Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Менинди (Минандичиден – Менинди көлінің түпнұсқалық жергілікті атауынан алынған, көбінесе қате жазылатын "Менинди") – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының қашық батысындағы шағын қала, Орталық Дарлинг округінде, Дарлинг өзенінің жағасында орналасқан. Ресми мәлімет бойынша 980, ал нақты саны 551 тұрғыны бар. (b) "milhthaka" сөзі "жұмыртқаның сарысы" деген мағына береді. Соңғы мұз дәуірінен кейін 20 000 жыл бұрын жақын орналасқан Вилландра көлдері жүйесі кеуіп бастаған кезде аборигендер Дарлинг өзені бойында жинақталды. Қазіргі Менинди аймағы, өзендік ортамен байланысты көлдер мен арналардың болуының арқасында, аборигендер үшін өте өнімді аймақ болды.
Menindee (derived from Minandichi, the original Indigenous name for Lake Menindee, and frequently but erroneously spelled "Menindie") is a small town in the far west of New South Wales, Australia, in Central Darling Shire, on the banks of the Darling River, with a sign posted population of 980 and a population of 551. (b) from the Barkindji word 'milhthaka', meaning "yolk of an egg". Aboriginal people became increasingly concentrated along the Darling River as the nearby Willandra Lakes system began to dry out after the last ice age 20,000 years ago. The area around present day Menindee was a particularly productive region for Aboriginal occupation with its overflow lakes and channels in combination with the riverine environment.
Еуропалық барлау
Бұл аймаққа алғаш еуропалықтар 1835 жылы майор Томас Митчелл басқарған саяхатшылар тобы келді. Экспедиция Боган және Дарлинг өзендерімен төмен қарай саяхаттап, Дарлинг өзенінің ағысымен Мюррей өзеніне қосылған жерге жетуді жоспарлаған. Митчелл мен оның серіктері алға жылжу барысында аборигендер тобынан қарсылыққа ұшырады. Менинди көлдері аумағында экспедиция жергілікті тұрғындардың күшейіп бара жатқан қарсылығына тап болды, сондықтан Митчелл әрі қарай жүрудің қауіпті екенін шешіп, кері қайтуға белім білдірді. Митчелл аймақтағы уақытша көлдерді Жаңа Оңтүстік Уэльс бас комиссарының орынбасары Джеймс Лейдлидің құрметіне "Лейдлидің көлдер тізбегі" деп атады. Баркинджи халқы бұл көлдерді "wontanella" деп атады, яғни "көп су" деген мағынаны білдіреді.
The first Europeans into the region was an exploring party led by Major Thomas Mitchell in 1835. The expedition had travelled down the Bogan and Darling rivers, intending to follow the course of the Darling to its junction with the Murray. Mitchell and his men encountered bouts of hostility from aboriginal groups as they progressed. In the area of the Menindee Lakes the expedition was subject to increasing confrontation from the native inhabitants and Mitchell decided it would be too dangerous to proceed and decided to turn back. Mitchell named the ephemeral lakes in the area 'Laidley's Chain of Ponds' after James Laidley, the Deputy Commissary General of New South Wales. The Barkindji people called the lakes 'wontanella' meaning "many waters".
