Кіріспе

Гватемала президенті 1885-1892 жылдар аралығында. Мануэль Лисандро Бариллас Берсиан (17 қаңтар 1845 – 7 сәуір 1907) – гватемалалық генерал, 6 сәуір 1885 жылдан 15 наурыз 1886 жылға дейін Гватемала президентінің міндетін атқарушы, ал 16 наурыз 1886 жылдан 15 наурыз 1892 жылға дейін – президент болды. Ол Кетцальтенанго қаласында дүниеге келді және 1907 жылы Мексика қаласында, сол кезде Гватемала президенті болған өзінің жауы Мануэль Эстрада Кабрераның бұйрығымен өлтірілді.

Үкімет

Бариллас Берсиан 1885 жылы сәуірде Сальвадордағы Халчуапа шайқасында президент Юсто Руфино Барриос қаза болғаннан кейін Гватемаланың уақытша президенті болды. Ол бір айламен, Барриосты жерлейтін кезде Бас зиратқа барып, Конгресс президентіне: "Микскода менің бұйрықтарымды күтіп тұрған 5000 әскерге жатақхана мен тамақ дайындаңыз" деді. Конгресс президенті бұған қорқып, Барильясты сол жерде уақытша президент деп жариялады. Ол бәрінің жалған екенін түсінгенде, ештеңе өзгертуге кеш болыпты. Сайлау шақырудың орнына, Бариллас Берсиан 1886 жылғы 16 наурызда президент деп жарияланды және 1892 жылға дейін қызмет етті.

Колон театрының қайта жаңғыруы

1852 жылы Хуан Матхью мен Мануэль Франциско Павон Айсинена Рафаэль Каррераға оның құрметіне «Каррера театры» деп аталатын салтанатты Ұлттық театр салу жоспарын ұсынды. Жоспар бекітілгеннен кейін Каррера театр құрылысын Матхью мен Мигель Руис де Сантистебанға тапсырды. Алғашқыда инженер Мигель Ривера Маэстре басқарды, бірақ ол бірнеше айдан кейін жұмыстан кетіп, оның орнына грек стиліндегі фасадтарын салған және вестибюль қосып аяқтаған неміс сарапшысы Хосе Беккерс келді. Бұл Гватемаланың республикалық дәуірінде салынған алғашқы монументалды ғимарат болды, себебі 1850 жылдары елде біраз бейбітшілік пен өркендеу орнады. 1884 жылғы «Эпплтонның Мексика мен Гватемалаға арналған нұсқаулығы» театры туралы былай деп сипаттайды: «Алаңның ортасында театр орналасқан, оның көлемі мен сәні испан Америкасының басқа да аймақтарына ұқсас. Ғимаратты апельсин ағаштары мен гүлді, хош иісті басқа да әдемі ағаштармен қоршаған, ал ара-арасында орналасқан мүсіндер мен фонтандар осы жердің сұлулығын одан әрі арттырады». 1871 жылғы Либералдық реформадан кейін театр «Ұлттық театр» деп аталды. 1892 жылы театр жаңартылып, фасадынан консервативті герб алынып, оның орнына мүсін мен жазулар қойылды. Апельсин ағаштары, фонтандар мен мүсіндер алынып тасталды, ал олардың орнына заманауи бақтар отырғызылды және Хосе Батрес Монтуфардың бюсі орнатылды. Генерал Бариллас Берсианның үкімет кезінде театр Американың ашылуының төртінші жылдығын тойлау үшін қайта жаңартылды. Гватемаладағы итальяндық қауым Кристофер Колумбтың (испан тілінде – Cristóbal Colón) мүсінін сыйға тартты, ол театрдың жанына қойылды. Содан бері бұл орын «Колон театры» деп аталады.

1892 жылғы президенттік сайлау

Генерал Хосе Мария Рейна Барриос, бұрынғы президент Жюсто Руфино Барриостың немере інісі, Барриас оны бірнеше жыл бұрын елден қуғаннан кейін 1892 жылғы президенттік сайлауда қатысу үшін Гватемалаға қайта оралды. Бұл Гватемалада кандидаттарға жергілікті газеттерде үгіт жүргізуге рұхсат еткен алғашқы сайлау болды. Барлық кандидаттардың ішінде тек ол ғана өз портретін газеттерде жариялау үшін гравировка жасады және осы үшін ресурстарды ысырап еткені үшін айыпталды. Франсиско Лайнфиеста Либералдық партиядан, қолдау көрсетілген жоқ. Өзінің үкіметтік бағдарламасын Бариллас үкіметі кезіндегі баспасөз бостандығын пайдаланып, Diario de Centro America газетінде жариялады. Жозе Мария Рейна Барриос Либералдық партиядан, Либералдық клубтан қолдау алды. Жеңіске жеткен. Мигель Энрикес Консервативтік партиядан, Консервативтік партиядан қолдау алды. Энрикес бұрын либерал болған, бірақ Бариллас әкімшілігінен кейін консервативті болды. Жозе Карранса Ллерена Консервативтік партиядан, қолдау көрсетілген жоқ. Президент Барилластың жеке медициналық қызметкері. Бариллас Берсиан 1871-1944 жылдар аралығында Гватемаланың барлық либералды президенттерінің арасында ерекше болды: ол билікті өзінің ізбасарына бейбіт түрде тапсырды. Сайлау уақыты жақындағанда ол үш либералды кандидатты шақырып, олардың үкімет жоспарларын сұрады. Келесі оқиға сол кезде болған жағдайды жақсырақ көрсетеді:

