Кіріспе
2000 ж. Роберт Путнамның ғылыми-танымдық кітабы "Боулинг жалғыз: Америкалық қоғамның құлдырауы мен қайта жаңғыруы" – Роберт Д. Путнамның 2000 жылғы кітабы. Ол 1995 жылы жазылған "Боулинг жалғыз: Американың азайып бара жатқан әлеуметтік капиталы" атты мақаласының негізінде дамытылды. Путнам 1950 жылдан бері АҚШ-тағы әлеуметтік капиталдың төмендеуін зерттейді. Ол америкалықтардың әлеуметтік өмірін құрап, тәрбиелеп, байытатын жеке кездесулердегі әлеуметтік байланыстардың азаюын көрсетеді. Оның пікірінше, бұл демократияның қалыпты жұмыс істеуі үшін қажетті азаматтардың белсенді қатысуына кедергі келтіреді.
Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community is a 2000 nonfiction book by Robert D. Putnam. It was developed from his 1995 essay entitled "Bowling Alone: America's Declining Social Capital". Putnam surveys the decline of social capital in the United States since 1950. He has described the reduction in all the forms of in person social intercourse upon which Americans used to found, educate, and enrich the fabric of their social lives. He argues that this undermines the active civic engagement which a strong democracy requires from its citizens.
Мазмұны
Путнам американдықтардың қоғамдық өмірге қатысуын азайту жолдары туралы, оның ішінде дауыс беруге қатысудың төмендеуі, қоғамдық жиналыстарға бару, комитеттерде жұмыс істеу және саяси партиялармен байланысқа түсу туралы сөз қоздырды. Путнам сондай-ақ американдықтардың үкіметке деген сенімсіздігінің артуын атап өтті. Путнам бұл сенімсіздікті "1960 жылдардан бері саяси трагедиялар мен дау-дамаштардың созылған тізіміне" байланыстыруға болатынын мойындады, бірақ оны басқа "азаматтық қатысудың кең ауқымды тенденцияларымен" салыстырғанда бұл түсіндірме шектеулі деп есептеді. Путнам өз тезисін – "АҚШ-тың әлеуметтік капиталы төмендеді" – қолдау үшін "Жалпы әлеуметтік сауалнамадан" алынған деректерді келтірді, ол дәстүрлі азаматтық ұйымдарға мүшеліктің жалпы азаюын көрсетті. Ол кейбір ұйымдардың, мысалы, Америка зейнеткерлер қауымдастығы, Сьерра клубы және көптеген жаппай мүшелік белсенді топтардың өсіп келе жатқанын атап өтті. Бірақ ол бұл топтар бетпе-бет байланысты дамытпайтынын және "мүшелік етудің жалғыз әрекеті – жарна үшін чек жазу немесе кейде ақпараттық бюллетеньді оқу" сияқты екенін айтты. Ол қала маңындағы елді мекендердің өсуі, экономика және уақыттың тарлығының да әсер еткенін мойындады, бірақ орташа жұмыс уақыты қысқарғанын атап өтті. Оның қорытындысы бойынша, басты себеп – технологияның теледидар мен интернет арқылы адамдардың бос уақытын "жекелендіруі", ал болашақта "виртуалды шындық гарнитуралары" бұл үрдісті одан әрі күшейтетінін болжады. Путнам әлеуметтік капиталды ең көп құратын қауымдастықтардың түрлерін және технологияның, әлеуметтік теңдіктің өзгеруі мен мемлекеттік саясаттың әлеуметтік капиталға қалай әсер ететінін жан-жақты зерттеуді ұсынды. "Экономист" журналы оны "ұлы жетістік" деп бағалады. Калифорния университетінің әлеуметтану профессоры К.С. Фишер оң пікір білдірді. Ол Путнамның деректерді интерпретациялауының кейбір аспектілерін сынға алып, "әлеуметтік капитал" терминін қиын метафора деп санаса да, оны "10 дөңгелек соққысы, әлеуметтік желілер мен әлеуметтік байланысты зерттеуге маңызды үлес" деп атады, сонымен қатар деректерді кеңінен пайдаланғаны үшін мақтады. Эверетт Карл Лэдд Путнамның қазіргі кездегі далалық зерттеулерді, әсіресе 1920 жылдардағы Миддлтаунның әлеуметтік зерттеулерін мүлдем ескермегенін мәлімдеді, ол бүгінгідей алаңдаушылықты тудырған, бірақ оқшаулануды тудыратын технология радио болған. Басқа сыншылар Путнамның азаматтық қатысудың төмендеуі туралы негізгі тұжырымын күмәнді санады. Журналист Николас Леманн АҚШ-тағы азаматтық белсенділік төмендегенінің орнына басқа формаларға ие болғанын ұсынды. Боулинг лигалары мен көптеген басқа ұйымдар құлдыраса, жасөспірімдер футбол лигалары сияқты басқалары өсті. Ол сондай-ақ Боулингтің жалғыздық тезисі Путнамның бұрынғы кітабы "Демократияны іске асыру" кітабындағы негізгі болжамға қайшы келетінін атап өтті. 2017 жылы жарық көрген "Трамптан кейінгі бір ұлт" кітабында Томас Э. Манн, Норм Орнштейн және Э.Дионн Путнамның әлеуметтік және азаматтық топтардың құлдырауы Дональд Трамптың сайлануына ықпал еткен фактор екенін жазды, өйткені "көптеген адамдар жоғалғандай сезінетін қауымдастық пен ынтымақтастық формаларын іздеп оған қосылды".