Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық журналист және ғалым (1856–1921)
British journalist and academic (1856–1921)
Джеймс Мердок (27 қыркүйек 1856 – 30 қазан 1921) – шотландтық шығыстанушы ғалым және журналист, Жапония империясы мен Австралияда мұғалім болып жұмыс істеген. 1903 жылдан 1917 жылға дейін ол өзінің "монументалды" үш томдық "Жапония тарихы" атты еңбегін жазды, бұл ағылшын тіліндегі Жапония тарихының алғашқы толық зерттеуі болды (үшінші том 1926 жылы, оның қайтысынан кейін жарық көрді). Ол 130 үміткердің ішінде таңдалып алынған, бірақ (мүмкін, атеизміне байланысты) қамқорлардың арасында ұнамайтын болды және 1885 жылдың наурыз айында жұмыстан босатылды. Келесі екі жылды Брисбен грамматикалық мектебінде көмекші мұғалім ретінде жұмыс істеді. 1886 жылы ол адвокаттық емтиханға түсті, бірақ сегіз пәннің екеуінен сүре алмады, себебі әр сұраққа жауап беруге тырысқандықтан қателік жіберді. Ол өз ынтасымен мектепті тастап, радикалды ұлтшыл газет "Бумеранг"-та журналист болып жұмыс істеді. Ол бірқатар мақалаларында Австралия колониялары бір ұрпақ ішінде тәуелсіз республика құратынын, ал жұмысшы табының ауыр тұрмыс жағдайлары жақсартпаса, зорлық төңкерісі арқылы социалистік болады деп болжады.
James Murdoch (27 September 1856 – 30 October 1921) was a Scottish Orientalist scholar and journalist, who worked as a teacher in the Empire of Japan and Australia. From 1903 to 1917, he wrote his "monumental" three volume A History of Japan, the first comprehensive history of Japan in the English language (the third volume being published posthumously in 1926). He had been chosen from among 130 applicants for the position but became unpopular with the trustees (possibly because of his atheism), and he was dismissed in March 1885. He worked for the next two years as assistant master at Brisbane Grammar School. In 1886, he also sat for the Bar examinations but failed in two of the eight papers because he had mistakenly attempted to answer every question. He left the school at his own wish and became a journalist at the radical nationalist newspaper, The Boomerang. In a series of articles, he predicted that within a generation the Australian colonies would form an independent republic, which would turn socialist through a violent revolution unless the harsh living conditions of the working classes were alleviated.
Жапониядағы өмір
Мердок 1889 жылдың қыркүйегінен 1893 жылға дейін Жапонияға шетелдік кеңесші ретінде келді, Токио императорлық университетіне түсетін жас жігіттер үшін элиталық мекеме – Бірінші жоғары мектепте Еуропа тарихының профессоры болып жұмыс істеді. Жапониядағы алғашқы кезеңіндегі ең белгілі шәкірті – Нацуме Сосеки. Бірақ ол келген кезде отаршылардың шамамен үштен бірі бөлініп кеткен еді, және ол көз алдындағы социалистік жұмақ емес, кедейлік, келіспеушілік және аурулармен бетпе-бет келді. Ол тек бірнеше күн ғана болды, 12 жасар ұлы Кеннетті Оңтүстік Америкада қалдырып, денсаулығы нашарлап Лондонға оралды. 1908 жылы Мердоктың оқыту шарты жаңартылмады. Дегенмен Мердок Кагосимада қалуды жөн көрді. Ол "Кобе Хроникал" газетіне тұрақты мақалалар жазып, осы табысын толықтыру үшін лимон ағаштарын отырғызды. Ол тілде еркін сөйлей алмаса да, классикалық жапон тілінде жазуды жақсы меңгергендіктен енді көмекшілерге мұқтаж болмады. 1910 жылы "Жапония тарихы: бастауынан 1542 жылы португалдар келгенге дейін" атты кітабы жарық көрді. 1915 жылы үшінші томның қолжазбасын, "Токугава дәуірі 1652–1868" аяқтағаннан кейін, кедейлік Мердокты қайтадан оқытушылыққа итермеледі, бұл жолы орта мектепте сабақ берді.
