Кіріспе
Малярияға қарсы қолданылатын дәрілер тобы. Артемизинин (/ɑː//t//ɪ/'/m//iː//s//ɪ//n//ɪ//n/) және оның жартылай синтетикалық туындылары – плазмодиум фальципарум қоздырған малярияны емдеуде қолданылатын дәрілер тобы. Оны 1972 жылы Ту Юю ашқан, ол ашқандығы үшін 2015 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды. Артемизинин және оның туындылары – барлығы сесквитерпенді лактондар, құрамында ерекше пероксидтік көпір бар. Бұл эндопероксидті 1,2,4-триоксан сақинасы олардың малярияға қарсы қасиеттеріне жауапты. Мұндай пероксидтік көпір бар басқа табиғи қосылыстар өте сирек кездеседі. Артемизинин және оның туындылары малярия және паразиттік құрттар (гельминттер) инфекцияларын емдеу үшін қолданылады. Мұндай емдеудің басқа антипаразиттік препараттарға қарағанда артықшылықтары – паразиттерді жылдам жою және паразиттердің тіршілік циклының барлық кезеңінде кең спектрлі тиімділік; кемшіліктері – төмен биожетімділік, нашар фармакокинетикалық қасиеттері және жоғары құны. Сонымен қатар, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы препаратты монотерапия ретінде қолдануға қатаң тыйым салады, себебі маляриялық паразиттердің препаратқа төзімділік дамыту белгілері байқалған. Артемизинин немесе оның туындыларын басқа малярияға қарсы препаратпен бірге қолданатын комбинациялық терапиялар қазіргі стандартты емдеу режимі болып табылады.
Artemisinin (,/ɑː//t//ɪ/'/m//iː//s//ɪ//n//ɪ//n/) and its semisynthetic derivatives are a group of drugs used in the treatment of malaria due to Plasmodium falciparum. It was discovered in 1972 by Tu Youyou, who shared the 2015 Nobel Prize in Physiology or Medicine for her discovery. Artemisinin and its derivatives are all sesquiterpene lactones containing an unusual peroxide bridge. This endoperoxide 1,2,4 trioxane ring is responsible for their antimalarial properties. Few other natural compounds with such a peroxide bridge are known. Artemisinin and its derivatives have been used for the treatment of malarial and parasitic worm (helminth) infections. Advantages of such treatments over other anti parasitics include faster parasite elimination and broader efficacy across the parasite life cycle; disadvantages include their low bioavailability, poor pharmacokinetic properties, and high cost. Moreover, use of the drug by itself as a monotherapy is explicitly discouraged by the World Health Organization, as there have been signs that malarial parasites are developing resistance to the drug. Combination therapies, featuring artemisinin or its derivatives alongside some other antimalarial drug, constitute the contemporary standard of care treatment regimen for malaria.
Медициналық қолдану
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) барлық безгек жағдайлары үшін бірінші кезектегі емдеу ретінде артемизининді немесе оның туындыларын – әдетте, ұзақ әсер ететін серіктес препаратпен бірге – ұсынады. Құрлы безгекке шалдыққан жағдайда ДДҰ бес артемизининге негізделген комбинациялық терапияның (АКТ) кез келгенін үш күн бойы ауыз арқылы қабылдауды ұсынады: артеметер/люмефантрин, артесунат/амодиакин (АСАК), артесунат/мефлокин, дигидроартемизинин/пиперакин немесе артесунат/сульфадоксин/пириметамин. Осы комбинациялардың әрқайсысында артемизинин туындысы паразиттерді жылдам өлтіреді, бірақ ол өзі тез денеден шығарылады. Ұзақ өмір сүретін серіктес препарат қалған паразиттерді өлтіреді және қайта жұғудан қорғаныш қамтамасыз етеді. Ауыр безгекке шалдыққан жағдайда ДДҰ кем дегенде 24 сағат бойы артемизинин туындысы – артесунатты тамырға немесе бұлшыққа енгізуді ұсынады. Артесунатпен емдеу емделуші ауыз арқылы дәрі қабылдауға жететіндей жағдайға келгенше жалғастырылады. Содан кейін оларға құрлы безгекке ұқсас үш күндік АКТ курсы тағайындалады. Егер артесунат қолжетімді болмаса, ДДҰ артемизининнің тиімділігі төмен туындысы – артеметерді бұлшыққа енгізуді ұсынады. Алты жасқа толмаған балаларға, егер инъекциялық артесунат болмаса, ДДҰ артесунатты тік ішек арқылы енгізуді, содан кейін қосымша күтімге қажетті ресурстары бар медициналық мекемеге жолдауды ұсынады. Артемизининдер препараттың өте қысқа әсер ету мерзімі (жартылай ыдырау кезеңі) болғандықтан, безгектің алдын алу үшін қолданылмайды. Тиімді болу үшін оны күніне бірнеше рет қолдану қажет.
