Кіріспе

Үлкен депрессиялық бұзылыс және тұрақты депрессиялық бұзылыстың үйлесімі.

Қос депрессия – үлкен депрессиялық бұзылыстың (ҮДБ) және тұрақты депрессиялық бұзылыстың (ТДБ) бірдей кездесуі, соңғысы бұрын дистимия деп аталатын. Зерттеулер көрсеткендей, қос депрессия ҮДБ немесе ТДБ-дан гөрі ауыррақ болады және қос депрессияға шалдыққан адамдар ҮДБ немесе ТДБ-ға шалдыққандарға қарағанда жиі қайталап ауырады. Дегенмен, кейбір зерттеулер қос депрессия, ҮДБ және ТДБ арасында айтарлықтай айырмашылық жоқ екенін көрсетеді; осыған байланысты, зерттеушілер қос депрессия жекеленген бұзылыс емес деген қорытындыға келді. Қос депрессияны дәрі-дәрмекпен емдеу туралы әдебиеттер аз. Селективті серотонин кері сіңіруін тежеушілер (ССТТ) сияқты кейбір препараттардың тиімді емдеу әдістері екенін көрсететін зерттеулер болғанымен, оларда плацебо бақылауы жоқ; демек, зерттеулердің қорытындылары күмәнді. Зерттеулерде басқа депрессиялық бұзылыстар сияқты, дәрі-дәрмек пен терапиялық емдеудің бірге қолданылуы, осы емдеу түрлерінің әрқайсысы жеке қолданылғаннан гөрі тиімдірек екені анықталды. Қос депрессиясы бар адамдар ҮДБ немесе ТДБ-ға шалдыққандарға қарағанда функционалдық бұзылуды көбірек сезінеді. Осыған байланысты, зерттеушілер қос депрессияны емдеу үшін ерекше әдістерді әзірлеу және енгізу қажеттігін атап көрсетті.

Презентация

Қос депрессияға шалдыққан адамдар DSM 5 жіктелу критерийлеріне сәйкес МДД және ПДД екеуіне де сәйкес келеді. Голдни мен Фишер (2004) Австралияның оңтүстік аймандарынан алынған 3010 адамның үлгісінде қос депрессияның таралу деңгейін 2,2% деп анықтады. Джонас және авторлар (2003) АҚШ-та 7667 американдықты бағалау нәтижесінде қос депрессияның таралу деңгейі 3,4% құрайтынын хабарлады. Қос депрессияның таралу деңгейін ПДД-нің 6,2%, ірі депрессиялық эпизодтың (МДЭ) 8,6% және ауырлығы бар ірі депрессиялық эпизодтың (МДЭ с) 7,7% көрсеткіштерімен салыстыруға болады. Келлер мен Шапиро (1982) 101 науқастың 26%-ы МДД және ПДД критерийлеріне сәйкес екенін тапты; алайда, бұл үлгі жоғарыда сипатталған үлгілерге (3010 және 7667) қарағанда әлдеқайда кішкентай және қателіктерге бейім. Осылайша, қос депрессия басқа депрессия түрлеріне қарағанда сирек кездеседі, бірақ ол мінез-құлық терапиясы, фармацевтикалық емдеу немесе олардың комбинациясы түрінде медициналық араласуды қажет ететін депрессия түрі болып табылады (Миллер, Норман және Кейтнер, 1999). Левитт, Джофф және Макдональд (1991) қос депрессияға шалдыққан адамдардың өмірінің ертерек кезеңінде көңіл-күйдің ауытқуын, депрессиялық эпизодтардың көбірек санын және МДД-мен салыстырғанда алаңдаушылықтың коморбидті бұзылыстарын жиі бастан өткергенін анықтады. Сонымен қатар, Миллер, Норман және Кейтнер (1999) бір топқа фармацевтикалық ем, ал екінші топқа фармацевтикалық және терапиялық ем жүргізді. Олардың нәтижелері біріктірілген ем алған адамдардың фармацевтикалық ем ғана алғандарға қарағанда әлеуметтік жағынан тиімдірек және депрессиядан құтылғанын көрсетті (Миллер, Норман және Кейтнер, 1999). Коран, Абужауде және Гамель (2007) 12 апта бойы дулоксетин қабылдаған 24 ересек кісіге қатысты фармацевтикалық сынақ жүргізді. Нәтижелер дулоксетиннің ПДД және қос депрессияны емдеуде тиімді екенін көрсетті. Алайда, зерттеушілердің сынағы ашық сынақ болды; осыған байланысты зерттеушілер дәрі-дәрмектің пайдасын одан әрі растау үшін қос соқыр және плацебомен бақыланатын сынақ жүргізуге шақырды. Алайда, аталған сынақта (Коран және авторлардың 2007 жылғы сынағына қоса) моклобемид қолданған жағдайлардың 71%-ы, ал флуоксетин қолданған жағдайлардың 38%-ы жоғарыда аталған күтілетін нәтижеге қол жеткізді. Осыған байланысты зерттеушілер екі антидепрессанттың да қос депрессияны тиімді емдеу қабілеті ұқсас екендігіне тоқталды. Алайда, плацебо бақылауының болмауы нәтижелердің қолданылу деңгейін төмендетеді. Marin, Kocsis, Frances және Parides (1994) сегіз апталық ашық сынақ жүргізді, онда дезипрамин қос депрессияға шалдыққан 42 адамға және ПДД-мен ауыратын 33 адамға берілді. Зерттеушілер ПДД-мен ауыратын науқастардың 70%-ы клиникалық жағдайының айтарлықтай жақсарғанын анықтады; қос депрессиялық топқа байланысты көрсеткіш ұқсас болды. Алайда, соқырлықтың және плацебо бақылауының болмауы аталған зерттеудің маңызды шектеулерін көрсетеді. Сонымен қатар, зерттеушілер қос депрессияға шалдыққан адамдардың айына емге көбірек баратынын (орташа 4,3 рет) тек МДД-мен ауыратын адамдарға қарағанда (орташа 3,0 рет), тек ПДД-мен ауыратын адамдарға қарағанда (орташа 2,6 рет) және депрессияға шалдықпаған адамдарға қарағанда (орташа 1,5 рет) анықтады.

Даулар

Қос депрессияның клиникалық көрінісі туралы бұрынғы зерттеулер көбінесе қайшылықты нәтижелер береді. Сан алуан зерттеулер қос депрессияның барысы көбінесе ауыр болатынын көрсетеді.