Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәрі-дәрмек
Medication
Гемфиброзил, басқалармен қатар Lopid тауарлық атауымен сатылады, бұл қалыптан тыс қан липидтерінің деңгейін емдеу үшін қолданылатын дәрі. Ол фибраттар тобына жататын дәрілік зат және май жасушаларындағы липидтердің ыдырауын төмендетеді. Гемфиброзил 1968 жылы патенттелген және 1982 жылы медициналық қолданысқа енгізілген. Ол генериктік дәрі ретінде қолжетімді. 2021 жылы АҚШ-та 2 миллионнан астам рецепт бойынша тағайындалған 177-ші ең көп тағайындалатын дәрі болды.
Gemfibrozil, sold under the brand name Lopid among others, is a medication used to treat abnormal blood lipid levels. It belongs to the fibrates group of medications and works by decreasing the breakdown of lipids in fat cells. Gemfibrozil was patented in 1968, and came into medical use in 1982. It is available as a generic medication. In 2021, it was the 177th most commonly prescribed medication in the United States, with more than 2million prescriptions.
Іс-қимыл механизмі
Гемфиброзилдің нақты әсер ету механизмі белгісіз, бірақ өте төмен тығыздықты липопротеин (VLDL) әсеріне қатысты бірнеше теория бар; ол липолизді тежеуге және одан кейін бауырдың май қышқылдарын сіңіруін азайтуға, сондай-ақ VLDL-дің бауырдан шығуын тежеуге мүмкіндік береді; осы әрекеттердің нәтижесінде сарысудағы VLDL деңгейі төмендеп, HDL холестерині көтеріледі; HDL-дің арту механизмі қазірге дейін белгісіз. Гемфиброзил бауырдан тыс липопротеин липазасының (LL) активтілігін арттырады, соның салдарынан липопротеин триглицеридтерінің липолизі күшейеді. Ол бұл әрекетті пероксисома пролифераторларымен белсендірілген альфа рецепторының (PPARα) – көмірсулар мен майлар метаболизміне, сондай-ақ май тінінің дифференциациясына қатысатын «транскрипциялық фактор лигандысы» арқылы іске асырады. Липопротеин липазасының синтезінің артуы триглицеридтердің тазалануын (клиренсін) арттырады. Хиломикрондар ыдырайды, VLDL липопротеиндері LDL-ға, ал LDL липопротеиндері HDL-ға айналады. Бұл липидтердің өт және соңында ішекке сәл көбейтілген секрециясымен бірге жүреді. Гемфиброзил VLDL тасымалдағыш молекуласы – аполипопротеин B синтезін тежейді және оның тазалануын (клиренсін) арттырады.
The exact mechanism of action of gemfibrozil is unknown; however, several theories exist regarding the very low density lipoprotein (VLDL) effect; it can inhibit lipolysis and decrease subsequent hepatic fatty acid uptake as well as inhibit hepatic secretion of VLDL; together these actions decrease serum VLDL levels and increase HDL cholesterol; the mechanism behind HDL elevation is currently unknown. Gemfibrozil increases the activity of extrahepatic lipoprotein lipase (LL), thereby increasing lipoprotein triglyceride lipolysis. It does so by activating peroxisome proliferator activated receptor alpha (PPARα) 'transcription factor ligand', a receptor that is involved in metabolism of carbohydrates and fats, as well as adipose tissue differentiation. This increase in the synthesis of lipoprotein lipase thereby increases the clearance of triglycerides. Chylomicrons are degraded, VLDLs are converted to LDLs, and LDLs are converted to HDL. This is accompanied by a slight increase in secretion of lipids into the bile and ultimately the intestine. Gemfibrozil also inhibits the synthesis and increases the clearance of apolipoprotein B, a carrier molecule for VLDL.
Тарих
Гемфиброзиль 1970-жылдардың соңында американдық Parke Davis компаниясының зертханаларында синтезделген ұқсас қосылыстардың қатарынан іріктелді. Ол адамдар мен жануарлардың плазмасындағы липид деңгейін төмендететін қосылыстарды іздеу нәтижесінде пайда болды.
Gemfibrozil was selected from a series of related compounds synthesized in the laboratories of the American company Parke Davis in the late 1970s. It came from research for compounds that lower plasma lipid levels in humans and in animals.
Қоршаған орта деректері
Гемфиброзиль биототықтарда (қоқыс суларды тазартудан кейін қалған қатты заттар) 2650 нг/г ылғал салмақтағы концентрацияларда табылды. Бұл оның қалың суларды тазарту процесінен өтіп кеткенін көрсетеді. Сонымен қатар, ол карсттік аймақтардағы артезиандық сулар мен жер асты суларында тұрақты микроластағыш ретінде де анықталады.
Gemfibrozil has been detected in biosolids (the solids remaining after sewage treatment) at concentrations up to 2650 ng/g wet weight. This indicates that it survives the wastewater treatment process. It is also detected as environmental persistent micropollutant in aquifers and in groundwaters in karstic areas.