Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чех композиторы (1850–1900)
Czech composer (1850–1900)
Жеке өмір
23 жасында ол Ружена Ханушоваға үйленді және Литваның Вильнюс қаласында тұра бастады, онда ол хормейстер қызметін алған еді. Әйелі мен жаңа туған егіздері Вильнюста қайтыс болған екі қайғылы жылдан кейін, ол 1874 жылы Прагаға оралып, 1900 жылы қайтыс болғанға дейін сонда тұрды. 1875 жылы Фибих Руженаның қарындасы, опералық контральто Бетти Фибиховаға (туған аты Ханушова) үйленді, бірақ 1895 жылы бұрынғы студенті және сүйіктісі Анежка Шульцоваға кетіп қалды. Шульцова мен Фибич арасындағы қарым-қатынас оның өнері үшін маңызды болды, себебі ол оның барлық кейінгі операларының, соның ішінде "Шарка" операсының либреттосын жазды, сондай-ақ оның "Көңіл-күйлер, әсерлер және естеліктер" шығармаларына шабыт берді.
At the age of 23, he married Růžena Hanušová and took up residence in the Lithuanian city of Vilnius. where he had obtained a position of choirmaster. After spending two unhappy years there (his wife and newly born twins both died in Vilnius), he returned to Prague in 1874 and remained there until his death in 1900. In 1875 Fibich married Růžena's sister, the operatic contralto Betty Fibichová (née Hanušová), but left her in 1895 for his former student and lover Anežka Schulzová. The relationship between Schulzová and Fibich was important to him artistically, since she wrote the libretti for all his later operas including Šárka, but also served as the inspiration for his Moods, Impressions, and Reminiscences.
Мансап
Фибих екі мәдениетті білім алды, өзінің қалыптасу кезеңін Германияда, Францияда және Австрияда, сондай-ақ туған Богемиясында өткізді. Ол неміс және чех тілдерін мүжілді білді. Аспаптық шығармаларында Фибих көбінесе неміс романтизмінің үлгісімен жазды, бастапқыда Вебер, Мендельсон және Шуманның, кейін Вагнердің ықпалына түсті. Оның алғашқы опералары мен 200-ге жуық әні неміс тілінде жазылған. Бұл шығармалар, симфониялармен және камералық музыкасымен бірге неміс сыншыларынан жоғары баға алды, бірақ чехтардан емес. Фибихтің көптеген опералары чех тілінде, бірақ олардың көпшілігі Шекспир, Шиллер және Байрон сияқты чех емес көздерге негізделген. Камералық музыкасында Фибих богемиялық халық әуендерін және думка сияқты би ырғақтарын ең көп пайдаланды. Фибих чех ұлттық поэмасын (Záboj, Slavoj a Luděk) алғаш жазды, ол Сметананың «Má vlast» туындысына шабыт берді. Ол сондай-ақ камералық шығармада, А тональды квартетінде, польканы алғаш рет қолданды.
Fibich was given a bi cultural education, living during his formative early years in Germany, France and Austria in addition to his native Bohemia. He was fluent in German as well as Czech. In his instrumental works, Fibich generally wrote in the vein of the German romantics, first falling under the influence of Weber, Mendelssohn and Schumann and later Wagner. His early operas and close to 200 of his early songs are in German. These works along with his symphonies and chamber music won considerable praise from German critics, though not from Czechs. The bulk of Fibich's operas are in Czech, although many are based on non Czech sources such as Shakespeare, Schiller and Byron. In his chamber music, more than anywhere else, Fibich makes use of Bohemian folk melodies and dance rhythms such as the dumka. Fibich was the first to write a Czech nationalist tone poem (Záboj, Slavoj a Luděk) which served as the inspiration for Smetana's Má vlast. He was also the first to use the polka in a chamber work, his quartet in A.