Қарсы көрсетілімдер
ДДҰ жүктіліктің бірінші триместріндегі әйелдерге ACT қабылдаудан аулақ болуды ұсынады, себебі жүктіліктің басында артемизининнің қауіпсіздігі туралы зерттеулер жеткіліксіз. Оның орнына ДДҰ клиндамицин мен хининді жеті күндік курста қабылдауды ұсынады. Жүкті әйелдердің екінші немесе үшінші триместрінде ДДҰ ACT арқылы стандартты емдеуді ұсынады. Басқа топтарда кейбір ACT препараттары серіктес препараттың қосымша әсерлеріне байланысты қолданылмайды: сульфадоксин-пириметамин өмірдің алғашқы апталарында қолданылмайды, себебі ол билирубин әрекетіне кедергі келтіріп, нәрестелердің сарғаюын күшейтеді. ЖИТС жұққан адамдарда триметоприм/сульфаметоксазол, зидовудин қосылған антиретровирустік ем және АСАК қолдану нейтропениямен байланысты. ЖИТС-ке қарсы препарат ефавиренз бен АСАК-ты бірге қолдану бауырдың улануына әкелуі мүмкін.
Жағымсыз әсерлер
Артемизининдер, әдетте, безгекке емдеу үшін қолданылатын дозаларда жақсы көтеріледі. Артемизинин тобына жататын дәрілердің қосымша әсерлері безгек симптомдарына ұқсас: жүрек ауруы, құсу, тәбет жоғалту және бас қызылу. Жеңіл қан аномалиялары да байқалған. Сирек, бірақ қауіпті қосымша әсер – аллергиялық реакция. Белгісіз себеппен артемизининнің салыстырмалы түрде жоғары дозасын ұзақ қолданумен байланысты бауырдың қабынуының бір жағдайы тіркелген (науқаста безгек болмаған). Комбинациялық емдеуде қолданылатын дәрілер емделушілерде туындайтын қосымша әсерлерге себеп болуы мүмкін. Артемизинин туындыларымен емделген, P. falciparum безгегімен ауырған науқастарда қосымша әсерлер жиірек кездеседі.
Химия
Артемизинин молекулаларының ерекше компоненті – эндопероксид 1,2,4 триоксан сақинасы. Бұл молекуланың негізгі қызба майсырқауына қарсы әсер ететін орталығы. Көміртек 10 (С10) позициясындағы өзгерістер бастапқы қосылыстан күштірек туындыларды тудырады. Артемизининнің нашар сіңірілуі сияқты физикалық қасиеттері оның тиімділігін шектейтіндіктен, жартылай синтетикалық туындылары жасалған. Дигидроартемизининнің туындылары 1976 жылдан бері өндіріліп келеді. Артесунат, артеэтер және артеметер алғаш рет 1986 жылы синтезделді. Артелин қышқылы, артемотил, артемизон, SM735, SM905, SM933, SM934 және SM1044 сияқты ең күшті қосылыстардың арасында көптеген туындылар өндірілді. Клиникалық зерттеудегі алдында қарапайым аналогтар да бар. 120-дан астам басқа туындылар дайындалды, бірақ қаржылық қолдаудың жетіспеуіне байланысты клиникалық сынақтар жүргізілмеді. Үш оттек атомын қамтитын сақинасы бар, триоколан құрылымына ұқсас RBx 11160 синтетикалық қосылысы in vitro сынақтарында үміттендірді. Фаза II сынақтары қызба майсырқауымен ауырған науқастарда күтілгендей нәтиже бермесе де, өндіруші Фаза III сынағын бастауға шешім қабылдады.