Murdoch came to Japan as a foreign advisor, from September 1889 – 1893 as a professor of European history at the First Higher School, an elite institution for young men entering the Tokyo Imperial University. His most famous student during his first period in Japan was Natsume Sōseki. By the time of his arrival, however, about one third of the colonists had seceded, and far from the socialist paradise he had imagined, he found only poverty, dissention, and disease. He remained only a few days and, leaving his 12 year old son Kenneth in South America, returned to London in ill health. In 1908, Murdoch's teaching contract was not renewed. Murdoch, nevertheless, decided to remain at Kagoshima. He contributed regularly to the Kobe Chronicle newspaper and, to supplement this income, planted a citron orchard. Although he was never to achieve fluency in speech, he had now become so proficient in classical written Japanese that he no longer had to rely on assistants. A History of Japan From the Origins to the Arrival of the Portuguese in 1542 A. D. appeared in 1910. In 1915, following the completion of the manuscript of the third volume, The Tokugawa Epoch 1652–1868, poverty forced Murdoch back into teaching, this time at the junior high school level.
Австралияға оралу
1917 жылғы ақпанда Мердок Австралияға оралып, Дунтрондағы Корольдік әскери колледжінде және Сидней университетінде (онда ол жапондық зерттеулер бағдарламасын құрды) жапон тілін оқытты. Келесі жылы Васеда университетінің оны Жапонияға қайта шақыру әрекетіне жауап ретінде Сидней университеті оның мәртебесін толық профессорлық деңгейге көтерді және оны Шығыстану кафедрасының негізін қалаушы профессоры етіп тағайындады. Қорғаныс министрлігі Мердокқа жылына 600 фунт стерлинг төлесе, университет оған Жапонияға жыл сайын барып, жапон қоғамдық пікірі мен сыртқы саясаттағы өзгерістер туралы бірінші қолдан ақпарат алуға мүмкіндік берді. Осы сапардың нәтижесінде Париж бейбітшілік конференциясында Жапония көтерген нәсілдік теңдік мәселесінде Австралияның қатал ұстанымын сынаған есеп дайындалды. Сол сияқты, екі жыл өткен соң Мердок Мельбурнге шақырылып, Австралия Премьер-министріне Англо-жапон альянсын жаңару туралы ой-пікірін жеткізді.
In February 1917, however, Murdoch was able to return to Australia to teach Japanese at the Royal Military College, Duntroon, and at the University of Sydney (where he founded the Japanese studies program), concurrent appointments instituted on the initiative of the Australian Defense Department. The following year, in response to an effort made by Waseda University to bring him back to Japan, the University of Sydney raised his status to that of a fully tenured professor and as the founding professor of the Chair of Oriental Studies. In return for £600 a year from the Defense Department, the university also permitted Murdoch to visit Japan annually to obtain first hand information on shifts in Japanese public opinion and foreign policy. The first such visit resulted in a memorandum highly critical of Australia's intransigence on the racial equality issue raised by Japan at the Paris Peace Conference. Similarly, two years later Murdoch was called to Melbourne to give the Prime Minister of Australia his views on the renewal of the Anglo Japanese Alliance.
Жапония тарихы
Том нөмірлеріне сілтеме жасау шатастыруға болады, себебі кітаптар кейіннен жинақтарда жарық көрді, онда том нөмірі алғашқы жарияланым тәртібімен сәйкес келмейді. 1542–1651 жылдар аралығындағы Ерте шет елдермен қарым-қатынас ғасырында Исох Ямагатамен бірлесіп, Кобе жылнамасы, Кобе, Жапония, 1903 жылы жарияланды. Бұл Рутледж жинағында II том болды. 1910 жылы Trench, Trubner, & Co баспасында жарық көрген «Бастаудан португалдардың 1542 жылы келгеніне дейін». Бұл I том деп белгіленген, және Рутледж жинағында I том болды. 1652–1868 жылдар аралығындағы Токугава дәуірі, 1926 жылы жарық көрді.
References to volume numbers can be confusing, as the books were later issued in sets where volume number does not correspond to order of original publication. During the Century of Early Foreign Intercourse (1542–1651), in collaboration with Isoh Yamagata, published by the Kobe Chronicle, Kobe, Japan, 1903. This was Vol. II in the Routledge set. From the Origins to the Arrival of the Portuguese in 1542 A. D., published 1910 by Trench, Trubner, & Co. Note that this was labelled Vol. 1, and was Vol. I in the Routledge set. The Tokugawa Epoch 1652–1868, published 1926.