Праганың музыкалық қауымдастығының сын-пікірлері
1874 жылы Прагаға оралғаннан кейін Фибичтің музыкасы Прага музыкалық қауымдастығында өте теріс пікірлерге ұшырады, бұл оның (және Сметананың) Рихард Вагнердің опера туралы теорияларын қабылдауынан туындады. Сметананың кейінгі мансабы консервативті көрермендер алдында Вагнерлік стильдегі музыкалық драмаларды чех тілінде ұсынғандықтан қиындықтарға толы болса, Фибичтің өткір музыкалық сын-пікірлері, тіпті оның ашық түрде Вагнерлік кейінгі опералары – «Хеди», «Шарка» және «Пад Аркуна» 1884 жылы Сметананың қайтысынан кейін жағдайды одан әрі ушықтырды. Музыкалық эстетик Отакар Хостинскиймен бірге ол Ұлттық театр мен Прага консерваториясының музыкалық ортасынан шеттетіліп, жеке композициялық студиясына жүгінуге мәжбүр болды. Дегенмен, студия студенттер арасында жоғары бағаланды, оған Эммануэль Чвала, Карел Коваржович, Отакар Острчил және кейіннен белгілі сыншы болған, сондай-ақ саясаткер Зденек Неедли сияқты таланттар келді. Фибичтің музыкасының 20 ғасырдың басындағы қабылдануының көп бөлігі оның шәкірттерінің күш-жігерінің нәтижесі болды, әсіресе Неедлидің өткендегі теңсіздіктерді түзетуге бағытталған, монографиялар мен мақалалар сериясында өткізген күрес-даулы науқаны. Бұл Фибичтің музыкасына көбірек назар аударуға мүмкіндік бергенімен, кейінгі зерттеулер Неедлидің жеке бастың ықпалымен күресуге мәжбүр болды. Фибич қоғамы бар, ол Владимир Гудек жасаған тақырыптық каталог (төменде) және тағы да көптеген жобаларды ұйымдастырды.
After his return to Prague in 1874, Fibich's music encountered severely negative reactions in the Prague musical community, stemming from his (and Smetana's) adherence to Richard Wagner's theories on opera. While Smetana's later career was plagued with problems for presenting Wagnerian style music dramas in Czech before a conservative audience, Fibich's pugilistic music criticism, not to mention his overtly Wagnerian later operas, Hedy, Šárka, and Pád Arkuna, exacerbated the problem in the years after Smetana's death in 1884. Together with the music aesthetician Otakar Hostinský, he was ostracized from the musical establishment at the National Theatre and Prague Conservatory and forced to rely on his private composition studio. The studio nevertheless was well respected among students, drawing such names as Emanuel Chvála, Karel Kovařovic, Otakar Ostrčil, and Zdeněk Nejedlý, the notorious critic and subsequent politician. Much of the reception of Fibich's music in the early twentieth century is a result of these students' efforts after their teacher's death, especially in Nejedlý's highly polemical campaigns enacted in a series of monographs and articles that sought to redress what he considered to be past inequities. Although this served to bring Fibich's music to greater attention, subsequent scholarship has had to deal with the spectre of Nejedlý's intensely personal bias. There is a Fibich Society which has organized projects such as Vladimir Hudec's Thematic Catalog (below) and much else.
Шығармалары
Фибихтің ең танымал туындысы – Poème, бастапқыда аты жоқ фортепиано шығармасы ретінде (циклындағы 139-шы шығарма, ре мажорда) «Көңіл-күйлер, әсерлер және естеліктер» атты жинағында пайда болды. Ол осы материалды «Кешкі сағатта» симфониялық идилласында қайта пайдаланды, ал одан кейін ол белгілі скрипкашы Ян Кубелик тарапынан қайтыс болғаннан кейін бейімделді және Poème деген ат берілді. Бұл шығарма көптеген аранжировкаларда жарияланды және жазылды, соның бірі – Пол Фрэнсис Вебстердің ағылшын тіліндегі сөздерімен жазылған «My Moonlight Madonna». 1933 жылы Уильям Скотти бұл мелодияны кеңінен танымал ырғақпен үйлестірді.
Fibich's best known work, Poème, began life as an unnamed piano piece (no. 139 in D flat) in his cycle Moods, Impressions and Reminiscences. He reused the material in his symphonic idyll At Twilight from where it was adapted after his death by the violinist Jan Kubelik and given the title Poème. This has been published and recorded in numerous arrangements, one of which was My Moonlight Madonna to English lyrics by Paul Francis Webster. In 1933 the tune was popularly harmonized by William Scotti.