Кіріспе

Континентальдық армияның штаб офицері, Америка революциялық соғысының роялисті

Дэвид Солсбери Фрэнкс (1740–1793) Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде генерал Бенедикт Арнольдтың адъютанты болды.

Өмірбаян

Филадельфияда (Пенсильвания) дүниеге келген Дэвид Салсбери Фрэнкс, Америка революциясы басталған кезде ата-анасымен бірге Квебекте тұрып жатқан. 1775 жылы Фрэнкс еврей болып, Монреальдегі испан және португал синагогасының президенті болды – бұл Канададағы ең көне еврей қауымы, бірақ он жылға жетпеген (Фрэнкстің қауымын Нью-Йорктегі ұқсас атаумен аталатын қауыммен шатастырмау керек). Кейіннен тарихшы Джейкоб Радер Маркус айтқандай, Фрэнкс король Георг III-ті Папамен салыстырып, оны ақымақ деп атауға наразылық білдірушінің құқығын ашық қорғады, содан кейін 16 күнге түрмеге қамалды. Бұл оқиға оны патриоттардың жағына қосылуға ықпал етті, ал 1775 жылы Бенедикт Арнольд пен Ричард Монтгомери басқарған американдық экспедиция Квебекке басып кірген кезде Фрэнкс олармен бірге болды. Ол Квебектегі Континентальдық армияның жалақы төлеушісі болып тағайындалды және американдық еріктілердің жалақысын төлеу үшін жеке қаражатын жұмсады. Фрэнкс майор дәрежесіне көтеріліп, Арнольдтың көмекшісі болып бекітілді. Канададағы американдық науқан сәтсіз аяқталғаннан кейін, 1776 жылдың шілдесінде Фрэнкс Филадельфияға қайтып, Континентальдық армияға қосылып, 1777 жылдың қазанына дейін қызмет етті. Француз тілін білгендіктен, Фрэнкс американдық жақта соғысқан француз теңіз күштерінің қолбасшысы граф д’Эстенге байланыс офицері ретінде тағайындалды. Фрэнкс Арнольдтың фортты британдықтарға тапсыруға тырысқан кезінде Вест-Пойнтта Арнольдтың көмекшісі болды. Ол және тағы бір бағыныштысы Ричард Варик Арнольдтың опасыздығына қатысы болмады деп танылды. Фрэнкс қайтадан активтік қызметке оралғаннан кейін, генерал Джордж Вашингтон оны өзінің штабына қосты. Фрэнкстің полкінің басқа офицерлері оған қарсы сыбыр науқанын бастады. Өз атын толық ақтау үшін Фрэнкс генерал Вашингтоннан оған тағылған жалаларды қарау үшін тағы бір сот отырысын ашуды сұрады. Бір айлық тергеуден кейін сот Фрэнксті толық ақтаған толыққанды есеп дайындады. Сонымен бірге, оған шен беру туралы шешім қабылданды. Фрэнкске Париждегі Бенджамин Франклинге және Мадридтегі Джон Джейге жоғары құпия құжаттарды жеткізу тапсырылды. 1783 жылы Фрэнкс Филадельфияға оралды, бірақ көп ұзамай Франклинге соғысты аяқтаған және Американың тәуелсіздігін мойындаған бейбіт келісімнің ресми көшірмесін жеткізу үшін Парижге аттанды. Оның сөзіне сенесіз болса, Фрэнкс өзінің шығындарын жас мемлекеттің өтеуге шамасы келмейтін деңгейде көптеп төлеген. Соғыс аяқталғаннан кейін Фрэнкс Марсельде американдық вице-консул болып тағайындалды. 1786 жылы ол АҚШ пен Марокко билеушілері арасындағы келісім келіссөздерінде американдық елші ретінде қызмет етті. Толық ақталуына, Вашингтонның сеніміне және елге ұзақ жыл қызмет еткеніне қарамастан, Джефферсондық республикашылар Фрэнкске Арнольдпен байланысы үшін қатыгез шабуылдар жасады. 1786 жылы шабуылдар сәтті аяқталып, Фрэнкс дипломатиялық корпустан шығарылды. Ол АҚШ-қа банкрот күйінде оралды. Фрэнкске қызметтері үшін жер берілді және Америка Құрама Штаттарының банкісінде лауазым ұсынылды, бірақ ол кедейлікте қайтыс болды. 1793 жылы Филадельфиядағы сары қызылша эпидемиясында қайтыс болғаннан кейін, оны көршісі кедейлерге арналған қабірден құтқарып, Крайст-Ширш зиратында жерледі. Фрэнкс Цинциннати қоғамының мүшесі болды.