Әрекет ету механизмі
2018 жылға дейін артемизининдердің әсер ету механизмі толыққанды түсіндірілмеген. Артемизининнің өзі биологиялық белсенді дигидроартемизининнің продәрмегі болып табылады. Бұл метаболит эритроциттердің ішінде эндопероксидтік сақинасын ыдыратады. Дәрі молекулалары гемамен (қызыл қан клеткаларының гемоглобинімен байланысқан) жанасқанда, темір(II) оксиді эндопероксидтік сақинаны бұзады. Бұл процесте бос радикалдар пайда болып, нәзік ақуыздарға зиян келтіріп, паразиттің өліміне әкеледі. 2016 жылы артемизинин көптеген нысандарға байланысатыны көрсетілді, бұл оның көп мақсатты әрекет ететінін білдіреді. Дегенмен, артемизининнің эндопероксидтік бөлігі бос темір(II) оксидіне аз сезімтал болғандықтан, P. falciparum-ның эритроциттеріндегі кезеңдерде тиімдірек болады. Керісінше, клиникалық тәжірибеде артемизинин басқа да безгекке қарсы препараттардан өзгеше, паразиттің өмірлік циклінің барлық сатыларында белсенді екені анықталды.
Қарсылық
Оңтүстік-Шығыс Азияда артемизининге қарсы дәрілік заттарға төзімділік туралы алғашқы клиникалық мәліметтер 2008 жылы жарияланды, кейіннен Камбоджаның батысындағы терең зерттеуде расталды. 2012 жылы көршілес Таиландта, ал 2014 жылы Камбоджаның солтүстігінде, Вьетнамда және Мьянманың шығысында төзімділік анықталды. Паразиттің 13-шы хромосомадағы кельч гені Оңтүстік-Шығыс Азияда клиникалық төзімділіктің сенімді молекулалық маркері болып табылады. 2011 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) ең тиімді безгекке қарсы препарат – артемизининге төзімділік, соңғы он жылда маңызды жетістіктерге қол жеткізген Үндістанның ұлттық безгекке қарсы бағдарламаларын күйретуі мүмкін екенін мәлімдеді. ДДҰ безгекке қарсы препараттарды рационалды қолдануды жақтайды және аймақта безгекті азайтудағы жергілікті денсаулық сақтау қызметкерлерінің маңызды рөлін мойындайды. Артемизининдерді жеке қолдануға болады, бірақ бұл паразиттердің қайта оралуының жоғары деңгейіне әкеледі, сондықтан организмнен барлық паразиттерді жою және рецидивтің алдын алу үшін басқа препараттар қажет. ДДҰ өндірушілерді құрамасыз препаратты медициналық қауымдастыққа кеңінен таратуды тоқтатуға шақырады, себебі артемизининдерге төзімділік пайда болса, қандай апатқа ұшырау мүмкін екенін біледі. Плазмодиумның безгекке қарсы препараттарға төзімділігін арттыратын екі негізгі механизм бар. Біріншісі – препараттың әсер ететін жерінен тысқары шығуы, бұл әртүрлі тасымалдаушы гендердегі мутацияларға (мысалы, хлорохинге төзімділікте pfcrt) немесе геннің көшірмелерінің санының артуына (мысалы, мефлохинге төзімділікте pfmdr1 көшірмелерінің санының артуына) байланысты. Екіншісі – паразиттің нысанасының өзгеруі, бұл тиісті гендердегі мутацияларға байланысты (мысалы, цитозоль деңгейінде сульфадоксин-пириметаминге төзімділікте dhfr және dhps, немесе митохондрия деңгейінде атоваквонға төзімділікте цитохром b). P. falciparum-ның жаңа артемизинин қосылыстарына төзімділігі жаңа механизмді қамтиды, ол тыныш күйге түсу құбылысына сәйкес келеді. 2020 жылдан бастап болашақтағы төзімділік зерттеулері тиісті молекулалық маркерлерді анықтау үшін трансгендік егешқұйрықтарды пайдаланады.
