Бригам Янгтың әйелі және көп әйелділікке қарсы шыққан әйел

Кіріспе

Ертедегі мормон және кейін көп әйел алуды сынаған Энн Элиза Янг (13 қыркүйек 1844 – 7 желтоқсан 1917), сондай-ақ Энн Элиза Уэбб Ди Янг Деннинг деп танылған, Бригам Янгтың елу бес әйелінің бірі болды және кейін көп әйел алуды сынады. Оның автобиографиясы "Жұбай № 19" атты. Чонси Г. Уэбб 32 жастағы көлік құралы жасаушы, ал Элиза Джейн 29 жастағы мектеп мұғалімі болған кезде Энн Элиза дүниеге келді. 1846 жылы Уэббтер отбасы мормон пионерлерімен бірге Солтүстік Лейк аңғарына көшіп келді. Олардың Эдвард Уэсли және Леонард "Луис" Лоренцо есімді екі ұлы болды. Оның өмірбаянамасы бойынша, Ирвинг Уоллес: «Анн Элиза өмірінің соңына дейін Джеймс Диеге өзінің өмірін «бұзған» адам ретінде сілтеме жасайтын» еді. Бригам Янгқа көп әйелдік неке

Отбасының кеңесімен Энн Элиза ЛДС шіркеуінің екінші президенті Бригам Янгқа 67 жасында, ал ол 24 жастағы ажырасқан әйелге тұрмысқа шықты. Бұл қарама-қайшылықтардың себебі, ертедегі мормондықтардың көп әйелдік тәжірибасында «әйел» деген ұғымды анықтаудағы қиындықтар болуы мүмкін. 1890 жылдары шіркеу басшылары қолдаған «Бригам Янг және оның әйелдерінің суреттері мен өмірбаяндары» атты кітапта 26 әйелдің қысқаша сипаттамасы келтірілген, олардың ішінде Энн Элиза да бар. Энн Элизаның заңгерлік өкілі судья Хаган болды, ол сонымен қатар Анн Элизаның Янгтан ажырасуына басты кінәлі Страттон екеніне сенді. Страттон мәлімдемесінде Энн Элизаның шешіміне ешқандай ықпал етпегенін, керісінше оны Янгпен қарым-қатынасын сақтап қалуға ынталандырғанын айтты. Алайда ол Энн Элизаның «әйелдік сезімталдыққа ие адам» екенін, оның «қазіргі жағдайы оған қатты ұнамайтын» екенін көрсетті. Ажырасу ісінде Энн Элизаның «жақын досы» ретінде пастор Страттон шақырылды. Судья Хаган Страттонның методист пасторы болғандығы Янгқа және ЛДС шіркеуіне қарсы айыптауларды растайды деп сенді. Алайда Страттон басқа да маңызды сот істеріне байланысты бас тартты, бұл оны Портлендтен (Орегон) бұрынғы қызметінен кетуге мәжбүр етті. Ол Энн Элизаның сот ісіне байланысты қосымша жариялылықты қаламады. 1875 жылдың қаңтар айында ажырасу туралы шешім шығарылды, Янг ай сайын 500 доллар жәрдемақы төлеуге және 3000 доллар сот шығындарын өтеуге міндеттелді. Америкалық ұлттық өмірбаяндықта Бригам Янг туралы жазбада Леонард Аррингтон Энн Элизаның Янгқа қарсы лекциялары «1882 және 1887 жылдардағы көп әйелдікке қарсы федералды заңнамаға ықпал еткенін» айтты. «Жұбай № 19»

1876 жылы Энн Элиза «Жұбай № 19» атты автобиография жариялады. Онда ол «Мормон дінінің шынымен қандай екенін әлемге түсіндіруге, оның әйелдерінің аянышты жағдайын көрсетуге, африкалық құлдықтан да қатыгез құлдықта ұстауға деген құштарлығын білдірді, өйткені ол тән мен жанды бірдей ұстайды» деп жазды. Автобиография Ирвинг Уоллестің 1961 жылғы «Жиырма жетінші әйел» өмірбаяндық романының және Дэвид Эбершоффтың 2008 жылғы «The 19th Wife» романының негізі болды.

On the advice of her family, Ann Eliza married Brigham Young, the second president of the LDS Church, when he was 67 years old and she was a 24 year old divorcee. The discrepancies may be due, in part, to difficulties in defining what constitutes a "wife" in early Mormon polygamous practices. A book published in the 1890s and endorsed by church leaders entitled Pictures and Biographies of Brigham Young and His Wives provides brief descriptions of 26 wives, including Ann Eliza. On Ann Eliza's legal counsel was Judge Hagan who also believed that Stratton was primarily to blame for Ann Eliza's separation from Young. In a statement, Stratton denied having any influence on Ann Eliza's decision, claiming instead that he had encouraged her to stay in her situation with Young. He indicated, however, that Ann Eliza was "a person of womanly instincts" whose "present position [was] exceedingly distasteful to her". Reverend Stratton was invited to be listed as Ann Eliza's "next friend" in the divorce case. Judge Hagan believed that Stratton's background as a Methodist minister would validate the indictments against Young and the LDS Church. Stratton refused, however, due to other high profile legal circumstances, which had forced him to leave his previous ministry in Portland, Oregon. He did not want the additional publicity of Ann Eliza's court case. The divorce was granted in January 1875, and Young was ordered to pay a $500 per month allowance as well as $3,000 in court fees. In a biographical entry on Brigham Young in American National Biography, Leonard Arrington stated that Ann Eliza's lectures against Young were "influential in the federal antipolygamy legislation of 1882 and 1887". Wife No. 19
In 1876, Ann Eliza published an autobiography titled Wife No. 19. In it, she wrote that she had "a desire to impress upon the world what Mormonism really is; to show the pitiable condition of its women, held in a system of bondage that is more cruel than African slavery ever was, since it claims to hold body and soul alike". The autobiography was the basis for Irving Wallace's 1961 biography The Twenty Seventh Wife and for David Ebershoff's 2008 novel The 19th Wife''.

Үшінші неке

1875 жылы Бригам Янгтан ажырасқаннан кейін Энн Элиза Мичиган штатының Мэнисти қаласынан 53 жастағы Мозес Р. Деннингке үйленді. Деннингке үйленудің екі жылы бұрын, ол балалары бар, әйелі бар шақта, Энн Элиза оның үйінде болған.

Деннингтен ажырасу

1907 жылы Бригам Янгтың қайтыс болғанына 30 жыл толуына арналған мақалада оның сол кезде тірі қалған жесірлері туралы ақпарат жаңартылды және Энн Элиза үшінші рет ажырасып, Мичиган штатының Лансинг қаласында тұрғаны мәлімделді. 1900 жылғы АҚШ халық санағында оның Колорадо штатының Саммит округіндегі Брекенридж қаласында тұрғаны көрсетілген. Энн Элиза ақыры Ютаға оралып, бірінші күйеуі Джеймс Диден қалған 2000 доллар мұраны алды. Көп ұзамай ол отбасысынан, тіпті балаларынан да суық қарым-қатынас көрді. Оның немерелерінің бірі Уоллеске оның екі ұлы ересек болғаннан кейін онымен байланыс үзбегенін айтты. 1930 жылы оның үлкен немересі Уоллеске: "Оны қайтадан көргім келмейді" деді. Ол қартайғандықтан туған пневмониядан өз үйінде, Спаркс қаласында қайтыс болды және 1917 жылдың 9 желтоқсанында Невада штатының Рино қаласындағы Маунтин-Вью зиратына жерленді.