Пол Богл: Ямайканың ұлттық батыры және әділет үшін күрескен белсендісі
Paul Bogle
Пол Богл (1822-1865) – ямайский герой, баптистский дьякон и активист, борец за справедливость. Возглавил восстание в Морант-Бей, стал национальным героем Ямайки.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ямайка баптист шіркеуінің диаконы, ұлттық батыр және белсенді (1822–1865), Ирландия шіркеуіндегі Клонманоиз деканы.
Jamaican Baptist deacon, national hero, and activist (1822–1865)
the Dean of Clonmacnoise in the Church of Ireland
Пол Богл (1822 – 24 қазан 1865) – ямайкалық баптист диаконы және белсенді. Ол Ямайканың ұлттық батыры. Ол 1865 жылғы Морант шығанағындағы наразылықтардың көшбасшысы болды, олар Ямайка халқының барлығына әділдік пен лайықты қарауды талап етті. Морант шығанағындағы көтеріліске жетекшілік еткеннен кейін Богл колониялық үкімет тарапынан (әскери жағдай режимін жариялаған) тұтқындалып, сотталып, айыпталды және 1865 жылғы 24 қазанда Морант шығанағындағы сот ғимаратында дарға асылды. Богл бай жер иесі және бірдей баптист Джордж Уильям Гордонмен дос болды, ол Шығыс округіндегі Сент-Томас өкілдерінің бірі ретінде Ассамблеяда қызмет еткен аралас нәсілді адам. Гордонның ықпалымен 1864 жылы Богл Стони Гут баптист шіркеуінің диаконы болып тағайындалды. Қара шаруалар үшін жағдай қиын болды, себебі олар әлеуметтік кемсітушілікке, су тасқынына, егін нашарлауына және эпидемияларға ұшырады. Көптеген адамдар сайлауға қатысу үшін басты салық төлеуге мәжбүр болды. 1865 жылдың тамызында Гордон Ямайканың губернаторы Эдвард Джон Эйрді «жоғары топтың негрлерді қанау үшін жасаған барлық іс-әрекеттерін» мақұлдағаны үшін сынады. Богл кедейлердің жағдайын жақсартуға күш салды. Әлеуметтік теңсіздіктер мен халықтың наразылығы күшейгенде, Богл шағын фермерлер тобын 45 миль қашықтықтағы Испан Таун қаласына алып барды, губернатор Эйрмен кездесіп, мәселелерін талқылауға үміттенеді, бірақ оларға қабылдаудан бас тартты. Стони Гут халқы үкіметке сенімін жоғалтты және Боглдың қолдаушылары округте көбейді.
Paul Bogle (1822 – 24 October 1865) was a Jamaican Baptist deacon and activist. He is a National Hero of Jamaica. He was a leader of the 1865 Morant Bay protesters, who marched for justice and fair treatment for all the people in Jamaica. After leading the Morant Bay rebellion, Bogle was captured, tried and convicted by the colonial government (who had declared martial law), and hanged on 24 October 1865 in the Morant Bay court house. Bogle had become a friend of a wealthy landowner and fellow Baptist George William Gordon, a bi racial man who served in the Assembly as one of two representatives from St. Thomas in the East parish. Gordon was instrumental in Bogle being appointed deacon of Stony Gut Baptist Church in 1864. Conditions were hard for black peasants, due to social discrimination, flooding and crop failure, and epidemics. The required payment of poll taxes prevented most of them from voting. In August 1865, Gordon criticised the governor of Jamaica, Edward John Eyre, for sanctioning "everything done by the higher class to the oppression of the negroes". Bogle concentrated on improving the conditions of the poor. As awareness of social injustices and people's grievances grew, Bogle led a group of small farmers 45 miles to the capital, Spanish Town, hoping to meet with Governor Eyre to discuss their issues, but they were denied an audience. The people of Stony Gut lost confidence and trust in the Government, and Bogle's supporters grew in number in the parish.
