Медвей шабуылы: Англияға голланд шабуылы (1667)

Кіріспе

Екінші ағылшын-голланд соғысы кезінде Англияға голландтық теңіз шабуылы (1667)

1667 жылғы маусымдағы Екінші ағылшын-голланд соғысы кезінде Медуэйге жасалған шабуыл – голланд теңіз күштерінің Чатэм кеме жасаушылығы мен Гилленхэмдегі ағылшын әскери кемелеріне қарсы сәтті шабуылы болды. Сол кезде Апнор қамалы мен "Гилленхэм желісі" деп аталатын кедергі тізбегі ағылшын кемелерін қорғауға тиіс еді. Виллем Йозеф ван Гент пен лейтенант-адмирал Михель де Руйтердің номиналды басшылығымен голландтықтар бірнеше күн бойы Ширнесс қаласын бомбалап, басып алды, Темза эстуариясымен Грейвсендке дейін, содан кейін Медуэй өзенімен Чатэм мен Гилленхэмге дейін жүзіп келді. Олар қамалдарды артиллериямен атқылап, үш капиталдық кеме мен тағы он желілік кемені өртеп немесе басып алды, сондай-ақ ағылшын флотының флагмандық кемесін тартып әкетті.

Саяси тұрғыдан алғанда, бұл шабуыл Англия королі II Чарльздың соғыс жоспарлары үшін апатты болды. Ол соғыстың тез аяқталуына және голландтықтар үшін тиімді бейбітшілікке әкелді. Бұл Корольдік теңіз флоты тарихындағы ең ауыр жеңілістердің бірі және британ әскерінің бастан өткерген ең ауыр зардаптардың бірі еді. Хорас Джордж Франкс оны "отандық суларындағы ең ауыр жеңілісі" деп атады.

Кіріспе

1667 жылы Карл II-нің белсенді флоты соңғы қаржылық шектеулерге байланысты азайтылған еді, қалған "үлкен кемелер" тізімнен шығарылды. Голландиялықтар осы мүмкіндікті пайдаланып, ағылшындарға шабуыл жасады. Олар 1666 жылы Төрт күндік шайқастан кейін мұндай шабуылды жоспарлаған, бірақ Сент-Джеймс күніндегі шайқастағы жеңілісі оларға оны іске асыруға кедергі келтірді. Бұл жоспардың бас-қияметшісі – көрнекті голландиялық саясаткер, Бас зейнеткер Йохан де Витт еді. Оның інісі Корнелис де Витт флотты қадағалау үшін бірге жүріп өтті. Бредада наурыз айынан бері бейбіт келіссөздер жүргізіліп жатты, бірақ Карл француздық құпия көмек арқылы өзінің жағдайын жақсарту үмітімен бейбіт келісімге қол қоюды кешіктіріп отырды. Осы болжамдарға сүйене отырып, Де Витт соғысты анық жеңіспен жылдам аяқтау және Голландия Республикасы үшін тиімді келісімді қамтамасыз етуді дұрыс деп санады. Көптеген голландиялық флаг-офицерлер Темза эстуарийіндегі қауіпті сайлаулардан қорқып, мұндай батыл шабуылдың мүмкіндігіне күмән келтірді, бірақ олар бұйрықтарды орындады. Голландиялықтар екі ағылшыз бағдарлаушыны пайдаланды, олардың бірі Роберт Холланд есімді диссидент, екіншісі – ағылшыз заңнан қашқан контрабандист.

