Кіріспе

1875 жылы Корольдік теңіз күштерінің темір қаптамалы мұнаралы кемесі

HMS Dreadnought – 1870 жылдарда Корольдік теңіз күштері үшін салынған темір қаптамалы мұнаралы кеме. Құрылысы басталғаннан кейін бір жылға жетпей тоқтатылып, тұрақтылығы мен суда қалу қабілетін жақсарту үшін қайта жобаланды. 1879 жылы құрылысы аяқталғаннан кейін, кеме 1884 жылы Жерорта теңіз флотында қызмет ету үшін комиссияға берілгенге дейін резервке қойылды. 10 жылдан кейін елге оралғаннан соң, ол екі жыл бойы Ирландияда жағалау күзеті кемесі болды. 1897 жылы кеме қойма кемесіне айналып, 1900 жылы екінші сыныпты линкор ретінде қайта жіктелді. Dreadnought келесі екі жыл бойы жыл сайынғы флоттық маневрлерге қатысты, ал 1902 жылы оқу кемесіне айналды. Кеме үш жылдан кейін қызметтен алынып, 1908 жылы металл тескісіне сатылды.

Негізгі деректері мен дизайны

Дредноут алғашқыда «Фьюри» деп аталды және Кеме құрылысы директоры (DNC) сэр Эдвард Рид бұрынғы мұнаралы кемелердің жақсартылған және кеңейтілген нұсқасы ретінде жобалаған. Кеме толық құрастырылып, су сызығының белдеулік бронясының астына дейін жартылай қапталған болатын, бірақ 1871 жылы өткен жылы қатты дауылда темір бронялы мұнаралы кеменің жоғалуына байланысты жұмыс тоқтатылды. 1871 жылдың қаңтарында кемелердің тұрақтылығы мен жүзу қабілетіне ерекше назар аудара отырып, қолданыстағы кемелердің жобаларын бағалау үшін Жобалау комитеті құрылды. «Devastation» және «Fury» кемелерінің жобаларында бұл екі қасиеттен де жетіспеушілік бар екені және оларды түзету қажеттігі анықталды. Рид «Капитан» жоғалуға дейін отставкаға кеткен еді және жаңа DNC Натаниел Барнаби мен оның көмекшісі Уильям Уайт жасаған өзгерістерге қарсы шықты, өзі болашақта DNC болатын. Негізгі өзгерістер – кеменің енін кеңейту және Ридтің броньды қоршауын кеңейтіп, корпустың толық енін қамту болды. Бұл кеменің орта тұсындағы еркін бортын арттырып, жүзу қабілетін және тұрақтылығын жақсартты, сондай-ақ экипажға қажетті қосымша жай берді. Бұған қоса, броняның максималды қалыңдығы арттырылды және ол баудан бастап толығымен созылды, ал тарау күшейтілді. Барнаби мен Уайттың бастапқы жоспары – қоршауды алдыңғы және артқы жаққа, шамамен кеменің ұштарына дейін созу еді, бірақ 1873–74 жылдарғы теңіз сынақтарының нәтижелері оның төменгі бауының қарамағында үлкен қиындықтар тудырғанын көрсеткеннен кейін, ол кеменің ұзындығы бойына созылуға өзгертілді. Басқа өзгерістерге Ридтің бастапқы көлденең, төмен қысымды қозғалтқыштарының орнына экономикалық жағынан тиімді кері тік кеңейтілген бу қозғалтқыштарын орнату, алғаш таңдалғандардан күшті қаруларды орнату және қару мұнараларын жұмыс істеуге гидравликалық сорғыларды қосу кірді.

