Кіріспе

Қарды тазалау құралы

Қар тазартқыш немесе қар үрлегіш немесе қар лақтырғыш – бұл көлік жолы, тротуар, қаражол, теміржол, мұз айдыны немесе ұшу-қону жолағы сияқты қиын аймақтан қарды тазартатын машина. Көбінесе қолданылатын "қар тазартқыш" термині шатастырады, себебі қарды (ауамен) үрлемей, шүмек немесе импеллер арқылы жылжытады. Ол электр қуатын (желілік немесе аккумуляторлық) немесе бензин немесе дизельді қозғалтқышты қарды басқа жерге немесе жүк көлігіне тастау үшін пайдалана алады. Бұл қарды алға немесе жанына итеру арқылы тазалайтын қар қағатын машинадан өзгеше. Әдетте қар бір жаққа шығарылады, бірақ көптеген қар лақтырғыштарда жылдамдырылатын шүмек бар, ол қарды құрылғының алдындағы 180 градусқа дейін бағыттай алады. Қар тазартқыштардың көлемі өте кішкентай – жолдағы бірнеше сантиметр ғана қарды тазарта алатын, өте үлкен – қысқы қызмет көліктеріне орнатылып, 6 метрге дейін немесе одан да кең, 2 метрге дейін терең қарды жылжыта алатын түрлері бар. Қар тазартқыштарды екі классқа бөлуге болады: бір сатылы және екі сатылы. Бір сатылы қар тазартқышта шүмек (алдыңғы жағынан көрінетін қалақ механизмі) қарды машинаға тартады және оны шығару шүмегінен шығарады. Шүмек жермен жанасады, сондықтан бір сатылы қар тазартқыштарды тас жолдарда пайдалануға болмайды. Екі сатылы қар тазартқышта шүмек қарды машинаға тартады және оны жоғары жылдамдықты импеллерге жібереді, ол өз кезегінде оны шығару шүмегінен шығарады. Екі сатылы қар тазартқыштар, әдетте, бір сатылыларға қарағанда терең қарды өңдей алады, және олардың шүмектері жерге тимейтіндіктен, оларды тас жолдарда қолдануға болады. Құрылысына байланысты қар тазартқыштарды басқа да заттарды, мысалы суды лақтыруға пайдалануға болады.

Тарих

1870 жылы Нью-Брансуик провинциясының Мейпл Грин қаласынан Роберт Карр Харрис "Теміржол бұрандалы қар қазу машинасына" патент алды. 1923 жылы Роберт Е. Коул кескіштер мен желдеткішті пайдаланып беткейден қарды ұшырып тастайтын қар тазалау машинасына патент алды. Одан басқа да түрлі жаңалықтар туды. Дегенмен, бірінші практикалық қар тазартқыштың ойлап табушысы ретінде көбінесе Артур Сикард [fr] (1876–1946) есептеледі. 1925 жылы Сикард 1894 жылы сипаттаған идеяға негізделген алғашқы прототипін аяқтады. Ол Квебек провинциясының Сент-Терезе қаласында Sicard Industries компаниясын құрды және 1927 жылға қарай оның машиналары Монреаль қаласының қазіргі Отремонт ауданындағы жолдардан қарды тазалауға қолданыла бастады. Оның компаниясы қазір Нью-Йорк штатының Уотертаун қаласындағы SMI Snowblast, Inc. компаниясының бөлімшесі болып табылады.

Қауіпсіздік мәселелері

АҚШ Тұтынушылар өнімдерінің қауіпсіздігі комиссиясының бағалауынша, жыл сайын АҚШ-та медициналық көмек қажет болатын қар тазартатын машиналарға байланысты шамамен 5740 жарақат тіркеледі. Қар тазартатын машинаның бір мәселесі – қар шүмекте жиналып, оны бітеп, қозғалтқышты тоқтатуы мүмкін. Бұл қиындыққа орай, шүмек моторды тоқтатуға жеткілікті қарсылық көрсетпестен бұрын деформациялануы мүмкін. Егер бітеу қолмен жойылса, шүмек кенеттен және күшпен бастапқы пішініне оралып, операторға жарақат келтіруі мүмкін. Қар тазартатын машиналар қол және саусақтардың жарақаттануының, соның ішінде травмалық ампутацияның басты себебі болып табылады. Дұрыс процедура – қозғалтқышты өшіру, жетекші біліктерді ажырату, содан кейін бітеуді сыпырғыш сабы немесе басқа ұзын затпен тазалау.