Еуропалық қоныстану
Дарлинг малшылық округі Мюррмбиджи және Дарлинг өзендері арасында 1847 жылдың 4 желтоқсанында ресми түрде жарияланды. 1849 жылы Александр Маккалум «Менинди» малшылық жерін жалға алды. 1850 жылдың қыркүйегінде «Жергілікті полицияның командирі және оның батыл жасағы» «Лейдли Пондс» өңірінде «қойшыларға жасалған шабуылдарды» тергеу үшін болғандығы хабарланды. Оқиғада «жергілікті тұрғындар көп қиындық туғызды, ал кейбір топтар өз шаруашылықтарын тастап кетуге мәжбүр болды» делінген. 1851 жылы үкіметтік геодезист Фрэнсис Маккейб Дарлинг өзенінің төменгі ағысын зерттеп, картаға түсірді. Оның зерттеу жоспарында бұл жер «Мининдья» деп аталған. Тағы бір деректе, 1855 жыл шамасында «Уильямс есімді адам» салған болуы мүмкін мейрамхана туралы айтылады. Дегенмен, 1860 жылға қарай Томас Пэйн сөзсіз осы ғимараттың иесі болды. 1859 жылдың қаңтар айының соңында «Албури» кемесінің капитаны Фрэнсис Каделл Дарлинг өзеніне Мюррей өзенімен қосылған жерден кірді. Төрт күндік сапардан кейін ол «Маунт Мурчисон» малшылық жеріне жеткенше тағы төрт күн сапарлады, алдымен Мениндиге жетті. Каделлдің Дарлинг өзенінде жасаған алғашқы саяхаты «өзеннің сауда мақсатында жүзуге болатынын көрсетті». Фрэнсис Каделл Мениндиде қойма-дүкен ашты (ол оны шамамен 1862 жылы сатты). Бурк пен Уиллс экспедициясы Австралияны Мельбурннан Карпентария шығанағына дейін кезіп өту сапарында Мениндиде тоқтады. Олар 1860 жылдың 14 қазанында осы жерге келді, Дарлинг өзенін Кинчега станциясынан кесіп өтіп, XXXIV лагерьін (Мельбурннан шыққаннан бергі бергі отыз төртінші лагерь) құрды. Топ ішінде келіспеушіліктер туды және орынбасар басшы Джордж Лэнделлс отставкаға кетті. Роберт О’Хара Берк топты екіге бөлді, жартысы адамдар, азық-түлік және малмен бірге Купер Крикке бағыт алды. Қалған адамдар, азық-түлік және мал Памамару сағасында лагерь құрды (лагерь орнын белгілейтін таңба және қазаншұңқыр сақталған). Бұл лагерь 1860 жылдың қалған бөлігінде және 1861 жылдың көп бөлігінде пайдаланылды. Мениндиде болған кезде Берк Томас Пэйннің қонақ үйінде тұрды. Кейін Пэйнге Викториялық зерттеу комитеті төленбеген есептері үшін өтемақы төледі.
The Darling Pastoral District between the Murrumbidgee and Darling rivers was officially proclaimed on 4 December 1847. In 1849 Alexander McCallum took up the 'Menindee' pastoral lease. In September 1850 it was reported that "the commandant of the Native Police and his gallant band" were "at Laidley Ponds" to investigate "aggressions committed on shepherds". The account stated that "the natives had been very troublesome, and some parties had been obliged to abandon their stations." In 1851 the government surveyor Francis McCabe surveyed and mapped the lower Darling River. His plan of survey named the locality as "Minnindia". Another source states the public house was built in about 1855, possibly by "a man named Williams". In any case Thomas Pain was certainly in possession of the building by 1860. In late January 1859 Captain Francis Cadell in charge of the Albury steamer entered the Darling River at its junction with the Murray and after four days travel he reached the site of Menindee before continuing on for a further four days until he reached the 'Mount Murchison' pastoral run. Cadell’s pioneering voyage on the Darling "demonstrated that the river could be navigated for the purpose of carrying on trade". Francis Cadell established a depot store at Menindee (which he sold in about 1862). The Burke and Wills expedition camped at Menindee on their journey to cross Australia from Melbourne to the Gulf of Carpentaria. They arrived here on 14 October 1860, crossed the Darling River at Kinchega Station and made Camp XXXIV (their thirty fourth camp since leaving Melbourne). There was dissent within the party and the deputy leader George Landells resigned. Robert O'Hara Burke split the party, heading north to Cooper Creek with half the men, stores and animals. The remaining men, stores and animals made a depot camp at Pamamaroo Creek (a sign and cairn mark the site of the camp). This camp was used for the remainder of 1860 and for most of 1861. While in Menindee, Burke stayed at Thomas Pain's hotel. Pain was later reimbursed by the Victorian Exploration Committee for outstanding accounts.