Нидерландтық тәсіл

17 мамырда Ротердам адмиралтействосының эскадрильясы Де Руйтермен бірге Амстердам және Солтүстік кварталдағыларға қосылу үшін Текселге аттанды. Фризия эскадрильясы жауынгерлерді жинаудағы қиындықтарға байланысты (Республикада жалдамалы әскерге тыйым салынғандықтан) әзір емес екенін естіген соң, ол Голландия жағалауындағы Шонвельдке Зеландия эскадрильясына қосылу үшін кетті, бірақ олар да ұқсас мәселелерге тап болды. Де Руйтер 4 маусымда Темзаға (ағылшындар ескі стильді, ал голландтар сол кезде жаңа стильді күнтізбені ресми түрде қолданды) 62 фрегат немесе сызықтық кеме, шамамен он бес кішкентай кеме және он екі өрт кемесімен жолға шықты, жел шығысқа бұрылғанда. Флот үш эскадрильяға қайта ұйымдастырылды: біріншісіне Де Руйтердің өзі, вице-адмирал Йохан де Лифде және контр-адмирал Ян Янс ван Нес басшылық етті; екіншісіне лейтенант-адмирал Арт Янс ван Нес, вице-адмирал Энно Додес Стар және контр-адмирал Виллем ван дер Заан басшылық етті; үшіншісіне лейтенант-адмирал барон Виллем Йозеф ван Гент, лейтенант-адмирал Ян ван Меппельдің орынбасары және вице-адмиралдар Исаак Свеерс және Волкерт Шрам, ал контр-адмиралдар Давид Влуг және Ян Гидеонс Вербург басшылық етті. Осылайша үшінші эскадрильяның екінші басшылық құрамы болды; бұл оларды арнайы фрегат десанттық күшінің ту офицерлері ретінде пайдалану үшін жасалды, олар келген кезде құрылып, фрегат «Агатада» полковник және лейтенант-адмирал Ван Гент басқаратын болады. Барон Ван Гент экспедицияның нақты бас қолбасшысы болды және барлық операциялық жоспарлауды жүргізді, өйткені ол бұрын Голланд теңіз корпусының қолбасшысы болған (тарихта амфибиялық операцияларға маманданған алғашқы корпус), енді оны ағылшын полковнигі Томас Долман басқарды. 6 маусымда тұманды жағадан жел соғып, голландтардың Темзаға қарай бет алған жұмыс тобын көрсетті. 7 маусымда Корнелис де Витт 20 мамырда жазылған және барлық қолбасшылардың қатысуымен генерал-штаттан алған құпия нұсқауларын жариялады. Де Руйтердің талқылауға қосқан жалғыз маңызды үлесі «бұйрықтар – бұйрықтар» болды, сондықтан көптеген қарсылықтар туды. Корнелис түнде кабинасына кеткеннен кейін, күнделігінде өзін мойынсұнғысы келмейтінін жазды. Бірақ келесі күні көптеген офицерлердің сәл оқиғаға қатысуға ниеттенгені белгілі болды; олар жай ғана кәсіби пікірлерін айтты, егер кәсіпорын апатқа ұшыраса, саясаткерлерді кінәлау үшін. Сол күні Лондонға қарай Темзада 20 ағылшын сауда кемесін тұтқындауға тырысты, бірақ олар Грейвсендтен тысқары батысқа қашып кеткендіктен, бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Шабуыл ағылшындарды күтпеген жерден шапты. Мұндай жағдайға ешқандай дайындық жасалмады, бірақ ағылшын тыңшыларының кең желісі жеткілікті ескертулер берген. Фрегаттардың көпшілігі Харвич және Шотландияда эскадрильяларға жиналды, ал Лондон аймағын қорғауға тек аз ғана белсенді кемелер қалды, олардың көпшілігі соғыстың басында голландтардан алынған жүлделер болды. Экономия шарасы ретінде 24 наурызда Йорк герцогы жүлделік кемелердің көптеген экипаждарын босатуға бұйрық берді, Медуэйде тек үш күзет кемесін қалдырды. Өтемақы ретінде олардың бірінің экипажы, фрегат (бұрынғы «Эендрахт», 1665 жылы голландтардан тұтқындалған алғашқы кеме, Корнелис Эвертсен ең жас) қырықтан алпысқа дейін көтерілді; сонымен қатар өрт кемелерінің саны бірден үшке дейін артты. Сонымен қатар, апат жағдайында кез келген кемені қауіпсіз жерге алып шығу үшін отыз үлкен шлюпка дайындалуы керек еді. Сэр Уильям Ковентри голландтардың Лондонға жақын жерде қонуы өте мүмкін емес деп мәлімдеді; ең көп дегенде голландтар өздерінің моральдық жағдайын көтеру үшін Гарвич сияқты орташа және ашық нысанаға символдық шабуыл жасайтын болады, сондықтан бұл орын