Фридрих Вильгельм Крицингер: Нацисттік шенеунік және Ва́нзее конференциясының қатысушысы
Friedrich Wilhelm Kritzinger
Фридрих Вильгельм Крицингер (1890-1947) – нацисттік шенеунік, Ванзее конференциясында Холокост жоспарын жасауға қатысқан. Өмірбаяны, қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс заңгері және нацистік шенеунігі (1890–1947)
теолог
German lawyer and Nazi official (1890–1947)
the theologian
Фридрих Вильгельм Крицингер (14 сәуір 1890 – 25 сәуір 1947) – неміс заңгері, нацистік Германияда рейхсминистр Ханс Ламмерс басшылығымен рейхс канцеляриясының мемлекеттік хатшысы болды. Ол Ламмерстің 1942 жылғы 20 қаңтарда Ванзее конференциясындағы өкілі болды, онда еврейлерге қатысты геноцидтік «Соңғы шешім» жоспарланды. Нацистік режим құлағаннан кейін тұтқындалып, 1945 жылдан 1947 жылға дейін түрмеде отырды, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты босатылып, сотқа келмей қайтыс болды.
Friedrich Wilhelm Kritzinger (14 April 1890 – 25 April 1947) was a German lawyer who became the State Secretary in the Reich Chancellery under Reichsminister Hans Lammers in Nazi Germany. He was Lammers' representative to the 20 January 1942 Wannsee Conference, at which the genocidal Final Solution to the Jewish Question was planned. He was arrested after the fall of the Nazi regime, incarcerated from 1945 to 1947 but released due to ill health and died without ever facing trial.
Ерте өмір және білім
Крицингер Пруссияның Позен провинциясындағы Грунфиерде (қазіргі Зеленово, Польша) протестант пасторының ұлы болып дүниеге келді. Ол Позен (қазіргі Познань) және Гнесен (қазіргі Гнезно) орта мектептерінде оқып, 1908 жылы Абитурді аяқтады. Содан кейін ол Фрайбург Альберт Людвиг университетінде, Берлин Гумбольдт университетінде және Грайфсвальд университетінде заң білімін алды. 1911 жылдың қазанында алғашқы мемлекеттік заң емтиханын сәтті тапсырғаннан кейін заңгерлік тәжірибесін бастады. Оның заңгерлік білімі Бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты тоқтап қалды, ол 1914 жылдан 1918 жылға дейін 5-ші жаяу әскері батальонында (1-ші Силезиялық) қызмет етті. Ол батыс майданында шайқасты, резервте лейтенант шеніне жетті және 1-ші және 2-ші дәрежелі Темір крест ордендерін, сондай-ақ Гогенцоллерн орденін алды. Ол жараланып, француз әскеріне тұтқынға түсті, бірақ 1920 жылдың ақпан айында босатылды. 1921 жылы заңгерлік тәжірибесін аяқтап, екінші мемлекеттік заң емтиханын тапсырды.
Kritzinger was born the son of a Protestant pastor in Grünfier (today, Zielonowo, Poland) in the Prussian province of Posen. He attended secondary schools in Posen (today, Poznań) and Gnesen (today, Gniezno), receiving his Abitur in 1908. He then studied law at the Albert Ludwig University of Freiburg, the Humboldt University of Berlin and the University of Greifswald. After passing the first state law examination in October 1911, he began a legal clerkship. His legal training was interrupted by his service in the First World War where he served in Jäger Battalion #5 (1st Silesian) from 1914 to 1918. He fought on the western front, attained the rank of Leutnant in the reserves and earned the Iron Cross, 1st and 2nd class and the Order of Hohenzollern. He was wounded and captured by the French and released in February 1920. In 1921, he completed his legal clerkship and passed the second state law examination.
Веймар Республикасы
1921 жылдың шілдесінен қыркүйекке дейін Крицингер Стригаудағы (қазіргі Стрегегом) Амтсгерхтте (аудандық сот) адвокат болып жұмыс істеді. Кейін ол халықаралық құқық мәселелерімен айналысатын Рейх әділет министрлігіне жұмысқа орналасты. 1925 жылы ол Пруссияның сауда және коммерция министрлігіне ауысты, бірақ келесі жылы Рейх әділет министрлігіне қайта оралды, онда 1938 жылға дейін қызмет етті. Ол Referent (консультант) ретінде жұмыс істеді, бастапқыда халықаралық құқық, ал 1928 жылдан бастап конституциялық құқық мәселелері бойынша. Осы кезеңде ол Regierungsrat (үкімет кеңесшісі), Oberregierungsrat (жоғары үкімет кеңесшісі) және Ministerialsrat (министрлік кеңесшісі) шендеріне көтерілді. Крицингер Веймар Республикасында ешқандай саяси партияға мүше болған жоқ, бірақ өзінің айтуынша, 1933 жылға дейін Рейхстаг сайлауларында консервативті Германия Ұлттық Халық Партиясына (DNVP) дауыс берді.
