Кіріспе

Нацистердің "Катценбергер ісі" деген атақты көрсетілген сот процесі болды. Еврей бизнесмен және Нюрнберг еврей қауымының жетекші мүшесі Леманн (Лео) Каценбергерге жас "арий" әйелмен байланыс тағылғандықтан айыпталды және 1942 жылдың 14 наурызында өлім жазасына кесілді. Сот төрағасы Освальд Ротхауг кейін Нюрнберг процесінде (Соттар процесін қараңыз) сотталды және өмір бойына түрмеге жабылды. "Катценбергер ісі" кейінірек 1961 жылғы "Нюрнбергтегі сот" фильмінде қосымша сюжеттік желі болды.

Өмірбаян

Лео Каценбергер (1873 жылдың 28 қарашасында Масбахта, Бад-Киссингенге жақын жерде туған) және оның екі бауыры үлкен көтерме аяқ киім дүкенінің және Оңтүстік Германияның барлық аймағындағы 30 аяқ киім дүкенінің иелері болды. Каценбергер Нюрнберг еврей қауымының белгілі бір мүшесі болды және 1939 жылдан бастап Нюрнберг еврей мәдени ұйымының төрағасы қызметін атқарды. Ол жас фотограф Ирен Сейлермен (туған қызы Шеффлер, 1910 жылдың 26 сәуірінде Губенде туған) ұзақ жылдар бойы дос болды, ол Каценбергерлерге тиесілі, фирма кеңсесінің жанындағы пәтерде бөлме жалдаған. Жылдар бойы жергілікті шақырғыштар Сейлер мен Каценбергердің арасында роман болғанын айтып келді. Екеуі де үйленген.

Сот

Белгісіз біреу Каценбергерді билік органдарына жала жапты, және ол 1941 жылдың 18 наурызында Нюрнберг заңдарының бірі – «Рассеншутцгезец» («Расалық қорғау заңы») бойынша тұтқындалды. Бұл заң арийлердің еврейлермен сексуалдық қатынасқа түсуін «Расеншанде» («расалық тазалықтың бұзылуы») деп санайтын қылмыстық құқық бұзушылық деп жариялады. Ол Нюрнбергтегі белгілі нацистердің барлығына сотқа қатысуға билеттер жіберді. Сотта Каценбергер мен Сейлердің арасында қарым-қатынас болғандығын растайтын нақты ешқандай дәлел ұсынылмады (Сейлер 1932 жылдан бері Каценбергердің пәтерін жалға алып келген), тіпті соғыс кезінде де олардың қарым-қатынасы болғаны туралы айтуға болады. Сол кездегі заң «Рассеншутцгезецті» бұзғаны үшін өлім жазасын қарастырмаған; әдеттегі жаза бірнеше жылға бас бостандығынан айыру еді. Бірақ, соған қарамастан, соғыс уақытындағы Volkschädlingsgesetz заңы, егер адам соғыс уақытындағы қараңғылық сияқты ережелерді пайдаланып қылмыс жасаса, өлім жазасын көздеген. Бір ғана куәгердің көрсетуіне сүйене отырып, Каценбергер Сейлердің пәтерінен «қараңғы болғанда» шығып кеткенін айтқан, соған сүйеніп Ротхауг осы заңды қолданып Каценбергерге өлім жазасын берді.

Салдары

Каценбергер 1942 жылғы 2 маусымда Мюнхендегі Стадельхайм түрмесінде гильотинаға алынды. Сейлер қатынас болмағанын жоққа шығарғаны үшін жалған куәлік бергені үшін кінәлі деп танылып, екі жылға бас бостандығынан айырылды: Адольф Гитлердің қалауынша, әйелдерге нәсілдік қорғау заңы бойынша айып тағылмады, бірақ жалған куәлік беру немесе әділетке кедересі келтіру үшін айыпталуы мүмкін. Ол 1984 жылғы шілдеде 74 жасында Германияның Аполда қаласында қайтыс болды. Тіпті кейбір нацистік шенеуніктердің арасында да Каценбергерге өлім жазасы берілгенінің негіздерінің әлсіздігі алаңдаушылық тудырды. Ротхауг 1943 жылы Берлиндегі мемлекеттік прокурор лауазымына ауыстырылды, себебі Әділет министрі Отто Георг Тиерак оны судья болуға лайықсыз деп санады. 1947 жылы американдықтар Ротхаугты, ішінен Каценбергер ісі бойынша соттап, өмір бойына бас бостандығынан айырды. Ротхауг 1956 жылғы желтоқсанда 59 жасында босатылып, 1967 жылы 70 жасында Кельн қаласында қайтыс болды.