көктемде күшті нығайтылған. Бұйрықтардың нақты бағыты болған жоқ, көптеген жауапты органдар оларды алдын ала үйлестіруге тырыспай, асығыс бұйрықтарды берді. Нәтижесінде, көптеген шатасулар туды. Чарльз мәселені өз қолына алмады, көбінесе басқалардың пікіріне құлақ асты. Англияның моральдық жағдайы төмен болды. Айлар бойы, тіпті жылдар бойы жалақы алмағандықтан, теңізшілер мен сарбаздардың көпшілігі өмірлерін қауіпке тігуге құштар емес еді. Англияда тек кішкентай армия болды және қол жетімді бірнеше бөлімдер голландтардың ниеті анық болмағандықтан таратылды. Бұл голландтардың Чатхамға жетуіне бес күн уақыт кеткенін түсіндіреді, олар баяу түрде ағыстар арқылы маневр жасады, ауыр кемелерді қорғау күші ретінде қалдырды. Олар тек жағдай қолайлы болғанда секіріп алға жылжуға болатын. 6 маусымда Чатэм кемежайында дабыл қаққаннан кейін, комиссар Питер Петт 9 маусымға дейін ешқандай әрекет жасаған жоқ, сол кезде түстен кейін Темзадағы Ширнестің жанында шамамен отыз голланд кемесінен тұратын флот көрінді. Осы сәтте комиссар дереу адмиралтействодан көмек сұрады, теңіз кеңесіне пессимистік хабарлама жіберіп, өзіне көмек және кеңес қажет деп ойлаған теңіздің жоғары лауазымды шенеуніктерінің жоқтығын айтты. Отыз кеме Ван Генттің фрегат эскадрильясына жатты. Голланд флоты шамамен мың теңізшіні алып жүрді және десанттық топтар Эссекстің Кэнвей аралына және Кент жағындағы Ширнеске жіберілді. Бұл адамдарға Корнелис де Витттің тоналмау туралы қатаң бұйрығы берілді, өйткені голландтар ағылшындарды ұяттағысы келді, олардың әскері 1666 жылдың тамызында Холмстің өртейтіні кезінде Тершеллинді тонаған. Дегенмен, капитан Ян ван Бракелдің экипажы өзін ұстай алмады. Олар ағылшын милициясымен қуылды және голланд флотына оралғанда қатты жазалану қаупіне тап болды. Ван Бракел жазадан құтылу үшін ертең шабуылға жетекшілік етуге ұсыныс жасады. Чарльз 8 маусымда Оксфорд графына Лондон төңірегіндегі барлық округтердің милициясын жұмылдыруға бұйрық берді; сонымен қатар Темзаның төменгі бөлігінде кеме көпірін салу үшін барлық қолданыстағы баржалар пайдаланылуы керек еді, сонда ағылшын кавалериясы бір жағадан екінші жағаға жылдам ауыса алатын еді. Вице-адмирал Сэр Эдвард Спрагге 9 маусымда голланд шабуыл тобы Грэйн аралына (Кенттегі Медуэй өзенінің Темза өзенімен кездесетін түбек) түскенін білді. Ширнесс гарнизонынан келген мылтықшылар тергеуге жіберілді. 10 маусымның кешінде ғана Чарльз адмирал Джордж Монк, Альбемарл герцогін Чатхамға істі басқару үшін баруға бұйырды, үш күннен кейін адмирал Принц Рупертке Вулижде қорғанысты ұйымдастыруға бұйрық берді. Альбемарл бірінші болып Грейвсендке барды, онда және Тилбериде ағылшын шабуылына тоқтатуға жеткіліксіз бірнеше ғана зеңбірек бар екенін көріп қорланды. Мұндай апатты болдырмау үшін ол барлық қолданыстағы артиллерияны астанадан Грейвсендке жеткізуге бұйрық берді. 11 маусымда (ескі стиль) ол Чатхамға барды, оның орынды шабуылға жақсы дайындалған деп күткен. Теңіз кеңесінің екі мүшесі, Сэр Джон Меннес және лорд Генри Браункер, сол күні онда болды. Бірақ Альбемарл келгенде, күтілген сегіз жүз кемежай жұмысышысының тек он екі ғана табылды және олар үрейленген күйде болды. Тридцать шлюпканың тек он ғанасы болды, қалған жиырмасы Петттің кеме үлгілері сияқты бірнеше шенеуніктердің жеке заттарын эвакуациялау үшін қолданылды. Оқ-дәрі немесе ұнтақ жоқ еді және Медуэй арқылы навигациялық кедергі ретінде салынған алты дюймдік темір тізбегі әлі батареялармен қорғалмаған. Бұл тізбектік жүйе Англия азамат соғысы кезінде роялистік флоттың шабуылын тойтару үшін салынған, бұрынғы нұсқаларын ауыстырды, алғашқысы 1665 жылға дейін жетеді. Альбемарл дереу артиллерияны Грейвсендтен Чатхамға жеткізуге бұйрық берді, бұл бір күнге соғады.