Морант шығанағындағы көтеріліс
1865 жылы 7 қазанда Богл және оның жақтастары Стони Гуттен екі адамның сотына қатысты. Біреуі ұзақ уақыт бойы тасталып кеткен плантацияға енгені үшін айыпталып, түрмеге кесілді. Богл тобының бір мүшесі сотта осы іске қарсылық білдірді, бірақ дереу тұтқындалып, халықты одан әрі ашуландырды. Богл мен оның адамдары базар алаңына барып, жауап қайырғанда, ол бірден босатылды. Полиция қатты соққыға ұшырап, кері шегінуге мәжбүр болды. 9 қазан 1865 жылы, дүйсенбі күні Богл және басқаларға қатысты тәртіпсіздік пен шабуыл жасағаны үшін ордерлер берілді. Полиция Богледі тұтқындау үшін Стони Гутке келді, бірақ тұрғындардан күшті қарсылыққа тап болды. Олар полициямен шайқасып, оларды Морант шығанағына шегіндірді. Бірнеше күннен кейін, 11 қазан 1865 жылы сот үйінде кеңес отырысы өтті. Сол күні Богл жүздеген ізбасарларын таяқтар мен мачетелермен қаруланып, сот үйіне наразылық шеруіне бастап шықты. Билік ерікті жасақты жинады, олар тас лақтырылғаннан кейін наразыларға оқ атып, жеті адамды өлтірді. Наразылар сот үйін және жақын жердегі ғимараттарды өртеп жіберді. Шенеуніктер кетуге тырысқанда, сырттағы ашулы халық бірнешеуін өлтірді; сол күні екі тараптан да барлығы 25 адам қаза тапты. Ол әскери заңмен сотталып, көптеген басқалармен бірге тез арада өлім жазасына кесілді.
On 7 October 1865, Bogle and some supporters attended a trial of two men from Stony Gut. One was convicted and sentenced to prison on charges of trespassing on a long abandoned plantation. A member of Bogle's group protested in court over the case, but was immediately arrested, angering the crowd further. He was rescued moments later when Bogle and his men took to the market square and retaliated. The police were severely beaten and forced to retreat. On Monday, 9 October 1865, warrants were issued against Bogle and a number of others for riot and assault. The police arrived in Stony Gut to arrest Bogle but met with stiff resistance from the residents. They fought the police, forcing them to retreat to Morant Bay. A few days later on 11 October 1865, there was a vestry meeting in the Court House. That day Bogle led hundreds of followers, armed with sticks and machetes, on a protest march to the court house. The authorities had mustered a volunteer militia, who fired into the protesters after stones were thrown, killing seven men. The protesters set fire to the Court House and nearby buildings. When officials tried to leave, several were killed by the angry mob outside; a total of 25 on both sides died that day. He was tried under martial law and quickly executed, as were many others.
Салдары
1865 жылдың соңына қарай "Губернатор Эйр ісі" бүкіл елде кең талқылауға түсті. 1866 жылдың қаңтарында оқиғаны тергеу үшін Корольдік комиссия жіберілді. Губернатор Эйр қызметтен шеттетіліп, Англияға қайтарылды және ақырында жұмыстан босатылды. Ұлттық үкімет Ямайка үкіметін өзгертіп, Ассамблея палатасы өзінің жарғысынан бас тартты. Соның салдарынан Ямайка тікелей Ұлыбританияның басқаруындағы Корольдік колонияға айналды. Томас Карлайл Эйрді қорғау үшін қарсы комитет құрды. Оның қолдаушыларының арасында Джон Раскин, Чарльз Кингсли, Чарльз Диккенс және Альфред Теннисон болды. Морант шығанағы көтерілісі Ямайканың саяси және экономикалық жақсарту жолындағы маңызды кезеңдердің біріне айналды. Богельдің наразылығы өз мақсатына жетіп, жаңа көзқарастардың қалыптасуына ықпал етті.
By the end of 1865 the "Governor Eyre Case" had become the subject of widespread national debate. In January 1866, a Royal Commission was sent to investigate the events. Governor Eyre was suspended and recalled to England and eventually dismissed. The national government changed that of Jamaica. The House of Assembly resigned its charter, and Jamaica was made a Crown Colony, governed directly by Britain. Thomas Carlyle set up a rival committee to defend Eyre. His supporters included John Ruskin, Charles Kingsley, Charles Dickens and Alfred, Lord Tennyson. The Morant Bay rebellion turned out to be one of the defining points in Jamaica's struggle for both political and economical enhancement. Bogle's demonstration ultimately achieved its objectives and paved the way for new attitudes.
