Шарль дю Канж: Орта ғасырлар мен Византия тарихының көрнекті зерттеушісі
Charles du Fresne, sieur du Cange
Шарль дю Френ, орта ғасырлар мен Византия тарихын зерттеген француз филологы. «Орта және кейінгі латын тілі сөздігі» ең маңызды еңбегі. Тарих, филология.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз филологы (1610–1688)
French philologist (1610–1688)
Шарль дю Фрейн, сиер дю Канж (dy kɑ̃ʒ; 18 желтоқсан 1610 жылы Амиенде – 23 қазан 1688 жылы Парижде, 77 жасында) немесе Шарль Дюфрейн деп те белгілі, орта ғасырлар мен Византия тарихын зерттеген көрнекті француз филологы және тарихшысы болды.
Charles du Fresne, sieur du Cange (dy kɑ̃ʒ; December 18, 1610 in Amiens – October 23, 1688 in Paris, aged 77), also known simply as Charles Dufresne, was a distinguished French philologist and historian of the Middle Ages and Byzantium.
Өмір
Иезуиттерде білім алған ду Канж бірнеше жыл заңгерлікпен айналысып, содан кейін Франция қазынашысы лауазымына тағайындалды. Дю Канж – өзінің жоғары талаптарға сай ресми міндеттемелерімен және үлкен отбасының басшысы ретінде тарихи зерттеулермен бірге айналысқан белсенді, күшті жігерлі адам болды. Дю Канждың ең маңызды еңбегі – «Glossarium ad scriptores mediae et infimae Latinitatis» (Ортағасырлық және кейінгі латын жазушыларының сөздігі, Париж, 1678, 3 том), ол әртүрлі атаулармен қайта қаралып, толықтырылды, мысалы, «Glossarium manuale ad scriptores mediae et infimae Latinitatis» (Halae, 1772–1784) немесе 1840 жылдан бастап «Glossarium mediae et infimae Latinitatis» (Ортағасырлық және кейінгі латын сөздігі). Бұл еңбек, сондай-ақ ол он жылдан кейін жариялаған ортағасырлық және кейінгі грек тілінің сөздігі көптеген басылымдардан өтіп, бүгінгі күнге дейін ғалымдар тарапынан жиі пайдаланылады. Дю Канждың пионерлік жұмысы ортағасырлық латын және грек тілдерін олардың бұрынғы классикалық формаларынан ажыратып, тілдердің тарихи дамуын зерттеудің бастауын берді. Ду Канж өзінің басты ғылыми қызығушылықтары – ортағасырлық және Византия тарихын зерттеу үшін тілдерді меңгерді. Ол әріптестерімен көп хат алмасты. Оның зор тарихи және тілдік білімі археология, география және құқық салаларындағы терең білімімен толықты. Ол сөздіктерден басқа византиялық тарихшылардың жаңа басылымдарын және көптеген басқа еңбектерді жариялады. Оның Ильрия тарихының кең ауқымды еңбегі 1746 жылға дейін Иосиф Кеглевичпен жарық көрді, ол оны ішінара түзетті. Дю Канж – Эдвард Гиббонның «Рим империясының құлдырауы мен зымырауы» еңбегінде ең көп сілтеме жасайтын тарихшылардың бірі. Бір түсіндірмесінде ол ду Канжды «Орта ғасырлар мен Византия тарихындағы сенімді және талмайтын жолбасшымыз» деп атады.
Educated by Jesuits, du Cange studied law and practiced for several years before assuming the office of Treasurer of France. Du Cange was a busy, energetic man who pursued historical scholarship alongside his demanding official duties and his role as head of a large family. Du Cange's most important work is his Glossarium ad scriptores mediae et infimae Latinitatis (Glossary of writers in medieval and late Latin, Paris, 1678, 3 vol. ), revised and expanded under various titles, for example, Glossarium manuale ad scriptores mediae et infimae Latinitatis (Halae, 1772–1784) or from 1840 onward, Glossarium mediae et infimae Latinitatis (Glossary of medieval and late Latin). This work, together with a glossary of medieval and late Greek that he published ten years later, has gone through numerous editions and revisions and is still consulted frequently by scholars today. Du Cange's pioneering work distinguished medieval Latin and Greek from their earlier classical forms, marking the beginning of the study of the historical development of languages. Du Cange mastered languages in order to pursue his main scholarly interests, medieval and Byzantine history. He corresponded voluminously with his fellow scholars. His great historical and linguistic knowledge was complemented by equally deep learning in archaeology, geography and law. In addition to his glossaries, he produced important new editions of Byzantine historians and a number of other works. His extensive history of Illyria was not published until 1746 by Joseph Keglevich, who partially corrected it. Du Cange is one of the historians Edward Gibbon cites most frequently in his Decline and Fall of the Roman Empire. In one footnote he calls du Cange "our sure and indefatigable guide in the Middle Ages and Byzantine history."