Сипаттама

Дредноуттың ұзындығы перпендикулярлар арасында 98 метр, жалпы ұзындығы 105 метр, бұл Devastation класынан 11 метрге ұзын. Кеменің ені 19 метр, суға батып тұру тереңдігі 8 метр болды. Дредноут – мотор және қазандық бөлімдерін орта сызықтан бөлетін бойлық су өткізбейтін қабырғасы бар алғашқы кеме. Оның экипажы 369 офицер мен сарбаздан тұрды. Кеме өте тұрақты болды, бірақ толқындар жиі палубасын бастан-аяқ жуып кеткендіктен ылғалды болды. Дредноут екі 3 цилиндрлі, кері тік, қосылған бу машинасына ие болған алғашқы үлкен темір кеме. Бұл машиналары Humphry & Tennant компаниясымен жасалған, әрқайсысы 6 метрлік төрт қанатты винтті қозғалтқан. Дредноуттың машиналары 12 цилиндрлі қазандықтармен қуаттандырылды. Двигательдер жалпы жылдамдығы 300 м/с жылдамдыққа жету үшін жобаланған, бұл Devastation класынан күштірек және жылдамырақ болды. Дредноут теңіз сынақтары кезінде максималды жылдамдығы 16 км/сағатқа жетті. Кемеде 680 тонна көмір тасымалданатын, бұл буды ұзаққа жеткілікті етті. Бастапқыда мұнаралардың әрқайсысында екі RML 12 дюймдік мылтық орнатылмақ болған, бірақ кеме қайта жобаланғанда олар RML 12,5 дюймдік мылтықтармен ауыстырылды. 12,5 дюймдік мылтықтың снарядының салмағы 771 кг, ал мылтықтың өзі 12,5 тонна салмақта болды. Снарядтың бастапқы жылдамдығы 488 м/с, ал оның ұшқыштағы номиналды темір броняны 457 мм тереңдікке дейін тесіп өтуге қабілетті екені айтылды. Мылтық мұнаралары бумен айналдырылып, гидравликалық жүйемен зарядталды. Кемеде толық темір, су сызығындағы броньды белдеу болды, оның орта бөлігі 229 мм қалыңдыққа ие болды және кеменің ұштарына қарай броньды цитадельден тысқары қарай 152 мм-ге дейін азайды. Броньды пластиналар төменгі жиегінде 203 мм қалыңдыққа дейін бұрылып, су сызығынан 914 мм жоғары және 1524 мм төмен созылды. 56 метрлік броньды цитадель мылтық мұнараларының негіздерін, түтін шығару құбырларын және экипаж бөлмелерін қорғады. Цитадельдің қабырғалары 229 мм қалыңдыққа ие болды және қисық ұштары 152 мм қалыңдыққа ие болды. Мұнаралар екі 102 мм пластинамен қоршалған, әрқайсысы ағашпен нығайтылған. Бастапқы дизайннан 13 дюймдік қабырға сақталды, бірақ белдеудің алға қарай созылуы алдыңғы қабырғаны артық етірді. Бақылау мұнарасының қалыңдығы 178 мм-ден 254 мм-ге дейін ауытқып, жоғарғы палуба цитадельдің ішінде 178 мм, ал сыртында 102 мм қалыңдыққа ие болды. Дредноут 1870 жылдың 10 қыркүйегінде Уэльстегі Пемброк кемежайының №2 слипінде "Fury" деген атпен салынды. 1871 жылы кемені қайта жобалау үшін құрылыс уақытша тоқтатылды және 1875 жылдың 1 қаңтарында "Дредноут" деп қайта аталды. Қайта аталған кеме 1875 жылдың 8 наурызында Девон графының қызы Агнес Вуд суға түсірді. Болашақ король Георг V 1886-1888 жылдары кемеде қызмет етті. 1894 жылдың қыркүйегінде британ суларына оралғаннан кейін, ол Чатем кемежайында Nordenfelt мылтықтарын алты жылдам атушы (QF) 6 фунттық және он QF 3 фунттық Hotchkiss мылтықтарымен ауыстыруды қамтитын жөндеу жұмыстарын бастады. Екі жылдан кейін, 1897 жылдың наурыз айында ол осы міндеттен босатылып, шілде айында Девонпортта қойма кемесіне айналды. Кеме қайтадан қайнатылып, 1898 жылы қосымша QF мылтықтары орнатылды. Дредноут 1900 жылы екінші сыныпты линкор болып қайта жіктеліп, сол жылы және келесі жылы британдық флоттың маневрлеріне қатысты, содан кейін қойма кемесі ретінде пайдаланылды. Ол 1902 жылдың 16 тамызында Спитхедте король Эдуард VII-нің таққа отыруына арналған флоттың қарауына қатысты және 1902 жылдың 20 тамызында тендер ретінде тағайындалды. Лейтенант Гарри Луи д'Эстотевилл Скипвиф 1902 жылдың қазан айында командалық қызметке тағайындалды. Ол 1905 жылы қызметтен алынып, "Кайлс оф Бьют" кемесіне ауыстырылды. Кеме 1908 жылдың 14 шілдесінде Thos. W. Ward компаниясына 23 000 фунт стерлингке металл терісі үшін сатылды және 1909 жылдың ақпанына дейін бұзылды.