Мемлекеттік қалашық
Мениндидің орналасқан жері 1861 жылы жер сатуға дайындық барысында сараланды және колониялық үкімет «Перри» («әдемі дыбысталуға аса мән берілмеген») деген атауды таңдады. «Перри» аты жергілікті тұрғындар арасында танымал болмады және отарлық баспасөзде сықаққа ұшырады. 1862 жылдың шілдесінде жарияланған бір хабарламада бұл атау «саяси мақтанкештің арзан құрметі» деп болжанды және «сонда қандай жаратылыстың құрметке лайық екенін білсек еді» деп «көзқарас» деген сөзді қосу ұсынылды. Перри (Менинди) жерінің алғашқы сатылымы 1862 жылдың шілдесінде өтті. 1863 жылдың қарашасында қаланың «Перри» деп аталуына қатысты бұрынғы хабарлама күшін жойды. «Үкімет газетінде» жарияланған хабарламада «қаланың атын осы жердің түпкілікті атымен, яғни Мениндиге өзгерту орынды деп есептелді, ол отаршыларға жақсы танымал ғана емес, сонымен қатар Австралия зерттеулерінің тарихында белгілі болды». 1866 жылы Томас Пэйн өзінің қонақ үйін «Робертсон немесе Робинсон есімді адамға» сатты және «бірнеше айдан кейін ол қайтадан қожайынын ауыстырды». Жаңа иесі Кристофер Куинн болды, оған 1866 жылдың шілдесінде (вероятно, мекеме үшін алынған алғашқы лицензия) лицензия берілді. Куинн өзінің қонақ үйін «Менинди» қонақ үйі деп атады. 1868 жылы Мениндиде мемлекеттік мектеп ашуға өтініш берілді. Оқу 1869 жылы уақытша ғимаратта басталды. 1873 жылдың маусым айында Сиднейдегі Білім беру кеңесі «Мениндидегі мемлекеттік мектепке мұғалім табуда үлкен қиындықтарға тап болды, себебі бұл жер Сиднейден шалқары қашықтықта жатыр». 1875 жылдың қыркүйегінде «Мениндиде мемлекеттік аурухана, католик шіркеуі, сондай-ақ қонақ үйлер мен дүкендер бар» деп жазылған. 1878 жылдың қарашасында Менинди «төрт қонақ үй, екі жақсы дүкен, пошта және телеграф кеңсесі, сот үйі, полиция бөлімі, қажетті қосымшалары және мен бағалай алатын жиырмаға жуық шатырдан тұратын» «әлі кішкентай ғана елді мекен» деп сипатталды. 1881 жылғы санақ бойынша Мениндиде 261 адам (156 еркек және 105 әйел) тұрды. 1881 жылы Мениндиде жаңа пошта және телеграф кеңсесі салынды. Салынғаннан кейін көп ұзамай бір тілші оны «қаладағы ең әдемі ғимарат» деп сипаттады. 1881 жылдың тамызында Мениндиге келген саяхатшы қаланың жоспарын «қисық-бұрық» деп сипаттап, былай деді: «Барлық су тасқынынан жоғары көтерілген кішкентай құм төбелердің үстінде орналасқан, ғимараттардың көпшілігі кірпіштен, олардың сыртқы түріне қарағанда, балалардың ойыншық кірпіштері сияқты кездейсоқ құлап түскендей көрінеді». 1891 жылғы санақ бойынша Мениндиде 194 адам (113 еркек және 81 әйел) тұрды. Сидней мен Брокен Хилл арасындағы тікелей темір жол байланысы 1927 жылдың қазан айында Менинди маңындағы Дарлинг өзені арқылы салынған темір жол көпірінің аяқталуымен іске асырылды. Темір көпірдің ортаңғы бөлігі бір жағынан екінші жағына бұрылатын болды, бұл арқылы өзендегі бу кемелер өте алатын. Көпірде бір деңгейде темір жол және автомобиль жолы үшін қарастырылған.