Артемизия аннуадағы биосинтез
Артемизининнің биосинтезі мевалонат жолы (MVA) және фарнезил дифосфатының (FDP) циклдануын қамтиды деп саналады. Басқа сесквитерпендердің биосинтез жүйелерінде болатындай, мевалонат емес жолы да 5 көміртек алдын-қосылыстарын (IPP немесе DMAPP) беруге қабілді мекені белгісіз. Артемизиндік спирттен артемизининге дейінгі жолдар әлі де даулы, және олардың айырмашылығы негізінен тотығу сатысының қашан орындалатынында. Екі жол да дигидроартемизиндік қышқылын артемизининнің соңғы алдын-қосылысы ретінде қарастырады. Дигидроартемизиндік қышқыл фотоокистелу арқылы дигидроартемизиндік қышқыл гидропероксидіне айналады. Гидропероксидтің ыдырауы арқылы сақина кеңейеді, ал екінші оттегімен катализделген гидропероксидация артемизининнің биосинтезін аяқтайды.
Химиялық синтез
Артемизининнің толық синтезі қолда бар органикалық бастапқы материалдардан, негізгі органикалық реагенттерді пайдаланып, көптеген рет жүзеге асырылды. Алғашқы екі толық синтез – Шмид пен Хофхайнцтің Базельдегі Hoffmann La Roche компаниясында (−) изопулегольден бастаған синтезі (13 қадам, жалпы өнімділігі ~5%) және Чжоу мен Шанхай органикалық химия институтындағы әріптестерінің (R) (+) цитронеллалдан бір мезгілде жасаған синтезі (20 қадам, жалпы өнімділігі ~0,3%). Шмидт-Хофхайнц әдісінің негізгі қадамдары: пропен тізбегіндегі "сақинадан тыс" метил стереоорталығын қалыптастыру үшін бастапқы Орловтың стереоселективті гидроборациясы/окистенуі; барлық қажетті көміртек атомдарын енгізген және бірге жоғары диастереоселективті болған екі реттік литий реагентімен катализделген алкилилену; сондай-ақ осы монокарбоциклді аралықта жүргізілген одан әрі тотығу-тотықсыздану және десилиляция қадамдары, соның ішінде фотооксигендеу және эн-реакцияны қолданатын соңғы синглеттік оттегі, одан кейін қышқыл өңдеу артемизининнің қалаған өнімінің қалған үш оксациклді сақинасын бір қадамда жапты. (Негізінде, осы синтездегі соңғы тотықтыру арқылы сақина жабу операциясы жоғарыда көрсетілген үш биосинтетикалық қадамды орындайды.) (R) (+) пулегон, изоментен сияқты бастапқы материалдардан толық синтез жолдары, сондай-ақ артемисиновая қышқылынан – одан көп мөлшерде алынатын биосинтетикалық прекурсордан жасалған ішінара немесе жартылай синтездер, ерте заманнан бері бүгінгі күнге дейін кең ауқымды зерттеулер жүргізіліп келеді, соңғы жағдайда, өте қысқа және өте жоғары өнімді биомиметикалық синтез мысалдары (Рот пен Актон, және Хейнс және басқалар, 3 қадам, 30% өнімділік) де синглеттік оттегі химиясын қамтиды.