On 17 May the squadron of the Admiralty of Rotterdam with De Ruyter sailed to Texel to join those of Amsterdam and the Northern Quarter. Hearing that the squadron of Frisia was not yet ready because of recruiting problems (impressment being forbidden in the Republic), he left for the Schooneveld off the Dutch coast to join the squadron of Zealand that, however, suffered from similar problems. De Ruyter then departed for the Thames on 4 June (Old Style used by the English, the Dutch at the time were officially using New Style dates) with 62 frigates or ships of the line, about fifteen lighter ships and twelve fireships, when the wind turned to the east. The fleet was reorganised into three squadrons: the first was commanded by De Ruyter himself, with as Vice Admiral Johan de Liefde and Rear Admiral Jan Jansse van Nes; the second was commanded by Lieutenant Admiral Aert Jansse van Nes with as Vice Admiral Enno Doedes Star and Rear Admiral Willem van der Zaan; the third was commanded by Lieutenant Admiral Baron Willem Joseph van Ghent with Lieutenant Admiral Jan van Meppel in subcommand and as Vice Admirals Isaac Sweers and Volckert Schram and as Rear Admirals David Vlugh and Jan Gideonsz Verburgh. The third squadron thus effectively had a second set of commanders; this was done to use these as flag officers of a special frigate landing force, to be formed on arrival and to be headed by Colonel and Lieutenant Admiral Van Ghent, on the frigate Agatha. Baron Van Ghent was in fact the real commander of the expedition and had done all the operational planning, as he had been the former commander of the Dutch Marine Corps (the first corps in history to be specialised in amphibious operations) that now was headed by the Englishman Colonel Thomas Dolman. On 6 June a fog bank was blown away and revealed the Dutch task force, sailing into the mouth of the Thames. On 7 June Cornelis de Witt revealed his secret instructions from the States General, written on 20 May, in the presence of all commanders. There were so many objections, while De Ruyter's only substantial contribution to the discussion was "bevelen zijn bevelen" ("orders are orders"), that Cornelis, after retiring to his cabin late in the night, wrote in his daily report he did not feel at all sure that he would be obeyed. The next day it transpired however that most officers were in for a bit of adventure; they had just given their professional opinion for the record so they could blame the politicians should the whole enterprise end in disaster. That day an attempt was made to capture a fleet of twenty English merchantmen seen higher up the Thames in the direction of London, but this failed as these fled to the west, beyond Gravesend. The attack caught the English unaware. No serious preparations had been made for such an eventuality, although there had been ample warning from the extensive English spy network. Most frigates were assembled in squadrons at Harwich and in Scotland, leaving the London area to be protected by only a small number of active ships, most of them prizes taken earlier in the war from the Dutch. As a further measure of economy, on 24 March the Duke of York had ordered the discharge of most of the crews of the prize vessels, leaving only three guard ships at the Medway; in compensation the crew of one of them, the frigate (former Eendracht, the first ship to be captured from the Dutch in 1665, from the privateer Cornelis Evertsen the Youngest) was raised from forty to sixty; also the number of fireships was increased from one to three. Additionally thirty large sloops were to be prepared to row any ship to safety in case of an emergency. Sir William Coventry declared that a Dutch landing near London was very unlikely; at most the Dutch, to bolster their morale, would launch a token attack at some medium sized and exposed target like Harwich, which place therefore had been strongly fortified in the spring. There