The location of Menindee was surveyed in preparation for land sales in 1861 and the name "Perry" ("with but little regard for euphony") chosen by the colonial government. The name "Perry" was unpopular with the locals and the subject of ridicule in the colonial press. One report in July 1862 speculated that the name was a "cheap honor, we suppose, to some political snob" and suggested that "winkle" might have been added to the name "and then we should have known what creature was intended to be honored". The first land sales at Perry (Menindee) were held in July 1862. In November 1863 the previous notification for the town to be called "Perry" was rescinded. The notice in the Government Gazette explained that "it has been considered expedient to alter the name of the Town in question to the native name of the locality, viz., Menindee, by which it is not only better known by the Colonists, but has become celebrated in the annals of Australian Exploration". In 1866 Thomas Pain sold his inn "to a man named Robertson or Robinson" and "after a few months it again changed hands". The new owner was Christopher Quinn who was granted a publican’s license in July 1866 (probably the first license obtained for the establishment). Quinn named his public house the Menindie Hotel. An application was submitted in 1868 for a government school at Menindee. Classes began in a temporary structure in 1869. In June 1873 it was reported that the Council of Education in Sydney was experiencing "great difficulty in providing a teacher for the public school at Menindie on account of the distance of that place from Sydney". It was recorded in September 1875 that "Menindie maintains a public Hospital, a Catholic Church, besides hotels and stores". In November 1878 Menindee was described as "yet only a small place", consisting of "four public houses, two good stores, a Post and Telegraph Office, Court house, a Police station, with its necessary adjuncts, and, as near as I could judge, about twenty cottages scattered about". At the time of the 1881 Census Menindee had a population of 261 persons (156 males and 105 females). A new post and telegraph office was completed at Menindee in 1881. Soon after it was built it was described by a correspondent as "by far the most handsome building in the town". A visitor to Menindee in August 1881 described the lay out of the town as "higgledy piggledy", adding: "Perched on a collection of little sandhills, which effectually raise it above all floods, it is composed of buildings, most of them brick, which, judging from their appearance, might have been dropped down by chance, like a collection of children's toy bricks". At the time of the 1891 Census Menindee had a population of 194 persons (113 males and 81 females). A direct railway connection between Sydney and Broken Hill was accomplished with the completion in October 1927 of a railway bridge over the Darling near Menindee. The iron bridge was of the bascule type, with a centre span hinging at one end to permit river steamers to pass. The bridge had provision for a roadway as well as a railway on a single deck.
Халық саны
2016 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша Мениндиде 551 адам тұрды. Халықтың 36,1% -ын аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары құрады. Адамдардың 79,3% Австралияда туған, ал 84,3% үйінде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: дінсіздер – 35,3% және католиктер – 23,6%.
According to the 2016 census of Population, there were 551 people in Menindee. Aboriginal and Torres Strait Islander people made up 36.1% of the population. 79.3% of people were born in Australia and 84.3% of people only spoke English at home. The most common responses for religion were No Religion 35.3% and Roman Catholic 23.6%.
Сумен жабдықтау
Мениндидің жанындағы Дарлинг өзеніндегі тоған өзен суын терең емес, әдетте құрғақ, артық су толатын көлдерге бұрады. Менинди көлдері, сондай-ақ Менинди су сақтау жүйесі деп те аталады, Оңтүстік Австралияға суару үшін өзен ағынын реттейді. Менинди тұрғындары қаланың "иіссіз" су сапасына шағымданып, мақта өсірушілердің соңғы құрғақшылықта өзеннен су алып жатқанын мәлімдеді. Жалпы, өзен жүйелерінің саулығы жазғы жаңбырларға байланысты. Кейбір жергілікті тұрғындар басқа көздерден су тасып жүрді. WaterNSW меншік иелеріне Дарлингтен мал суарудан бас тартуға кеңес берді. Жазда өзенде көк-жасыл балдырлар гүлденеді. Нью-Уэльс университетінің Экожүйе ғылымы орталығының директоры Ричард Кингсфорд Менинди көлдерінің бұрынғыға қарағанда жиірек тартылып қалғанын айтты. 2018 жылдың шілде айында Дарлинг өзеніне 23 гигалитр экологиялық су жеткізілді, бұл өзеннің оқшауланған бөліктерін қосып, балдырларды тазартты. 2019 жылдың басында Мениндидегі өзеннің 40 шақырымдық бөлігінде бір миллионға жуық жергілікті балық, соның ішінде ірі және жоғары қауіпті Мюррей балығы өлген күйі табылды. Бұл өлімдердің себебі температураның күрт төмендеуі болды, ол балдырлардың көп бөлігін ыдыратты. Содан кейін өзендегі еріген оттегінің деңгейі балықтардың тірі қалуына жеткіліксіз болды. 2020 жылдың қаңтар-ақпан айларында Солтүстік-Батыс Жаңа Оңтүстік Уэльс және Оңтүстік Квинслендте болған ауа райының жағдайы 10 наурызда Менинди көлдеріне (Уэзерл көліне) ағып кірді. Бұл ағынның нәтижесінде 550 гигалитрден астам су Менинди көлдеріне жетеді деп есептелді. Аймақта су құстарының санының артуы байқалды. 2023 жылдың басында бұл аймақ қайтадан су басып кетті.