From July to September 1921, Kritzinger worked as an attorney at the Amtsgericht (district court) in Striegau (today, Strzegom). He then was employed by the Reich Ministry of Justice dealing with questions of international law. In 1925, he transferred to the Prussian Ministry of Trade and Commerce but then returned to the Reich Ministry of Justice the following year, where he was to remain until 1938. He worked as a Referent (consultant), initially on matters of international law and, from 1928, matters of constitutional law. During this time he was promoted to Regierungsrat (government councilor), Oberregierungsrat (senior government councilor) and Ministerialsrat (ministerial councilor). Kritzinger did not belong to a political party in the Weimar Republic but, according to his account, he voted for the conservative German National People's Party (DNVP) in the Reichstag elections until 1933.
Нацистік Германиядағы мансап
Крицингер нацистердің билікті басып алуын құптады және сол даулы жылдардағы көшедегі зорлық-зомбылықты революциялық асыра сілу деп есептеді. Әділет министрлігінде қызмет еткен кезінде Крицингер нацистік режимді қолдаған заңнама әзірлеуге қатысты. Мысалы, ол заңсыз жарияланған кәсіподақтардың мүлкін тартып алудың құқықтық негізін қалыптастырған заң жобасын жасауға көмектесті. Ұзын пышақтар түнінен кейін ол заң (Мемлекеттік өзін-өзі қорғау шаралары туралы заң, 3 шілде 1934 ж.) бойынша жұмыс істеді, ол жоғары дәрежелі Штурмтауыр (SA) басшылары мен басқа да саяси қарсыластарды соттан тыс өлтіруді өзін-өзі қорғау актісі ретінде заңдастырды. 1938 жылдың басында Крицингерге Рейх канцеляриясына ауысу мүмкіндігі ұсынылды. Лауазымның көтерілуді білдіргенімен, канцелярия бастығы Ханс Ламмерс нацистік партияға мүше болудың міндетті екенін хабарлағанда ол тартынды. Дегенмен, Әділет министрі Франц Гюртнер Крицингерді бұл лауазымды қабылдауға ынталандырды. Гюртнер ДНВП мүшесі болған және фанатикалық нацистен гөрі өзіне сенген әріптесін осы қызметке тағайындауды қалаған. 1938 жылдың 1 ақпанында Крицингер Рейх канцеляриясына Министрлік директоры шенімен Б бөлімінің басшысы ретінде ауысты және нацистік партияға (мүшелік нөмірі 4,841,517) қосылды.
Kritzinger welcomed the Nazi seizure of power and dismissed the street violence of those turbulent years as revolutionary excesses. While at the Justice Ministry, Kritzinger was involved in drafting legislation that supported the Nazi regime. For example, he helped to draft the legislation that established the legal basis for expropriating the property of the outlawed trade unions. After the Night of the Long Knives, he worked on a law (Law on the Measures of State Self defense, 3 July 1934) that legitimized as acts of self defense the extrajudicial murders of high ranking Sturmabteilung (SA) leaders and other political opponents. In early 1938, Kritzinger was offered the opportunity to transfer to the Reich Chancellery. Although the position involved a promotion, he hesitated when informed by the Chancellery Chief Hans Lammers that membership in the Nazi Party was a prerequisite. However, Kritzinger was encouraged to take the position by Minister of Justice Franz Gürtner. Gürtner had been a member of the DNVP and favored having his trusted colleague in the job rather than a more fanatical Nazi. On 1 February 1938, Kritzinger accepted the transfer to the Reich Chancellery as head of Division B with the civil service rank of Ministerialdirektor, and he joined the Nazi Party (membership number 4,841,517).
Соғыстың кейінгі жылдары
Крицингер рейхсканцелярияда қалды және Екінші дүниежүзілік соғысты басқару Адольф Гитлердің уақыты мен күшін барынша жұмсағандықтан, Ламмерс көбінесе фюрермен әскери штабында болып тұратын. Осының салдарынан Крицингер Берлиндегі Канцелярияның күнделікті жұмысын көбірек өз мойнына алды. 1942 жылдың 21 қарашасында Гитлер оны Канцелярияның мемлекеттік хатшысы етіп тағайындап, шамамен жетпіс бес адамнан тұратын аппараттағы жоғары шенеунік қызметіне көтерді. Рейх министрліктерінің барлық қызметін үйлестірудегі үлкен жұмыс көлемін ескеретін болсақ, бұл салыстырмалы түрде шағын штат еді. Жұмыс жүктемесі Крицингердің денсаулығына кері әсер ете бастады, сондықтан 1943 жылдың көктемінде жоғары қан қысымы мен көру қабілетінің нашарлауына байланысты ол алты аптаға демалысқа шығуға мәжбүр болды. Берлиннің Қызыл Армияға түсуіне аз уақыт қалғанда, Крицингер 1945 жылдың 23 сәуірінде қаладан кетіп, 20 сәуірден бері қалған министрлік қызметкерлері мен құжаттарды эвакуациялауды үйлестірумен айналысып келген еді. Батысқа қарай жол тартқан Крицингер Гитлер тағайындаған Грос-адмирал Карл Дёниц басшылығымен құрылған Фленсбург үкіметінде Канцелярияның мемлекеттік хатшысы қызметін жалғастырды.