Инженерлік жолмен жасалған организмдердегі синтез
Жартылай синтетикалық артемизининді әзірлеуге арналған серіктестікті PATH-тың Дәрілік даму бағдарламасы (OneWorld Health ұйымымен серіктестік арқылы) Билл және Мелинда Гейтс қоры қаржыландырды. Жоба 2004 жылы басталды, ал бастапқы жобалық серіктестердің қатарында Калифорния университеті, Беркли (жоба негізделген технологияны ұсынды – артемисино қышқылын өндіру үшін ашытқыны генетикалық түрлендіру процесі) және Amyris (Калифорниядағы биотехнологиялық фирма) болды. 2006 жылы Беркли университетінің командасы Saccharomyces cerevisiae ашытқысын аз мөлшерде артемисино қышқылының алды-жасаушысын (прекурсорын) өндіруге қабілетті еткенін хабарлады. Синтезделген артемисино қышқылы сыртқа тасымалданды, тазартылды және химиялық түрлендіру арқылы артемизининге айналдырылады, олардың пікірінше, әр дозасы шамамен 0,25 АҚШ долларына тұрады. Синтетикалық биология саласындағы бұл жұмыста модификацияланған мевалонат жолы қолданылды, ал ашытқы жасушалары Artemisia annua-дан алынған аморфадиен синтетаза ферментін және цитохром P450 монооксигеназасын (CYP71AV1) экспрессиялау үшін гендік түрлендірілді. Аморфа 4,11 диеннің үш сатылы тотығуы артемисино қышқылын береді. UC Беркли әдісі басқа ұйымдардың технологияларын пайдалану арқылы толықтырылды. Ақырғы табысты технология Калифорния университеті Беркли және Канаданың Ұлттық зерттеу кеңесінің (NRC) Өсімдік биотехнологиясы институтынан лицензияланған өнертапқыштарға негізделген. Қазір жартылай синтетикалық артемизининді Sanofi компаниясы Италиядағы Гарессио қаласындағы өндіріс орнында коммерциялық өндіріске шығару жұмыстары жүріп жатыр. Артемизининнің бұл екінші көзі ең мұқтаж жандарға маңызды антималяриялық емдеуді тұрақты түрде жеткізуге мүмкіндік береді. Sanofi компаниясының жартылай синтетикалық артемизининнен (артесунаттан) өндірілген белсенді фармацевтикалық ингредиенті (API) 2013 жылғы 8 мамырда Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) тарапынан алдын ала біліктілік алды, бұл алғашқы жартылай синтетикалық артемизинин туындысы болды. 2010 жылы Вагенинген университеті мен зерттеу тобы темекіге жақын Nicotiana benthamiana түрін гендік түрлендіргенін хабарлады, ол сонымен қатар артемисино қышқылының алды-жасаушысын (прекурсорын) өндіре алады.
Өндіріс және баға
Қытай мен Вьетнам 70%-ын, ал Шығыс Африка 20% шикізатты қамтамасыз етеді. Өсімдіктер балабақшаларда өсіріліп, содан кейін далаға отырғызылады. Олардың толық пісіп жетілуіне шамамен 8 ай уақыт қажет. Өсімдіктер жиналады, жапырақтары кептіріліп, артемизининге еріткіш, әдетте гексан арқылы өңдеу жүргізілетін мекемелерге жіберіледі. Экстракцияның басқа да әдістері ұсынылған. Артемизининнің нарықтық бағасы 2005 жылдан 2008 жылға дейін килограммы 120-1200 АҚШ доллары аралығында ауытқып келді. Қытайдың Artepharm компаниясы артемизинин мен пиперакиннен тұратын Artequick деген препаратты жасады. Қытай мен Оңтүстік-Шығыс Азияда жүргізілген клиникалық зерттеулерден басқа, Artequick Комор аралдарындағы безгекке қарсы күресте кеңінен қолданылды. 2007, 2012 және 2013-2014 жылдары жүргізілген бұл шаралар Комор аралдарында безгекке шағу дерегін 95-97%-ға азайтты. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен (ДДСҰ) келіссөздер жүргізілгеннен кейін Novartis және Sanofi ACT препараттарын коммерциялық емес негізде, өндіріс құнымен ұсынады; алайда, бұл препараттар әлі де басқа безгекке қарсы емдеуге қарағанда қымбат. Ауыр безгекке қарсы артесунат инъекциясын Қытайдағы Гилин фармацевтикалық зауыты шығарады, ондағы өндіріс ДДСҰ-ның алдын ала біліктілігін алды. Йорк университетінің Жаңа ауыл шаруашылығы өнімдері орталығы Артемизияның жоғары өнімді сорттарын молекулалық селекция әдістерін қолдана отырып өндіреді. 2013 жылы Sanofi антиплазмодиалдық препаратты ірі көлемде өндіру үшін Италияның Гарессио қаласында өндіріс орнын іске қосқанын хабарлады. Жаңа фармацевтикалық өндіріс процесін құруға арналған серіктестікті PATH-тің Дәрі-дәрмектерді дамыту бағдарламасы (OneWorld Health ұйымымен байланыс арқылы) жетекшілік етті, оған Билл мен Мелинда Гейтс қоры қаржыландырды және ол UC Берклидегі Джей Кислинг еңбек еткен артемизиновая қышқылының өндірісіне қатысты, ал Amyris оны жетілдірді. Бұл реакция фотохимиялық процеске ұласады, нәтижесінде соңғы өнімді алу үшін синглеттік оттегі пайда болады. Sanofi 2013 жылы 25 тонна артемизинин өндіретінін күтіп отыр, ал 2014 жылы өндіріс көлемін 55-60 тоннаға дейін арттыруды жоспарлап отыр. Бір килограмның бағасы 350-400 АҚШ долларын құрайды, бұл шамамен табиғи көзден алынған бағаға тең. Бұл эквивалентті көздің A. annua биомассасын өндіру арқылы дәстүрлі әдіспен артемизинин өндіретін компаниялардың банкротқа ұшырауына себеп болуы мүмкін деген алаңдаулықтарға қарамастан, бұл препараттың ұсынымының артуы бағаның төмендеуіне және ACT емдеуіне қолжетімділіктің жоғарылауына әкелуі мүмкін. 2014 жылы Sanofi жартылай синтетикалық артемизининнің алғашқы партиясын шығарғанын жариялады. Алдағы бірнеше айда Sanofi-дің АSAQ препаратының 1,7 миллион дозасы, артемизининге негізделген комбинациялық терапияның белгілі бір дозасы Африканың жарты ондаған еліне жіберіледі. 2016 жылы Шығыс Африкадағы төрт зерттеуді жүйелі түрде қарап шығу нәтижесінде жеке сауда секторында ACT-ге субсидия беру, оқыту және маркетингтің ACT-нің дүкендерде қолжетімділігін арттырғаны, бес жасқа дейінгі қызбалы балаларда ACT-ні қолдануды арттырғаны және бес жасқа дейінгі балаларда ескі, тиімсіз безгекке қарсы препараттарды қолдануды азайтқаны анықталды. Негізгі зерттеулер балаларда безгек бар-жоғын анықтаған жоқ, сондай-ақ олардың денсаулығына пайдасы бар-жоғын анықтаған жоқ.
Метаболизм
Ішегеннен немесе инъекциядан кейін артемизинин және оның туындылары (артеэтер, артеметер және артесунат) қан ағысында дигидроартемизининге (DHA) жылдам түрленеді, ол артемизининге қарағанда 5–10 есе күштірек құрылысқа қарсы әсерге ие. DHA ақырында бауырда дезоксиартемизинин, дезоксидигидроартемизинин және 9,10 дигидродезоксиартемизинин сияқты метаболиттерге айналады. Бұл реакциялар цитохром P450 тобына жататын CYP2A6, CYP3A4 және CYP3A5 ферменттерімен катализделедi, бұл ферменттер жақын эндоплазмалық ретикулумда орналасқан. Бұл метаболиттер эндопероксид тобының жоғалуына байланысты құрылысқа қарсы қасиеттерден айырылады (бірақ дезоксиартемизинин қабынуға қарсы және ойық жараны емдеуге қабілетті қасиеттерге ие). Барлық метаболиттер глюкуронидталуға ұшырайды, содан кейін зәр немесе нәжіс арқылы шығарылады. Бұл процеске UGT1A9 және UGT2B7 глюкуронозилтрансферазалары жауапты. DHA өт арқылы да аз мөлшерде глюкуронидтер түрінде шығарылады. Артемизинин және оның туындыларының жылдам метаболизміне байланысты, олар салыстырмалы түрде қауіпсіз және жоғары терапевтік индекске ие препараттар болып табылады.