was no clear line of command with most responsible authorities giving hasty orders without bothering to co ordinate them first. As a result, there was much confusion. Charles did not take matters into his own hands, deferring mostly to the opinion of others. English morale was low. Not having been paid for months or even years, most sailors and soldiers were less than enthusiastic to risk their lives. England had only a small army and the few available units were dispersed as Dutch intentions were unclear. This explains why no effective countermeasures were taken though it took the Dutch about five days to reach Chatham, slowly maneuvering through the shoals, leaving the heavier vessels behind as a covering force. They could only advance in jumps when the tide was favourable. After raising the alarm on 6 June at Chatham Dockyard, Commissioner Peter Pett seems not to have taken any further action until 9 June when, late in the afternoon, a fleet of about thirty Dutch ships was sighted in the Thames off Sheerness. At this point the Commissioner immediately sought assistance from the Admiralty, sending a pessimistic message to the Navy Board, lamenting the absence of Navy senior officials whose help and advice he believed he needed. The thirty ships were those of Van Ghent's squadron of frigates. The Dutch fleet carried about a thousand marines and landing parties were dispatched to Canvey Island in Essex and opposite on the Kent side at Sheerness. These men had strict orders by Cornelis de Witt not to plunder, as the Dutch wanted to shame the English whose troops had sacked Terschelling during Holmes's Bonfire in August 1666. Nevertheless, the crew of Captain Jan van Brakel could not control themselves. They were driven off by English militia, and found themselves under threat of severe punishment upon returning to the Dutch fleet. Van Brakel offered to lead the attack the next day to avoid the penalty. Charles ordered the Earl of Oxford on 8 June to mobilise the militia of all counties around London; also all available barges should be used to lay a ship's bridge across the Lower Thames, so that the English cavalry could quickly switch positions from one bank to the other. Sir Edward Spragge, the Vice Admiral, learned on 9 June that a Dutch raiding party had come ashore on the Isle of Grain (a peninsula where the river Medway in Kent, meets the River Thames). Musketeers from the Sheerness garrison opposite were sent to investigate. Only in the afternoon of 10 June did Charles instruct Admiral George Monck, Duke of Albemarle to go to Chatham to take charge of matters, a full three days later ordering Admiral Prince Rupert to organise the defences at Woolwich. Albemarle went first to Gravesend where he noted to his dismay that there and at Tilbury only a few guns were present, too few to halt a possible Dutch advance upon the Thames. To prevent such a disaster, he ordered all available artillery from the capital to be positioned at Gravesend. On 11 June (Old Style) he went to Chatham, expecting the place to be well prepared for an attack. Two members of the Navy Board, Sir John Mennes and Lord Henry Brouncker, had already travelled there on the same day. When Albemarle arrived, however, he found only twelve of the eight hundred dockyard men expected and these in a state of panic; of the thirty sloops only ten were present, the other twenty having been used to evacuate the personal possessions of several officials, such as Pett's ship models. No munitions or powder were available and the six inch thick iron chain built as a navigational barrier across the Medway had not yet been protected by batteries. This chain system had been built during the English Civil War to repel a possible attack by the Royalist fleet, replacing earlier versions, the first dating back to 1585. Albemarle immediately ordered the artillery to be moved from Gravesend to Chatham, which would take a day.

