Кіріспе

Шотланд аболиционисі және статистик (1768–1838)

Закари Маколей (Sgàire MacAmhlaoibh; 2 мамыр 1768 – 13 мамыр 1838) – шотланд статистигі және аболиционисі, Лондон университетінің және Жамандыққа қарсы күрес қоғамының негізін қалаушы, сондай-ақ Британдық Сьерра-Леоне губернаторы.

Ерте өмір

Маколей Шотландияның Инверрей қаласында Маргарет Кэмпбелл мен Джон Маколейдің (1720 – 1789) отбасында дүниеге келді, Джон Маколей Шотландия шіркеуінің пасторы және Домналл Кэммнің немересі болған. Оның екі бауыры болды: антиквар Аулей Маколей және генерал және аболиционист Колин Маколей. Закари Маколей грек, латын және ағылшын әдебиетін меңгерген жоқ, өзі оқып үйренді.

Мансап

Маколей Глазгодағы саудагердің кеңсесінде жұмыс істеді, онда ол жаман серіктерге ілесіп, шамадан тыс ішімдік ішуге құмар болды. 1784 жылдың соңында, 16 жасында, ол Ямайкаға эмиграциялады, онда қант плантациясында басқарушының көмекшісі болып жұмыс істеді. Ол құлдыққа қарсы болды, нәтижесінде әкесінің қалауына қайшы келіп, жұмысынан бас тартып, 1789 жылы Лондонға оралды, онда ол ішімдікке құмарлығын басып, есепші болып жұмыс істеді. Ол Лестерширдегі Ротли Темплдегі Томас Бэбингтонның, оның қарындасы Жанға үйленген евангелистік виг аболиционисінің ықпалына іледі, сондай-ақ Уильям Уилберфорс пен Генри Торнтонның да ықпалы тиді. 1790 жылы Маколей Сьерра-Леонеге, батыс африкалық колонияға сапар шекті, ол босатылған құлдар үшін Сьерра-Леоне компаниясымен құрылған еді. 1792 жылы ол оның Кеңесінде қызмет ету үшін оралды, 1794 жылы губернатор болып тағайындалды және 1799 жылға дейін осы лауазымда қалды. Маколей Уильям Уилберфорспен бірге Британ империясындағы құлдықты жою мақсатымен науқан жүргізген Құл саудасын жою қоғамының мүшесі болды. Кейіннен Африка институтының хатшысы болды. Ол және Уилберфорс Генри Торнтон мен Эдвард Элиотты қамтитын, евангелистік вигтердің Клэфэм тобының мүшелері болды, ол 1802 жылдан 1816 жылға дейін «Christian Observer» журналын редакциялады. Маколей Лондон университетін және Зұлымдықты жою қоғамын құрған комиссияларда жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Корольдік қоғамның мүшесі болды және Британдық және шетелдік Киелі кітап қоғамын, арзан трактаттарды және Шіркеу миссионерлік қоғамын белсенді түрде қолдады. Маколей 1823 жылы құлдықты жеңілдету және біртіндеп жою қоғамын құруға үлес қосты және оның «Құлдыққа қарсы баяндама» басылымын редакциялады, онда ол британдық отарлау кеңсесінің сарапшысы Томас Мудидің мерзімік еңбекке қатысты талдауын сынады. Алайда, Закари Маколей африкалықтарға теңдік емес, «еркін қара шаруалар» қалаған. Маколей 1838 жылдың 13 мамырында Лондонда қайтыс болды, ол Блумсберидегі Сент-Джордж бағында жерленді, ал Вестминстер аббаттығында оған ескерткіш орнатылды.

Жеке өмір

Маколей квакер баспашысы Томас Миллстің қызы Селина Миллске үйленді. Оларды 1799 жылғы 26 тамызда Ханна Мор таныстырды. Олар Суррейдегі Клэпхамда қоныстанды және бірнеше балаға ие болды, олардың ішінде Уиг тарихшысы және саясаткері Томас Бэбингтон Маколей, сондай-ақ Ханна Мор Маколей (1810 – 1873), ол 1-ші баронет сэр Чарльз Тревелянға үйленді және 2-ші баронет сэр Джордж Тревелянның анасы болды.