Танымал мәдениетте
Ұлттық батыр ретінде Пол Богл жамайкалық мәдениеттің көптеген туындыларында еске алынады. Ең танымалсы – дэнсхолл орындаушысы Джеральд Левидің сахналық аты "Богл" (сондай-ақ "Мистер Богл" және "Әке Богл" деп те аталды) болды. "Үшінші әлем" тобы Боглдың өлімі туралы ән жазды ("96 Degrees In The Shade"). Пол Боглға құрмет көрсету үшін әндер жазған регги әртістерінің қатарында Ли Скретч Перри және The Aggrovators пен Revolutionaries бірлестігі бар. Боглды Burning Spear, Бригадир Джерри, The Cimarons, Steel Pulse, Prince Far I, Лорин Хилл, "Үшінші әлем" және General Trees әндерінде еске алады. Bob Marley & The Wailers тобының "So Much Things to Say" (кейін Лорин Хилл орындайды) әнінде Марли Боглды Иса Мәсіх пен Маркус Гарви есімдерімен бірге айтады, соңында: "Олар Пол Боглға қалай арқасын бұрғанын ешқашан ұмытпаймын, сондықтан сен де өзіңнің кім екеніңді және күресте қайда тұрғаныңды ұмытпа" дейді. Пол Богл туралы мәліметтерді регги тобы Culture-дың "See them a come" және "Innocent blood" әндерінде де кездестіруге болады. Таррус Райли "Shaka Zulu Pickney" әнінде Пол Боглды азаттық күрескерінің ұрпағы ретінде еске алады. Сент-Томас қаласында туған регги әншісі Дуайт "Бушман" Дункан Пол Боглдың құрметіне жыл сайынғы "Футбол N Style" атты Қара тарих айына арналған шара өткізеді. Ол сондай-ақ өзінің "Where I'm From" YouTube блогының бірнеше бөлімін Пол Боглға және Морант шығанағындағы көтеріліске арнады. Пол Богл және жоғарыда айтылған оқиғалар General Trees-тің "Ballard of 65" әнінің тақырыбы болып табылады. Британдық рэпер Акала өзінің "The Thieves Banquet" альбомындағы "Maangamizi" трегінде Богл туралы айта келіп: "Сіздер Гаити революциясы француздарды Американың жартысын сатуға мәжбүр еткенін, сондай-ақ африкалықтардың сол Америка үшін Азамат соғысында атқарған рөлін білмейтін шығарсыз. Егер сіз "Марундардың Нэннисі" немесе Богл туралы естімеген болсаңыз, сіздер олардың айтқанына сенесіз" дейді. Ямайкалық регги және дэнсхолл музыканты Джуниор Рид "Same Boat" әнінде Пол Боглды еске алады, ол құлдық дәуірін еске түсіреді, "Пол Богл Хаффи Усейн Болт сияқты жүгіруі керек" дейді. Джордж Уильям Гордон мен Пол Богл екеуі де Хорас Эндидің "Біздің Ямайканың ұлттық батырлары" әнінде еске алынады, ал Рэдди Томастың "Бабамыз Богл" әні Боглға арналған құрмет. Богель мен Морант шығанағындағы көтеріліс Зейди Смиттің 2023 жылғы "Алаяқтық" романындағы маңызды сюжеттік желілер болып табылады.
As a national hero, Paul Bogle is referenced in many works of Jamaican culture. Most notably, dancehall performer Gerald Levy's stage name was "Bogle" (also "Mr Bogle" and "Father Bogle"). Third World produced a song about Bogle's execution (96 Degrees In The Shade). Other reggae artists who have named and written songs in tribute to Paul Bogle include Lee Scratch Perry and a co production between The Aggrovators and the Revolutionaries. Bogle is mentioned in songs by Burning Spear, Brigadier Jerry, The Cimarons, Steel Pulse, Prince Far I, Lauryn Hill, Third World and General Trees. In "So Much Things to Say", by Bob Marley & The Wailers (and subsequently covered by Lauryn Hill), Marley mentions Bogle in the same breath as Jesus Christ and Marcus Garvey, concluding: "I'll never forget no way they turned their backs on Paul Bogle, so don't you forget no youth who you are and where you stand in the struggle." Paul Bogle is mentioned in the songs "See them a come" and "Innocent blood" by the reggae band Culture. Tarrus Riley also mentions Paul Bogle in the song "Shaka Zulu Pickney", alluding to his ancestry as a freedom fighter. St Thomas born reggae artist Dwight "Bushman" Duncan hosts an annual Black History Month event called Football N Style in honor of Paul Bogle. He has also dedicated a series of his YouTube blog "Where I'm From" to Paul Bogle and the Morant Bay uprising. Paul Bogle and the events outlined above are the theme of "Ballard of 65" by General Trees. The British rapper Akala references Bogle on the track "Maangamizi" from his album The Thieves Banquet, saying: "Probably don't know the Haitian revolution caused the French to sell half of America, nor know the role that Africans played in the Civil War for that same America. If you ain't heard of Nanny of the Maroons or Bogle, you probably believe what they told you." Jamaican reggae and dancehall musician Junior Reid mentions Paul Bogle in the song "Same Boat", which recalls the era of slavery, by saying "Paul Bogle haffi run like Usain Bolt". Both George William Gordon and Paul Bogle are mentioned in Horace Andy's "Our Jamaican National Heroes", while Ruddy Thomas' "Grandfather Bogle" is a Bogle tribute. Bogle and the Morant Bay rebellion are pivotal plot points in Zadie Smith’s 2023 novel “The Fraud.”