Сэмюэл Пепис баяндаған

Теңіз флоты басқармасының хатшысы болған Сэмюэл Пепис күнделігі рейдтің сипаттамаларында жиі сілтеме жасалады, себебі ол осы кезеңдегі саясаткерлердің көзқарасы және шабуылдың психологиялық әсері туралы тікелей ақпарат береді. Пепис бастапқыда голландиялықтардың Лондон аймағына қарсы экспедиция ұйымдастыруға батыл болмайтыны туралы пікірге келіскен; алайда 18 сәуірде ол былай деп жазады: «Содан кейін кеңсеге бардым, онда голландиялықтардың осы жылы флотты шығара алмайтыны, тіпті француздардың да шығара алмайтыны туралы хабарлар күшті. [Луи XIV] голландиялық елшіге Англия короліне құрметті бейбітшілік орнатуға ниетті екенін айтқан екен, егер бұл рас болса, біздің соңғы уақыттағы ең жақсы жаңалық». Осы кезде Де Руйтер «Де Севен Провинсьен» кемесінде бір аптадан бері болған еді. Бірақ ол Чатэмдегі дайындықтар туралы хабардар болды және 23 наурызда былай деп жазды: «Бүгін таңда кеңседе болдым, Сэр У. Пен Чатэмнен оралды, Медвей өзенін күшейту шараларын қарастырды, яғни қазықтарға тізбек орнату және жаудың кемелерімізді өртеп жібермеу үшін қару-жарақпен жабдықталған кемелерді орналастыру. Қазіргі кездегі біздің барлық күш-жігеріміз олардың бізге шабуыл жасауына қарсы қорғануға бағытталған». Ол келесі күні өткен жиналыста да болды, онда толыққанды мәліметтер берілді: «Олар қазір өзін қорғау үшін барлық шараларды қабылдауда және одан ұялмайды: себебі Лорд Арлингтон хаттармен келгенде, король мен Йорк герцогының осы мәселе бойынша бізге және Орднанс офицерлеріне нұсқаулар бергенін көрді, ол біздің бұл жұмысты мүмкіндігінше жасырын түрде жасауымызды ұсынды, себебі король мен Йорк герцогының өткен күні Ширенсеске барғандығы туралы хабар Голландия газетіне бірден тарауы мүмкін. Король мен Йорк герцогы оған күліп, ештеңе демеді, бірақ: «Бізді қауіпсіздікке жеткізейік, ал олар айтсын, себебі бізді одан да алаңдатып, келулеріне кедергі келтіретін нәрсе жоқ, егер олар біздің өзімізді қорғап жатқанымызды естісе». Тек 3 маусымда Пепис голландиялықтардың күшпен шығып жатқанын білді: «Голландиялықтардың сексен соғыс кемесімен және жиырма өрт кемесімен теңізде жүргені белгілі; француздар да жиырма соғыс кемесімен және бес өрт кемесімен Ченнелге келді, ал біздің теңізде оларға қарсы тұрарлық кемеміз жоқ; бірақ біз Бредада келіссөздер жүргізіліп жатқанда, барлық кемелерді қайтаруға шақырып жатырмыз; голландиялықтар оларды бейбітшілікке шақыру үшін келгендей қарап, олармен де сәйкес қарым-қатынас жасауда; мұның бәрі біздің ханзадамыздың немқұрайлылығының нәтижесі, себебі ол қаласа, қолда бар ақшасымен және әскерімен олардың бәрін жеңе алады». Бірақ 1667 жылдың 19 шілдесінде Сэмюэл Пепис күнделігінде былай деп жазды: «Голландиялық флот әлі де Харвич маңындағы барлық жерде үлкен эскадрильялармен жүр, соңғы уақытта Портсмутқа да келді; соңғы хаттар Плимутқа барғанын, қазір Дартмутқа біздің «Стритс» флотилиясын жою үшін барғанын айтады. Петт күнәнің құрбаны