Ашылу
Артемизия аннуа – әлемнің көптеген аймақтарында кездесетін кең таралған шөп. 1967 жылы Халықтық азаттық армиясы малярияға тиімді ем табу мақсатында «523 жобасы» кодымен құпия әскери бағдарлама аясында өсімдіктерді зерттеу бағдарламасын құрды. Бағдарламаны және алғашқы клиникалық жұмыстарды Мао Цзэдун Солтүстік Вьетнам жетекшілерінің сұрауы бойынша, олардың малярияға шалдыққан әскеріне көмек көрсету үшін тапсырды. 1972 жылы осы зерттеулер барысында Ту Ююй Артемизия аннуа жапырақтарынан артемизинин ашты. Бұл зат 2000-ға жуық дәстүрлі қытай медицинасының тізімінен таңдалған, қытай ғалымдарының малярияны емдеудің мүмкін болатын жолы ретінде сынаған көптеген үміткерлердің бірі болды. Ту Ююй сондай-ақ, өсімдіктен тиімді құралымды бөліп алу үшін төмен температурада экстракциялау әдісін қолдануға болатынын анықтады. Ту Ююйдің айтуынша, оған 340 жылы Ге Хонг жазған «Шұғыл жағдайларға арналған рецепттер жинағы» атты дәстүрлі қытай шөптік медицинасы туралы еңбек әсер еткен. Онда бұл шөп туралы маңызды ақпарат келтірілген: «Бір уыш қыңғауды екі литр суға салып, шырынын сығып, ішіңіз». Ту Ююйдің тобы кейіннен осы құралымды бөліп алды. Бұл құралым басқа препараттарға қарағанда маляриялық паразиттерді науқастардың денесінен жылдамырақ жоятыны анықталды. Артемизининнен басқа, «523 жобасы» артемизининмен бірге қолдануға болатын бірнеше препараттарды әзірледі, олардың ішінде люмефантрин, пиперакин және пиронаридиндер бар. 2006 жылы артемизинин малярияны емдеудің басты құралы болғаннан кейін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) паразиттердің резистенттілік қаупін азайту үшін артемизининнің жалғыз препарат ретінде қолдануын тоқтатуға шақырды және оны басқа малярияға қарсы препаратпен біріктіруді ұсынды. 2011 жылы Ту Ююй артемизининнің ашылуы мен әзірленуіне қосқан үлесі үшін Ласкер-ДеБейки клиникалық медициналық зерттеу сыйлығымен марапатталды. 2015 жылдың 5 қазанында ол 2015 жылғы Физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығының жартысын жеңіп алды, «маляриядан зардап шегетін науқастардың өлім-жұлым деңгейін айтарлықтай төмендеткен препаратты ашқаны үшін». Сыйлықтың қалған жартысы Уильям Кэмпбелл мен Сатоши Омураға «өзен соқырлығы мен лимфалық филяриаз ауруларын күрт азайтып, басқа да паразиттік ауруларға қарсы тиімділігін көрсеткен авермектин туындыларын ашқаны үшін» бірлесіп берілді. Адамның қандағы паразиттік инфекциялардың арасында маляриядан кейін екінші орында тұратын ауру. Артемизинин және оның туындылары – қуатты гельминтке қарсы препараттар. Кейіннен артемизининдердің Schistosoma japonicum, S. mansoni, S. haematobium, Clonorchis sinensis, Fasciola hepatica және Opisthorchis viverrini сияқты кең спектрлі трематодаларға қарсы белсенділігі бар екені анықталды.
Қатерлі ісік
Артемизинин және оның туындылары қатерге қарсы әсерлері үшін зертханада зерттеліп жатыр. 2018 жылға дейін әртүрлі қатерлі ісіктерде артемизинин туындыларын пайдаланатын алдын ала клиникалық зерттеулер ғана жүргізілді, және клиникалық қолданысқа бекітілген жоқ.
Аутоиммунды ауру
Артемизинин туындылары қабыну сияқты иммундық реакцияларды басуы мүмкін. Бір туындысы – SM934, 2015 жылы Қытайдың Ұлттық медициналық өнімдер басқармасымен жүйелік қызыл жегі ауруына арналған дәрі ретінде клиникалық сынаққа мақұлданған.