Амавроздық шағылыс – көрудің уақытша жоғалуы, көздің алдынан қара перде түсуіндей сезім. Симптомдар әртүрлі болуы мүмкін, соның ішінде көрудің бұлыңғырлануы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Белгілері мен симптомдары
Амавроз фугакс тәжірибесі классикалық түрде бір немесе екі көздің көру қабілетінің уақытша жоғалтуы ретінде сипатталады, ол "бір көздің көру аясына тік түсетін қара перде" түрінде көрінеді; алайда, мұндай биіктік бойынша көру қабілетінің жоғалтуы ең көп кездесетін түрі емес. Бір зерттеуде, көру қабілетін уақытша жоғалтқан науқастардың тек 23,8 пайызы ғана классикалық "перде" немесе "көлеңке" көздеріне түскенін сезінген. Осы жағдайды сипаттаудың басқа да жолдары бар: бір көзбен соқыр болу, көрудің нашарлауы, тұманды болу немесе бұлыңғырлау. Көру қабілетінің толық немесе секторалдық жоғалтуы әдетте бірнеше секундқа созылады, бірақ минуттарға, тіпті сағаттарға дейін жалғаруы мүмкін. Ұзақтығы көру қабілетінің жоғалту себебіне байланысты. Папиллоэдемаға байланысты көрудің бұзылуы бірнеше секундқа ғана созылуы мүмкін, ал қатаң атеросклеротикалық каротид артериясы бірден он минутқа дейін созылуы мүмкін. Әрине, амавроз фугакс кезінде қосымша симптомдар болуы мүмкін, және осы белгілер уақытша монокулярлық көру қабілетінің жоғалту себебіне байланысты болады.
The experience of amaurosis fugax is classically described as a temporary loss of vision in one or both eyes that appears as a "black curtain coming down vertically into the field of vision in one eye;" however, this altitudinal visual loss not the most common form. In one study, only 23.8 percent of patients with transient monocular vision loss experienced the classic "curtain" or "shade" descending over their vision. Other descriptions of this experience include a monocular blindness, dimming, fogging, or blurring. Total or sectorial vision loss typically lasts only a few seconds, but may last minutes or even hours. Duration depends on the cause of the vision loss. Obscured vision due to papilledema may last only seconds, while a severely atherosclerotic carotid artery may be associated with a duration of one to ten minutes. Certainly, additional symptoms may be present with the amaurosis fugax, and those findings will depend on the cause of the transient monocular vision loss.
Себеп
1990 жылға дейін аморрозды "клиникалық тұрғыдан төрт анықталған симптомдық кешенге бөлуге болады, олардың әрқайсысы өзінің патоэтиологиялық негізімен: эмболиялық, гипоперфузиялық, ангиоспазмдық және белгісіз". 1990 жылы Amaurosis Fugax Study Group тобы аморроздың себептерін нақтырақ анықтады, олар болжамды себептеріне сүйене отырып, уақытша бір көзді соқырлықтың бес ерекше класын анықтады: эмболиялық, гемодинамикалық, көздік, неврологиялық және идиопатиялық (немесе "себебі анықталмаған"). Осы себептердің (идиопатиялық жағдайларды қоспағанда) патологиясына қатысты, "жиі кездесетін себептерге ішкі қарын артериясының немесе көз артериясының атеросклерозы, тамыр спазмы, көру нервінің аурулары, гигант жасушалы артерит, бұрыштық глаукома, бас ішілік қысымның артуы, орбиталық қысым аурулары, қан ағынының бұзылуы және қанның тұтқырлығының немесе қан ұю қабілетінің жоғарылауы жатады".
Prior to 1990, amaurosis fugax could, "clinically, be divided into four identifiable symptom complexes, each with its underlying pathoetiology: embolic, hypoperfusion, angiospasm, and unknown". In 1990, the causes of amaurosis fugax were better refined by the Amaurosis Fugax Study Group, which has defined five distinct classes of transient monocular blindness based on their supposed cause: embolic, hemodynamic, ocular, neurologic, and idiopathic (or "no cause identified"). Concerning the pathology underlying these causes (except idiopathic), "some of the more frequent causes include atheromatous disease of the internal carotid or ophthalmic artery, vasospasm, optic neuropathies, giant cell arteritis, angle closure glaucoma, increased intracranial pressure, orbital compressive disease, a steal phenomenon, and blood hyperviscosity or hypercoagulability."
Емдеу
Көздің уақытша көру қабілетін жоғалтуының өзі емдеуді қажет етпейді, бірақ бұл дененің ішкі, кейде ауыр жағдайларын көрсете алады, оларды емдеу қажет. Диагностикалық тексерулер жүйелік ауру процесін анықтаса, түбірлі себебін емдеуге бағытталған терапия қажет. Егер амороз фугакс атеросклероздық зақымданудан туындаса, аспириннің антикоагулянт ретінде қолданылуы көрсетіледі, сондай-ақ тамырдың тарылу орны мен деңгейіне байланысты каротидтік эндартеректомия жасау қарастырылады. Әдетте, егер каротидтік артерия әлі де ашық болса, тарылу қаншалықты жоғары болса, эндартеректомия жасауға деген қажеттілік те соғұрлым артады. "Амороз фугакс каротидтік эндартеректомия жасауға өте қолайлы жағдай болып табылады. Емделмесе, бұл жағдай инсульт қаупін қатты арттырады; каротидтік эндартеректомия жасалғаннан кейін, операциялық тәуекелі төмен болғандықтан, операциядан кейінгі инсульт деңгейі өте төмен болады". Дегенмен, амороз кезіндегі инсульт деңгейі, жарты шарлық ТИА кезіндегіден айтарлықтай төмен, сондықтан каротидтік эндартеректомия жасау қажеттігі туралы нақты көрсеткіштер әлі де талқыланып жатыр. Егер толық диагностикалық тексеру толыққанды қалыпты нәтиже берсе, науқасты бақылауға алу ұсынылады.
Fleeting loss of vision does not in itself require any treatment, but it may indicate an underlying condition, sometimes serious, that must be treated. If the diagnostic workup reveals a systemic disease process, directed therapies to treat the underlying cause are required. If the amaurosis fugax is caused by an atherosclerotic lesion, use of aspirin as an anticoagulant is indicated, and a carotid endarterectomy considered based on the location and grade of the stenosis. Generally, if the carotid artery is still patent, the greater the stenosis, the greater the indication for endarterectomy. "Amaurosis fugax appears to be a particularly favorable indication for carotid endarterectomy. Left untreated, this event carries a high risk of stroke; after carotid endarterectomy, which has a low operative risk, there is a very low postoperative stroke rate." However, the rate of subsequent stroke after amaurosis is significantly less than after a hemispheric TIA, therefore there remains debate as to the precise indications for which a carotid endarterectomy should be performed. If the full diagnostic workup is completely normal, patient observation is recommended.