Кіріспе

Эфиопияның бұрынғы әскери офицері және саясаткері (1938 жылы туған)

Берхану Беех (; 1938 жылы туған) – эфиопиялық бұрынғы әскери офицер және саясаткер. 1986–1989 жылдары Эфиопия Халықтық Демократиялық Республикасының Сыртқы істер министрі болды. Осыған дейін Дергтің құқықтық мәселелер жөніндегі комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Бее 1991 жылдың мамыр айынан бастап 2020 жылдың желтоқсан айына дейін, яғни елшіліктен шыққанға дейін Италия елшілігінде босқын ретінде тұрды.

Өмірбаян

Берхану Годжамда дүниеге келген және амхара тегінен шыққан. 1959 жылы Харар әскери академиясына кадет ретінде түсіп, бітіргеннен кейін Назреттегі әуе десанттық дивизиясына бағындалды. Екі жыл өткен соң Хайле Селассие университетінде заңды оқыды. 1967 жылы Харар әскери академиясында оқытушы болды. 1974 жылы Қарулы күштерді үйлестіру комитетіне қосылды. Капитан шенінде Берхану Дергке әскери академия өкілі ретінде кірді, онда ол заң комитетінің төрағасы болды және 1976 жылдың сәуір айында майор болып жоғарылатылды. Атнафу Абатемен бірге ол 1977 жылдың 3 ақпанында өткен Дерг отырысынан қашып құтылуға тырысты, онда төраға генерал-лейтенант Тафари Бенти бастаған Дерг басшыларының көптеген өкілдері Менгисту Хайле Мариамның ұйымдастыруымен жасалған шабуылда қаза тапты; Оттавайлар оның «көрінетіндей, Менгистутің жағында болғанын» айтады. 1977 жылдың ақпан айының соңында ол Сыртқы істер комитетінің төрағасы болып тағайындалды. 1983 жылдың 19 сәуірінде Менгисту оны Еңбек және әлеуметтік істер министрі етіп тағайындады, ал 1984 жылдың 12 қыркүйегінде ол Эфиопия Жұмысшы партиясының саяси бюро мүшесі болды. 1984 жылдың 26 қазанында Берхану Табиғи апаттардан зардап шеккендерге көмек көрсету комитетінің Көмекті үйлестіру департаментінің төрағасы болып тағайындалды. Ол эритреялық көтерілісшілермен нәтижелі болмаған келіссөздер жүргізді. 1988 жылдың қазан айындағы кабинет қайта құруында Аманюэл Андемикаел АҚШ-қа кеткеннен кейін Берхану мемлекеттік кеңестің төрағасы болып тағайындалды. 1991 жылдың 28 мамырында Эфиопия халықтық революциялық демократиялық майдан армиясы Аддис-Абебаға кіргеннен кейін Берхану Италия елшілігінде қауіпсіздікке қол жеткізді. Сондай-ақ, Дерг/ПДРЕ режимінің соңғы президенті Тесфайе Гебре Кидан, соңғы премьер-министр Хайлу Йимэну және Бас штабтың бастығы Адис Тедла да қашып кетті. Хайлу 1991 жылы өз-өзіне қол жұмсады. Тесфайе Байехтің әйелі эритреялық болғандықтан, ол оны жаудың жақтасы деп үнемі айыптады. Өлім Берханумен болған төбелес кезінде Тесфайе басына шыныдан жарақат алып, көп қан жоғалтты. 2004 жылдың 2 маусымында ол Менелик II ауруханасына жеткізілді, онда қайтыс болды. Тесфайе Берханумен бірге елшілікке қашқаннан кейін шамамен 13 жыл өткен соң қайтыс болды. Берхаму мен Адистің елшілікте болуы Италия үкіметі үшін үлкен ұят болды, бірақ Эфиопияда әлі де өлім жазасы болғандықтан оларды сотқа беруден бас тартты. Олар 2008 жылы істен тыс өлім жазасына кесілді, бірақ президент Сахле Уорк Зевде 2020 жылдың 19 желтоқсанында олардың жазаларын өмір бойына түрмеге ауыстырды. Бас прокурор Гедион Тимотевос Берхану мен Адиске қарттығына байланысты жеңілдік беруді федералды соттан сұрағаннан кейін, сот 24 желтоқсанда оларға шартты түрде босатуға келісім берді.