Kritzinger stayed on at the Reich Chancellery and, as the management of the Second World War consumed more and more of Adolf Hitler's time and energy, Lammers was usually with the Führer at his military field headquarters. Consequently, Kritzinger took on more of the day to day operations of the Chancellery in Berlin. He was rewarded on 21 November 1942 when Hitler promoted him to State Secretary of the Chancellery, making him the senior civil servant in the staff of about seventy five. This was a relatively small staff, considering the large amount of work it had in coordinating the activities of all the Reich ministries. The workload began to take a toll on Kritzinger's health, necessitating a six week leave of absence in the spring of 1943 for high blood pressure and impaired vision. Shortly before the fall of Berlin to the Red Army, Kritzinger left the city on 23 April 1945, where he had been in charge of coordinating the evacuation of the remaining ministry officials and files since 20 April. Making his way westward, he continued to serve as the Chancellery's State Secretary in the Flensburg government set up under Hitler's appointed successor, Großadmiral Karl Dönitz.
Тұтқындалу, қамауға алу және өлім
Крицингер 1945 жылғы 23 мамырда британдық әскерлермен Фленсбург үкіметінің қалған бөлігімен бірге тұтқындалды. Алғашқыда Люксембургтегі Мондорф-ле-Бэйнс лагерінде қамауда болған ол кейін Брухсальға ауыстырылды. Критцингерді Нюрнберг процесінде АҚШ Бас прокурорының көмекшісі Роберт Кемпнер жиі сұраққа тартып, куәгер ретінде шақырды. Ол Ванзее конференциясына қатысқандардың арасында өз еркімен қатысқанын мойындаған жалғыз адам болды. Ол сондай-ақ конференцияның қылмыстық екенін мойындады және соғыс кезіндегі неміс саясатынан ұялғанын, Гитлер мен Генрих Гиммлердің жаппай қырғын жасағанын айтты. Ол Кемпнерге: "Мен үшін ең қиын болғаны – басып алынған аймақтар мен еврейлерге жасалған қатыгездік. Әкемнің қабіріне баруға ұялатынмын" деді. 1946 жылғы сәуірде босатылып, бірақ желтоқсанда қайта тұтқындалды. Денсаулығына байланысты тағы босатылып, 1947 жылғы сәуірде табиғи себептерден қайтыс болды.
Kritzinger was arrested by British soldiers on 23 May 1945 along with the rest of the Flensburg government. Originally incarcerated at Camp Ashcan at Mondorf les Bains in Luxembourg, he later was transferred to Bruchsal. Kritzinger was frequently interrogated by Robert Kempner, U. S. Assistant Chief Counsel at the Nuremberg trials, and he was called as a witness. He was the only one of the Wannsee Conference participants to admit of his own accord that he had been present. He also acknowledged the criminal nature of the conference, and he testified that he had been ashamed of German politics during the war, admitting that Hitler and Heinrich Himmler were mass murderers. He told Kempner: "The worst for me was the treatment of the occupied areas and of the Jews. I was ashamed to visit the grave of my father". He was released in April 1946 but then arrested again in December. Due to health related reasons, he was released again and died of natural causes in April 1947.
Крицингердің зейнетақысының күшін жою
1963 жылдың 22 ақпанында Гессен штатының кадрлар басқармасы Крицингердің жесірі алты жыл бойы алып келген зейнетақыға құқығын жойды. Негіз ретінде Крицингердің "заңға қайшы бірнеше жарлықтар шығаруға қатысқаны және 1942 жылдың 20 қаңтарында мемлекеттік хатшылардың отырысына қатысқаны" көрсетілді.
On 22 February 1963, the personnel office for the state of Hesse revoked the entitlement to the pension that Kritzinger's widow had been receiving for six years. The rationale cited was that Kritzinger "participated in the issuing of a number of decrees contrary to the rule of law and attended the meeting of state secretaries on 20 January 1942".
Шығармалық бейнелер
Крицингер 1984 жылғы неміс телефильмі «Ванзее конференциясы» («Die Wannseekonferenz») мен 2001 жылғы BBC/HBO фильмі «Конспирация» («Conspiracy») фильмдерінде, сондай-ақ 2022 жылғы неміс фильмі «Ванзее конференциясы» («Die Wannseekonferenz») фильмдерінде бейнеленді. Крицингер Роберт Харристің 1992 жылғы «Отан» («Fatherland») атты тарихи романының кейіпкері де болады.
Kritzinger was portrayed by de in the German television 1984 film Die Wannseekonferenz, by David Threlfall in the 2001 BBC/HBO film Conspiracy and by de in the 2022 German film Die Wannseekonferenz. Kritzinger also appears as a literary figure in Robert Harris' alternative history novel Fatherland (1992).