болды, ол 5000 фунт стерлингпен босатылды және оның кеңсесінен айырылды, ал оның бұрынғы ескертулеріне құлақ аспағандар ешқандай жазадан құтылды. «Royal James», «Royal Oak» және «Loyal London» ақырында құтқарылып, қайта құрылды, бірақ үлкен шығынмен. Лондон қаласы оған қатысудан бас тартқандықтан, Чарльз соңғы кеменің атын жай ғана «London» деп өзгертті. Бірнеше жыл бойы ағылшын флоты рейд кезіндегі шығындардан зардап шекті, бірақ 1670 жылға қарай жаңа құрылыс бағдарламасы ағылшын флотын бұрынғы күшіне қайтарды. Медуэйдегі рейд ағылшын тәжінің беделіне ауыр соққы болды. Чарльз голландиялықтардың өз флотын орналастырып, бейбітшілік келіссөздері жүргізіліп жатқан кезде шабуыл жасағанына ренжіді. Оның наразылығы үшінші ағылшын-голландия соғысының себептерінің бірі болды, себебі ол Франция королі Людовик XIV-пен құпия Довер келісімін жасасуға мәжбүр болды. XIX ғасырда бірнеше британ жазушылары бұл тақырыпты кеңейтіп, 1666 жылы жеңілгеннен кейін бейбітшілікке шақыруды талап еткен голландиялықтарды көрсетті, бірақ бұл оларды, егер бірдеңе болса, соғысқыр етті және тек ағылшынға сатқындықпен шабуыл жасау арқылы ғана олар жеңіске жетті; мысалы, 1895 жылы романист Г. А. Хенти жазған «Лондон өртелген кезде» романы. Қысқа мерзімде лорд-канцлер Эдвард Хайд күнәнің құрбаны болды, ол импичментке ұшырап, елден қуылды. Голландиялықтар үшін жалғыз шығын сегіз өрт кемесі және шамамен елу адамдық қаза болды. Республикада халық жеңістен кейін қуанышқа бөленді; көптеген мерекелер өткізілді, флот қазан айында оралғанда қайталанды, әртүрлі адмиралдар батырлар ретінде құрметтелді. Оларға Генералдық штаттар мен провинциялардың кіші штаттарынан мақтаулар, құрметті алтын тізбектер және зейнетақылар берілді; Де Руйтер, Корнелис де Витт және Ван Гент Николас Локман жасаған құнды эмальдалған алтын тостағандармен құрметтелді, олар оқиғаны бейнелейді. Корнелис де Витт өзін басты рөлде бейнелейтін үлкен «Теңіз жеңісін» салғызды, ол Додрт қалалық әкімшілігінде қойылды. Де Виттің штаттық фракциясының осы триумфализмі қарсыласы Оранжист фракциясының наразылығын тудырды; Штат режимі 1672 жылғы «rampjaar» кезінде билігінен айырылғаннан кейін Корнелис бас суретінен әдеттегідей кесіліп алынды, себебі Чарльз бұл суретті бірнеше жылдар бойы алып тастауды талап еткен. «Royal Charles» кемесінің суға батып кетуі голландиялық суларда пайдалануға тым терең болғандықтан, ол тұрақты түрде Геллевутслуисте туристік орталық ретінде орналастырылды, көбінесе шетелдік мемлекеттік қонақтар үшін үлкен топтармен саяхаттар ұйымдастырылды. Чарльз бұл оның құрметін қорлап жатыр деп қарсылық білдіргеннен кейін ресми сапарлар тоқтатылды және «Royal Charles» 1672 жылы жойылды; алайда, арыстан мен бірыңғай мүйіздің гербы және «Dieu et mon droit» атты корольдық жазуы бар кеменің трансомының бөлігі сақталды, себебі Чарльз оны бұрын алып тастауды талап еткен және 1883 жылдан бері Амстердамдағы Рейксмузейдің жертөлесінде қойылған.

