырады.

Негізгі дереккөздер

Томас М. Бон, Адриан Георге, Альберт Вебер (Hrsg.): Corpus Draculianum. Валахия князі Влад Тепес туралы құжаттар мен хроникалар 1448–1650. 3-том: Осман империясынан жеткен деректер. Поствизантиялық және Османдық авторлар. Harrassowitz, Wiesbaden 2013, Лаоникос Халкокондилес: Тарихтар, II том, 6–10 кітаптары (Энтони Калделлис аударған) (2014). Гарвард университетінің баспасы.