A weir on the Darling River near Menindee diverts water from the river into a series of shallow, otherwise dry, overflow lakes. The Menindee Lakes, also known as the Menindee Water Storage Scheme, regulate the river flow for irrigation downstream into South Australia. Menindee residents had complained about the town's "putrid" water quality and claimed that cotton growers were removing water from the river during the recent drought. Generally the health of river systems is reliant on summer rains. Some locals were carting water from other sources. The WaterNSW advised property owners not to water their stock from the Darling. The river is subject to blooms of blue green algae in summer. Richard Kingsford, Director of the Centre for Ecosystem Science at the University of NSW said the Menindee Lakes had been drained more often than in the past. In July 2018, 23 gigalitres of environmental water was delivered to the Darling River; this reconnected isolated parts of the river and flushed out algae. In early 2019, up to one million native fish were found dead along a 40 kilometre stretch of the river in Menindee, including the large and critically endangered Murray cod. The apparent trigger for these deaths was a sudden drop in temperature, causing much of the algae bloom to decompose. The levels of dissolved oxygen in the river then fell too low for the fish to survive. Widespread rainfall over north west NSW and southern Queensland during January/February 2020 started to flow into Menindee Lakes (Lake Wetherell) on 10 March. It was estimated that over 550 gigalitres would reach Menindee Lakes as a result of this flow event. Increased numbers of waterbirds have been observed in the area. The area flooded again in early 2023.
Климат
Мениндеде Кёппен климаттық жіктелімі бойынша ыстық шөлді климат (BWh) басым, оған ыстық, құрғақ жаздар және қысқа, салқын қыстар тән. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері оны жартылай шөлді климатқа жатқызуға мүмкіндік берер еді, бірақ жоғары булану немесе жердің шөлді болуы оны шөлді климат ретінде сипаттауға негіз болады. Жауын-шашын мөлшері жылдан жылға айтарлықтай өзгереді, көбінесе қалада айлар бойы жаңбыр жаумайды, алайда кейдегі суайдындар бір күніне 100 мм-ден астам жауын-шашын алып келеді, соңғы рет мұндай жағдай 2011 жылдың қаңтарында тіркелді. Менинди Буркпен бірге Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы ең жоғары температураны тіркеген қалалардың бірі болып саналады – 1939 жылдың 10 қаңтарында 49,7 °C (121,5 °F) температура тіркелді.
Menindee has a hot desert climate (BWh) under the Köppen climate classification, featuring hot, dry summers and short, cool winters. The annual average rainfall is which would make it a semi arid climate except that its high evapotranspiration, or its barrenness, makes it a desert climate. Rainfall varies significantly from year to year, with the town often going without rainfall for months on end, but occasional severe rainstorms can cause falls of over 100 mm in a day, the last time this happened being January 2011. Menindee is tied with Bourke in recording the highest temperature in New South Wales, with a temperature of 49.7 °C (121.5 °F) recorded on 10 January 1939.
Көлік
Трансматериктік темір жол желісі Дарлинг өзенін Мениндиде кесіп өтеді. Темір жол Сиднейден шамамен 900 километр батысқа және Брокен Хиллден 110 километр оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Мениндиге Сидней мен Брокен Хилл арасындағы NSW TrainLink Outback Xplorer сервисі аптасына әр бағытта бір пойызбен қызмет көрсетеді. Пойыздар дүйсенбі күні батысқа (Брокен Хиллге), сейсенбі күні шығысқа қарай жүреді. CDC Broken Hill (бұрынғы Murton's City Bus Pty Ltd) басқаратын қоғамдық автобус қызметі Брокен Хиллге және кері дүйсенбіден жұмаға дейін (мемлекеттік мерекелерден басқа) істейді. Мениндиден ірі магистральдық тас жол өтпейді, бірақ Аделаида мен Ньян арасындағы Barrier Highway Брокен Хилл арқылы солтүстікке қарай жақын жерден өтеді.
The transcontinental railway line crosses the Darling River at Menindee. The railway line is about 900 kilometres west of Sydney and about 110 km south east of Broken Hill. Menindee is served by the NSW TrainLink Outback Xplorer service between Sydney and Broken Hill with one train in each direction per week. Trains head west (to Broken Hill) on Mondays and east on Tuesdays. A community access bus service runs to Broken Hill and return Monday to Friday (except public holidays), run by CDC Broken Hill (formerly Murton's City Bus Pty Ltd). No major highway runs through Menindee but the Barrier Highway between Adelaide and Nyngan runs nearby to the north through Broken Hill.