Кіріспе
XVI ғасыр Лусонның тәж мұрагері Сүлеймен, кейде Сүлеймен III (араб жазуы: سليمان, Abecedario: Solimán) (1590 жылдары қайтыс болды), Сүлеймен – өзінің араласқан ағасы Аче патшасы және Лакан Дуламен бірге, іргелес Тондо патшалығын немесе билігін басқарған үш билеушінің бірі болды. Олар 1570 жылғы Манила шайқасында испандықтармен күресті. Испандықтар оны ең агрессивті деп сипаттады, себебі ол басқа екі билеушіден жас болды. Сондықтан оның есімі испандық әсерден Солиман деп те жазылады.
Sulayman, sometimes referred to as Sulayman III (Arabic script: سليمان, Abecedario: Solimán) (d. 1590s), Sulayman – along with his uncle King Ache and Lakan Dula, who ruled the adjacent kingdom or principality of Tondo – was one of the three rulers who dealt with the Spanish in the battle of Manila of 1570. The Spanish described him as the most aggressive one due to his youth relative to the other two rulers. so his name is also often spelled as Solimán due to Spanish influence.
Шығу тегі
Мариано А. Хенсон 1955 жылы ұсынған және 1973 жылы Мажуль растаған шежіре бойынша, Сулейман 14-ші болған. Испан саяхатшысы Мигель Лопес де Легаспи, португалдықтар архипелагқа таласқандықтан Себудан Панайға көшкен соң, өзінің астанасын орналастыруға жарамды жер іздеп, солтүстікке қарай Лузонға Мартин де Гоити мен Хуан де Сальседоны экспедицияға жіберді. Гойти Кавитеде тоқтады және Пасиг өзенінің маңындағы мемлекеттерге «достық хабар» жіберіп, өзінің билігін орнатты. Қартайған Раджа Матанда осы елді мекендерге билік беруге тапсырған Сулейман испандардың «достығын» қабылдауға дайын болды. Бірақ ол өзінің тәуелсіздігінен бас тартпады және жаңа келгендердің талаптарына қарсы соғысудан басқа жолы болмады. Нәтижесінде, Гойти және оның әскері 1570 жылдың маусымында патшалықтарға шабуыл жасап, қаланы тонап, өртеді де, Панайға қайтып келді. Бангкусай шайқасының кейбір нұсқаларында Макабебелік Тарик Сулейман мен Манилалық Сулейман III – бір адам, ал басқалары олар екі бөлек тұлға деп санайды. Испан құжаттары Макабебе көтерілісінің басшысының атын көрсетпейді, бірақ ол Бангкусай шайқасында қаза тапқанын, осыдан Макабебеліктер шегініп, испандықтар жеңіске жеткенін жазады. Ал Сулейман III 1574 жылғы көтеріліске қатысқандығы анық көрсетілген, демек ол 1571 жылы Бангкусай шайқасында қаза тапқан белгісіз тұлға бола алмайды.
The Spanish explorer Miguel López de Legazpi, searching for a suitable place to establish his capital after moving from Cebu to Panay due to Portuguese claim of the archipelago, sent Martín de Goiti and Juan de Salcedo on an expedition northward to Luzon upon hearing of a prosperous kingdom there. Goiti anchored at Cavite and established his authority by sending a "message of friendship" to the states surrounding the Pasig River. Sulayman, who had been given authority over these settlements by the ageing Rajah Matanda, was willing to accept the "friendship" from the Spaniards. However, he refused to cede his sovereignty, and had no choice but to waged war against the new arrivals' demands. As a result, Goíti and his army invaded the kingdoms in June 1570, sacking and burning the great city before returning to Panay. In some versions of the Battle of Bangkusay, Tarik Sulayman of Macabebe and Sulayman III of Manila are the same person, while other contend that they are separate individuals. Spanish documents do not name the leader of the Macabebe Revolt, but record that he died at Bangkusay, resulting in a Macabebe retreat and Spanish victory. Sulayman III, on the other hand, is clearly recorded as participating in the Revolt of 1574, and thus cannot be the unnamed figure who died in 1571 at Bangkusay.
"Сүлеймен көтерілісі" (1574)
1572 жылы Лопес де Легаспи қайтыс болғаннан кейін оның ізбасары, генерал-губернатор Гидо де Лавезарис, Сүлейменмен және Лакан Дуламен жасалған келісімдерін бұзды. Ол екі патшаның да мүлкін тартып алып, испандықтардың жасаған қатыгездіктерін тоқтатуға тырыспады. Оған жауап ретінде Сүлеймен мен Лакан Дула 1574 жылы Навотас ауылдарында көтеріліс бастады, қытай қарақшысы Лимахонгтың шабуылдарынан туған жағдайды пайдаланды. Бұл оқиға көбінесе "1574 жылғы Манила көтерілісі" деп аталады, бірақ кейде "Сүлеймен көтерілісі" және "Лакан Дула көтерілісі" деп те айтылады. Теңіз күштерінің қатысуына байланысты Сүлеймен көтерілісі "Манила шығанағының бірінші шайқасы" деп те белгілі. 1950 жылдары Пасай қаласы үкіметі айтқан аңыз бойынша, Сүлейменнің екі баласы болған: Сувобой есімді ұлы және Даянг Дайанг (Принцесса) Пасай есімді қызы, ол әкесінен Маниланың оңтүстігіндегі, қазір Пасай және Паранаке деп аталатын жерлерді мұраға алған.