Бірінші болып адвокат Франсиско Лайнфиеста келді, ал генерал Бариллас ең мейірімді күлімсіреп: «Мырза Лайнфиеста, сіз алдағы сайлаудағы кандидаттардың бірісіз және жеңіске жетуіңіз мүмкін. Сондықтан, егер сіз жеңіске жетсеңіз, сіздің ұстанымыңыз бен саяси басқару жүйеңіз қандай болады, білгім келеді. Әсіресе, мен туралы сіздің пікіріңізді білгім келеді; мен қателіктер жасағанымды мойындаймын. Мен генерал Жюсто Руфино Барриос мені президенттік тағайындаманың екінші өкілі болу үшін шақырғанда, ағаш шеберханасында қарапайым жұмысшы едім. Сондықтан, мырза Лайнфиеста, сіз маған қатысты қандай мінез-құлық танытатыныңызды білгім келеді». Лайнфиеста мырза: «Генерал Бариллас, егер менің сәтім сайлауда жеңіске жеткізсе, менің үкіметім Конституцияны қатаң сақтауға негізделеді; заң – заң, және қандай да бір жауапкершілікке ие болған әркім тиісті соттар алдында жауап беруге тиіс. Конституциялық ережелерді қатаң және әділ сақтау менің президенттік мінез-құлқымның стандарты болады». «Жақсы айтылды, генерал Бариллас», – деді ол, және екеуі де жылы амандасып кетті. Бариллас доктор Монтуфарды шақырып, оны Лайнфиестаға бергендей сұрақтар қойды. Доктор Монтуфар Лайнфиеста сияқты жауап беріп, Конституцияны сақтау және қатаң түрде орындау туралы талаптарын атап өтті. Соңында генерал Рейна Барриос келді; жағымды әңгіме барысында генерал Бариллас өзінің сұрағын қайталады, ал Рейна шын жүректен күлімсіреп: «Бұл туралы тіпті сөйлемеуіміз керек, генерал, өйткені біз екеуміз де бірдейміз. Сізді құрметтеуді және қорғауды білетінімді сенімді болыңыз». Содан кейін екеуі де қолдарынан ұстап, құттықтасты. Сайлау кезеңінде алғашқы екі күн дауыс беру Лайнфиестаға жақсы нәтиже берді. Бірақ үшінші күні Кетцальтенанго және Тотоникапаннан келген үлкен колонна халық генерал Рейна Барриосқа дауыс беру үшін таудан түсті. Ресми агенттер өз жұмысын жасады: Рейна президент болып сайланды, және жеңілген кандидаттарды ренжітпеу үшін Бариллас оларға президенттік науқандарына кеткен шығындарды өтеу үшін чектер берді. Рейна Барриос ештеңе алмады, бірақ ол 1892 жылдың 15 наурызында президент болды.

Үкіметтен кейін

Барильяс Рейна Барриос үкіметі кезінде Гватемаладағы жер иеліктерімен айналысып, Гватемала қаласының жанында "La Aurora" финкасына ие болды. Бірақ 1898 жылы Рейна өкілеттігін ұзартуға тырысқаннан кейін өлтірілген соң, Барильяс Мексикаға жер аударылуға мәжбүр болды, себебі жаңа президент Мануэль Эстрада Кабрера оның жеке қарсыласы еді. Мексикада Барильяс Гватемала үкіметін басып алу мақсатымен бірнеше құпия жоспарларға қатысты.

Өлім

Барьилья Берсиан 1907 жылдың 7 сәуірінде Мексика қаласында президент Мануэль Эстрада Кабрераның бұйрығымен оны өлтіру үшін жіберілген екі қаскөйдің қолынан қаза тапты. Берсиан Мексикада эмиграцияда тұрғанда ұйымдастырған қастандықтарына Эстрада Кабрераның шыдамы таусылған еді. Осы екі қылмыскер Эстрада Кабрераның жеке күзетшілері болды және Гватемалада толық жазасыздықпен қылмыс жасауға үйренгендіктен, олар бұл қылмыс үшін сотталмайды деп ойлады. Қолға түскеннен кейін олар тексерілді және Гватемала үкіметінің екі жоғары лауазымды шенеунігі оларды Барильясты өлтіру үшін Мексикаға жібергенін мойындады.