The diary of Samuel Pepys, as secretary of the Navy Board, is often cited in descriptions of the raid, as it gives direct information about the attitude of the policy makers in this period and of the psychological impact of the attack. Pepys at first seems to accept the consensus that the Dutch would not dare to launch an expedition against the London area; still on 18 April he writes: "( )then to the office, where the news is strong that not only the Dutch cannot set out a fleete this year, but that the French will not, and that he [Louis XIV] hath given the answer to the Dutch Embassador, saying that he is for the King of England's having an honourable peace, which, if true, is the best news we have had a good while." At that moment De Ruyter had already been on De Zeven Provinciën for a week. Nevertheless, he is aware of the preparations at Chatham, writing on 23 March: "At the office all the morning, where Sir W. Pen [sic] come, being returned from Chatham, from considering the means of fortifying the river Medway, by a chain at the stakes, and ships laid there with guns to keep the enemy from coming up to burn our ships; all our care now being to fortify ourselves against their invading us." Also he is the next day present at the meeting where the details are given: "All their care they now take is to fortify themselves, and are not ashamed of it: for when by and by my Lord Arlington come in with letters, and seeing the King and Duke of York give us and the officers of the Ordnance directions in this matter, he did move that we might do it as privately as we could, that it might not come into the Dutch Gazette presently, as the King's and Duke of York's going down the other day to Sheerenesse was, the week after, in the Harlem Gazette. The King and Duke of York both laughed at it, and made no matter, but said, 'Let us be safe, and let them talk, for there is nothing will trouble them more, nor will prevent their coming more, than to hear that we are fortifying ourselves'. "Only on 3 June does Pepys become aware that the Dutch are out in force: <blockquote>"the Dutch are known to be abroad with eighty sail of ships of war, and twenty fire ships; and the French come into the Channell with twenty sail of men of war, and five fireships, while we have not a ship at sea to do them any hurt with; but are calling in all we can, while our Embassadors are treating at Bredah; and the Dutch look upon them as come to beg peace, and use them accordingly; and all this through the negligence of our Prince, who hath power, if he would, to master all these with the money and men that he hath had the command of, and may now have, if he would mind his business." But still, Samuel Pepys notes in his diary on 19 July 1667: <blockquote>"The Dutch fleete are in great squadrons everywhere still about Harwich, and were lately at Portsmouth; and the last letters say at Plymouth, and now gone to Dartmouth to destroy our Streights' fleete lately got in thither; but God knows whether they can do it any hurt, or no, but it was pretty news come the other day so fast, of the Dutch fleets being in so many places, that Sir W. Batten at table cried, By God, says he, I think the Devil shits Dutchmen." Pett was made a scapegoat, bailed at £5,000 and deprived of his office while those who had ignored his earlier warnings quietly escaped any blame. Royal James, Royal Oak and Loyal London were in the end salvaged and rebuilt, but at great cost and when the City of London refused to share in it, Charles had the name of the latter ship changed to a simple London. For a few years the English fleet was handicapped by its losses during the raid, but by around 1670 a new building programme had restored the English Navy to its former strength. The Raid on the Medway was a serious blow to the reputation of the English crown. Charles felt personally offended by the fact the Dutch had attacked while he had laid up his fleet and peace negotiations were in progress. His resentment was one of the causes of the Third Anglo Dutch War as it made him enter into the secret Treaty of Dover with King Louis XIV of France. In the 19th century, several British writers expanded on this theme by suggesting it had been the Dutch who had sued for peace after their defeats in 1666—although in fact these had made them, if anything, more belligerent—and that only by treacherously attacking the English had they nevertheless been able to gain a victory; an example of this is When London burned, written by the novelist G. A. Henty in 1895. In the short term, the Lord Chancellor, Edward Hyde was made the scapegoat, impeached and forced into exile. Total losses for the Dutch were eight spent fireships and about fifty casualties. In the Republic the populace was jubilant after the victory; many festivities were held, repeated when the fleet returned in October, the various admirals being hailed as heroes. They were rewarded by a flood of eulogies and given honorary golden chains and pensions by the States General and the lesser States of the Provinces; De Ruyter, Cornelis de Witt and Van Ghent were honoured by precious enamelled golden chalices made by Nicolaes Lockeman, depicting the events. Cornelis de Witt had a large "Sea Triumph" painted, with himself as the main subject, which was displayed in the townhall of Dordt. This triumphalism by De Witt's States faction caused resentment with the rivalling Orangist faction; when the States regime lost its power during the rampjaar of 1672, Cornelis's head was to be ceremoniously carved out from the painting, after Charles had for some years insisted the picture would be removed. Royal Charles, her draft too deep to be of use in the shallow Dutch waters, was permanently drydocked near Hellevoetsluis as a tourist attraction, with day trips being organised for large parties, often of foreign state guests. After vehement protests by Charles that this insulted his honour, the official visits were ended and Royal Charles was eventually scrapped in 1672; however, part of her transom, bearing the coat of arms with the Lion and Unicorn and the Royal inscription Dieu et mon droit, was preserved because Charles earlier had demanded its removal and it has since 1883 been put on display in the cellar of the Rijksmuseum in Amsterdam.